Online yemek platformlarının yüksek komisyon oranları ve ek kesintileri, restoran esnafının kâr marjlarını ciddi şekilde daraltıyor. Bu konu sektörde büyük rahatsızlık yaratıyor ve tartışma konusu olmaya devam ediyor. Esnaf bu platformlar sayesinde müşteri kitlesini genişletse de, kazancının önemli bir kısmını komisyon, kurye ve reklam bedeli olarak bırakmakta. Platform kuryesi kullanıldığında komisyon oranları %38 ile %40 seviyelerine kadar çıkıyor. Sipariş bedelinden hizmet bedeli, joker indirimleri ve listeleme ücretleri gibi kalemler düşülüyor. Esnaf, platform üzerinden sattığı ürünlerden fiziki dükkan satışına kıyasla çok daha az kazanıyor.
Dijital görünürlük elde etmek isteyen esnaf, yüksek reklam bedelleri ödemek zorunda kalıyor. Sektördeki bu dengesizliği gidermek amacıyla yasal adımlar atılmakta. Çoğu esnaf alternatif çözüm arıyor.
Ticaret Bakanlığı kararıyla online siparişlerde komisyon, kurye ücreti ve reklam bedellerinin şeffaf olarak gösterilmesi zorunlu hale geldi. TRT Haber verilerine göre restoranlar artık zorunlu kampanya, indirim veya reklam faaliyetlerine katılmaya zorlanamamakta.
Esnaf odaları, daha düşük komisyon oranlarına sahip yerel ve ortak e-ticaret platformları kurarak alternatif ağlar oluşturmaya başladı..Birçok restoran, kendi kurye ağını kurarak veya telefonla doğrudan sipariş alan müşterilerine özel indirimler sunarak platform bağımlılığını azaltmaya çalışıyor. Buna rağmen, platform bağımlılığından kurtulamayan esnaf sayısı çok yüksek .
KOLAY YOLDAN ZAHMETSİZCE PARA KAZANMAYI TERCİH EDEN ASALAKLAR HER YERDE
İşin eziyetini çekeceksin, emek vereceksin,, üretimin tüm maliyetlerini karşılayacaksın, birileri çıkacak, senin sırtından senden kat kat fazlasını zahmetsizce kazanacak.
Kim bunlar? Tarımda çiftçinin ürününü öldüm fiyata alıp, beş on katına marketlere satan aracı tüccarlar, o ürünü fahiş kârla vatandaşa satan marketler.
Yine aynı şekilde; restoranında, yada, lokantanda yemek üreteceksin. O yemeği üretirken;
malzemeye harcama yapacaksın. ahçıya, garsona, bulaşıkçıya maaş ödeyeceksin., personelin siğorta primlerini yatıracaksın, elektriğe , suya , kiraya, temizlik malzemesine harcama yapacaksın, vergi ödeyeceksin. Birileri senin sırtından senden çok daha, fazlasını kazanacak. Bunlarda online yemek platformları. Ne âlâ memleket değil mi?
Emekçinin hakkı korunmadığı için maalesef meydan bunlara kaldı. Hem üretenin emeği sömürülüyor hem de fatura vatandaşa çıkıyor.
Çok daha ucuza meyve, sebze, tüketecekken, daha ucuza yemek yiyecekken, asalakları zengin ediyoruz.
İlyas Erbay