Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi sıralaması, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından yayımlandı. 2026 raporuna göre Türkiye 180 ülke arasında 163. sıraya geriledi. 2025 yılında 159. sırada idik. Bir yıl içinde dört basamak daha düştük.
17 sıra daha düşersek sonuncuyuz.
Sıralamadaki bu hızlı düşüşün ve “çok ciddi” kategorisinde yer almamızın temel nedenleri şöyle sıralanıyor.
– Gazeteciliğin bastırılması için yargının bir araç olarak kullanılması en önemli etkenlerden biri olarak gösteriyor.
– Gazeteciler; “dezenformasyon”, “cumhurbaşkanına hakaret” ve “devlet kurumlarını karalama” gibi suçlamalarla sistematik bir yargı tacizine maruz kalmaktadır.
– Ulusal güvenlik politikalarıyla bağlantılı kısıtlayıcı yasal düzenlemeler, bilgiye erişim hakkını aşındırmaktadır. Özellikle “terörle mücadele” mevzuatının habercilere karşı geniş bir şekilde uygulanması eleştirilmektedir.
– Raporda çok sayıda medya çalışanının tutuklandığı veya adli kontrol uygulamalarıyla baskı altına alındığı belirtilmiş.
– Bağımsız medya kuruluşlarına yönelik RTÜK tarafından kesilen ağır idari para cezaları ve ilan kesme gibi ekonomik yaptırımlar, medyanın ayakta kalmasını zorlaştırmaktadır.
– Ulusal medya organlarının yaklaşık %90’ının doğrudan veya dolaylı olarak hükümet kontrolünde olması, medya çoğulculuğunu ciddi şekilde zayıflatmaktadır.
– İnternet üzerindeki haberlere yönelik erişim engelleri ve çevrimiçi içeriklerin sansürlenmesi, basın özgürlüğü skorunu düşüren bir diğer kritik faktördür.
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), dünya genelinde basın özgürlüğünün son 25 yılın en düşük seviyesine indiğini ve Türkiye’nin bu gerilemede “yasal gösterge” açısından en fazla düşüş yaşayan ülkelerden biri olduğunu vurguluyor.
Raporda dikkat çeken şu; ülkelerin büyük çoğunluğu “zor” veya “çok ciddi” kategorisinde yer alıyor. Son 25 yılda incelenen tüm ülkelerin ortalama puanı hiç bu kadar düşük çıkmamış. ABD Endekste 7 sıra birden gerilemiş. ABD Başkanı Trump, basına ve gazetecilere yönelik düzenli saldırıları düzenli bir uygulamaya dönüştürerek, ABD yi bu yıl 64. sıraya geriletmiş.
Norveç, üst üste 10 yıldır sıralamanın başında yer alıyor.
Eritre ise, son 3 yıldır sıralamanın en altında yer alıyor. Bu hızla düşmeye devam edersek, bir kaç yıla kalmaz, Eritreyi sonunculuktan kurtarırız!
RSF sadece gazetecilerin fiziksel güvenliğini değil, aynı zamanda yasal, siyasi, ekonomik ve toplumsal bağlamı da değerlendirerek medyanın bağımsız çalışıp çalışamadığına bakıyor.
Özetle, gazetecilik demokrasinin yeterli olgunluğa ulaşmadığı ülkelerde en zor mesleklerin başında geliyor.
İlyas Erbay
