Gençlere üniversite tercihleri öncesi bir uyarıda bulunmuş,
“GENÇLER TERCİH YAPARKEN YAPAY ZEKAYI MUTLAKA DİKKATE ALMALISINIZ” başlıklı bir yazı yazmıştım. Yapay zeka artık hayatımızın her alanında, karşımıza çıkıyor. Cevabını bulamadığımız yada merak ettiğimiz, her sorunun yanıtına en hızlı şekilde yapay zeka sayesinde ulaşıyoruz.
Konuyu detaylandırarak açalım.
YAPAY ZEKANIN CİDDİ ŞEKİLDE TEHDİT ETTİĞİ MESLEKLER
Yapay zekânın önümüzdeki 5–10 yıl içinde en fazla dönüştürmesi veya bazı işlerde insan ihtiyacını ciddi biçimde azaltması beklenen meslekleri, risk düzeyine göre şöyle sıralayabiliriz:
* Çok yüksek risk
Veri giriş elemanları – Form doldurma, kayıt ve sınıflandırma otomatikleşiyor.
* Çağrı merkezi müşteri temsilcileri – Yapay zekâ sesli asistanları basit görüşmeleri üstlenebiliyor.
* Banka gişe çalışanları – Dijital bankacılık ve yapay zekâ rutin işlemleri azaltıyor.
* Ön muhasebe ve bordro çalışanları – Fatura, hesap, bordro ve raporlama otomatikleşiyor.
* Tele-satış / satış temsilcileri – Yapay zekâ müşteriyi analiz edip satış görüşmelerini yürütebiliyor.
* Basit çevirmenlik – Özellikle standart ve teknik olmayan metinlerde makine çevirisi çok güçlü.
* Basit metin yazarlığı – Ürün açıklamaları, SEO metinleri, standart haber ve reklam metinleri.
* Sekreterlik ve rutin büro işleri – Takvim, e-posta, belge ve toplantı organizasyonu yapay zekâya kayıyor.
Yüksek risk
* Grafik tasarımcıların rutin işleri – Logo varyasyonları, sosyal medya görselleri, afiş ve basit tasarımlar.
* Gazetecilikte rutin haber yazarlığı – Özellikle finans, spor sonuçları ve veri temelli haberler.
* Editörlük/proofreading’in rutin kısmı – Yazım, dilbilgisi ve biçimsel düzeltmeler.
* Sigorta hasar değerlendirme çalışanları – Fotoğraf ve belgelerden otomatik değerlendirme yapılabiliyor.
* Finansal analistlerin rutin işleri – Veri toplama, karşılaştırma ve standart raporlama.
* Hukukta rutin işler yapan çalışanlar – Sözleşme tarama, belge sınıflandırma ve içtihat araştırması.
* İnsan kaynakları elemanlarının rutin işleri – CV tarama, aday eşleştirme ve ön değerlendirme.
Rutin programlama/kodlama işleri – Özellikle basit uygulamalar, testler ve kod düzeltmeleri.
Orta risk;
Tamamen yok olmaktan çok değişecek
* Öğretmenlik – Yapay zekâ ders anlatabilir ve kişiselleştirilmiş eğitim sağlayabilir; ancak öğretmeni tamamen ortadan kaldırması çok daha zor.
* Doktorluk – Tanı ve görüntü analizinde yapay zekâ güçlü olacak; fakat hekimlik tamamen ortadan kalkmayacak.
* Mimarların rutin tasarım işleri – Çok sayıda tasarım alternatifini AI üretebilir.
* Muhasebecilik – Rutin hesaplama azalırken danışmanlık ve denetim önem kazanacak.
* Gazetecilik – Rutin haber üretimi azalacak; araştırmacı gazetecilik ve güçlü köşe yazarlığı ise farklı bir konumda kalacak.
* Pazarlama uzmanlığı – İçerik üretimi otomatikleşirken strateji ve marka yönetimi önem kazanacak.
* Yazılım mühendisliği – Kod yazmanın önemli kısmı otomatikleşebilir; ancak sistem tasarımı, güvenlik ve problem çözme daha değerli hale gelecek.
Yapay zekânın tamamen yok etmesi daha zor meslekler;
Cerrah
Hemşire
Diş hekimi
Psikolog/terapist
Elektrikçi
Tesisatçı
İnşaat ustası
Oto tamircisi
İtfaiyeci
Polis
Pilot
Yönetici
Araştırmacı
Sanatçı
Güçlü gazeteci ve köşe yazarı
En önemli nokta şu: Yapay zekâ çoğu mesleği bir anda “yok etmekten” ziyade, o meslekte yapılması gereken insan sayısını azaltacak. Örneğin 10 kişinin yaptığı rutin büro işini 2 kişi + yapay zekâ yapabilir.
Özellikle gazetecilik açısından önemli
Yapay zekâ haber metni yazmayı ciddi ölçüde otomatikleştirebilir. Ancak olayları araştıran, sahaya çıkan, kaynaklarla konuşan, belge bulan, özgün fikir ortaya koyan ve iktidarı veya toplumu eleştirel biçimde sorgulayan köşe yazarlığı çok daha zor otomatikleşir.
Yani gelecekte “haber yazarı” ile “araştırmacı/köşe yazarı” arasındaki fark daha da büyüyebilir.
İlyas Erbay
