EKONOMİNİN GÖRÜNEN YÜZÜ !

İlyas Erbay

21 Eylül, 2025 13:46 tarihinde yayınlandı

Eylül ayının ilk haftası OVP ( Orta Vadeli Program) hedefleri açıklanmıştı.
OVP de her zamanki gibi yine pembe bir tablo çizildi. Kişi başı gelirin 21 bin dolar seviyesine çıkacağı, enflasyonun tek haneli rakamlara ineceği, işsizliğin azalacağı gibi kulağa hoş gelen bir çok şey söylendi. Bu hedeflerin hiç bir zaman tutmadığını ve OVP nin her yıl revize edildiğini 12 Eylül 2025 tarihli köşe yazımda anlatmıştım.

Bir takım tablolara, ekonomik göstergelere bakmaya gerek yok. Çarşıya pazara, markete, kasaba gittiğinizde gerçeklerle yüzleşiyorsunuz.
Görünen köy kılavuz istemez diye güzel bir ata sözümüz var.
Şu görünen köye gelin birlikte bakalım.

KAPANAN ŞİRKET SAYISINDA ARTIŞ VAR!

TOOB (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği) verilerine göre; yılın ilk 8 ayında 29 bin 410 şirket kapanmış. 57 bin 444 esnaf kepenk indirmiş.
2025 Ocak-Ağustos’ta 2024 yılının aynı dönemine göre kapanan şirket sayısı yüzde 11.1 artmış.

ŞİRKETLER KREDİ KULLANAMIYOR !

Merkez Bankasının Eylül ayı toplantısında, politika faizini indirmesi, ticari kredilerde beklenen rahatlamayı getirmedi. Politika faiz oranı 43 ten 40.5’e çekildi, fakat ticari kredi faizleri genel olarak 47.50 bandına sıkışmış durumda.
Birkaç özel banka 43-44 seviyesine inse de, peşin alınan sigorta, teklif ücret, limit tahsis ücreti gibi ek ücret ve komisyonlar kredinin gerçek maliyetini yüzde 50’lere çıkartıyor. Yüksek maliyetler şirketlerin kredi kullanmasını zorlaştırıyor.

ÜLKENİN YATIRIM AÇIĞI ARTIYOR !

Merkez Bankasına göre; Türkiye’nin yatırım açığı 343.9 milyar dolara ulaştı.Temmuz ayı itibariyle Türkiye’nin yurt dışı varlıkları aylık bazda yüzde 4.2 oranında artışla 378.4 milyar dolar, yükümlülükleri ise yüzde 3.4 artışla 722.3 milyar dolar olarak gerçekleşti.

ÜLKENİN İÇİNE DÜŞTÜĞÜ FAİZ SARMALI

Mayıs 2025 itibariyle Merkezi Hükümet (HAZİNE) Borç Stoku 11 TRİLYON TL (271 milyar $)
2025 ilk 6 aydaki faiz ödemeleri: 28 milyar $

GENÇLERİN İŞ BULMA UMUDU HER GEÇEN YIL ERİYOR !

2024 yılında iş bulabileceğini düşünen üniversite öğrencilerinin oranı yüzde 61.5 iken, bu oran 2025 yılında yüzde 41.8’e geriledi.
Aileler çocuklarına yeteri kadar harçlık veremiyor.
Aile evinde kalıp, üniversiteye giden her 5 öğrenciden biri haftalık 1000 TL bile harçlık alamıyor.
İlk okul çocuklarının beslenme çantaları ise yetersiz. Okul kantinleri pahalı.
Anketler gençlerimizin gelecekten umutsuz olduğunu gösteriyor.

BANKA BORÇLARINDA REKOR KIRILDI !

CHP Kayseri Millet Vekili Aşkın Genç’in araştırmasına göre; Vatandaşların bankalara olan borçları 12 Eylül haftasında 5 trilyon lirayı aştı.
İhtiyaç kredisi ve kredi kartlarında patlama insanların ay sonunu getirebilmek için borçlanmaktan başka çaresi olmadığını gösteriyor.

GELİR DAĞILIMI EŞİTSİZLİĞİNDE AVRUPA’DA İLK SIRADAYIZ !

Gini katsayısına göre Avrupa’da gelir dağılımı eşitsizliğinde Türkiye ilk sırada yer alıyor. Dünyadaki 130 ülke içinde ise 28. sırada bulunuyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’de halkın yüzde 40’ı gelirin sadece yüzde 16,5’ini alıyor. En zengin yüzde 20’lik grup ise gelirin yüzde 47,5’ini alıyor.