1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü, Türkiye ile birlikte Karabük’te de yaşlıların sağlık, sosyal yaşam, ekonomik güvence ve kent yaşamına katılımını yeniden gündeme getiriyor. Yaşlanan nüfusla birlikte evde bakım, erişilebilir ulaşım ve sosyal alanların önemi giderek artıyor.
Birleşmiş Milletler tarafından 1990 yılında ilan edilen 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü, yaşlıların haklarına, toplumsal hayata katılımına ve yaş ayrımcılığıyla mücadeleye dikkat çekiyor.
2026 yılının teması ise “Uzun Yaşam Çağı: Daha Uzun Yaşamlar İçin Sistemleri Yeniden Düşünmek” olarak belirlendi.
Dünyada yaşlı nüfus hızla artarken, Türkiye’de de benzer bir demografik dönüşüm yaşanıyor. TÜİK’in 2025 verilerine göre Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı ve toplam nüfus içindeki payı yüzde 11,1 oldu.
Karabük’te yaşlılar için kent yaşamı önemli
Nüfus yapısındaki değişim, Karabük gibi kentlerde yaşlıların günlük yaşamını kolaylaştıracak hizmetlerin önemini de artırıyor.
Yaşlı bireylerin yalnızca sağlık hizmetlerine erişebilmesi değil, sosyal hayatın içinde kalabilmesi, güvenli ulaşım imkanlarından yararlanabilmesi ve kamusal alanları bağımsız şekilde kullanabilmesi de yaşam kalitesinin önemli unsurları arasında yer alıyor.
Kaldırımların düzenli ve güvenli olması, toplu taşımanın erişilebilirliği, dinlenme alanlarının artırılması, parkların yaşlıların kullanımına uygun hale getirilmesi ve sağlık kuruluşlarına ulaşımın kolaylaştırılması, yaşlı bireylerin kent yaşamına katılımını destekleyen başlıca unsurlar arasında bulunuyor.
Yaşlıların önemli bölümü kendi evinde yaşamak istiyor
Türkiye Yaşlı Profili Araştırması’na göre 65 yaş ve üzerindeki kişilerin yüzde 51,9’u, ileri yaşta evinde veya gündüzlü bakım desteği alarak yaşamayı tercih ediyor. Huzurevini tercih edenlerin oranı ise yüzde 5,1.
Bu veriler, yaşlı bakımının yalnızca kurumlarda yürütülen hizmetlerle sınırlı kalmaması gerektiğini ortaya koyuyor.
Karabük’te de yaşlı bireylerin mümkün olduğunca kendi yaşam alanlarında desteklenmesi; evde bakım, gündüzlü bakım, sosyal destek ve mahalle temelli hizmetlerin geliştirilmesini önemli hale getiriyor.
Yaşlılık sadece sağlıkla sınırlı değil
Türkiye Yaşlı Profili Araştırması’na göre 65 yaş ve üzerindeki kişilerin yüzde 78,7’sinde kronik hastalık bulunuyor. Yaşlıların mutluluk kaynağı olarak en fazla gösterdiği unsur ise sağlık.
Ancak yaşlılık yalnızca sağlık hizmetleri açısından değerlendirilmemeli.
Ekonomik güvence, güvenli konut, ulaşım, sosyal çevre ve kültürel etkinliklere katılım da yaşlıların yaşam kalitesini doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.
Karabük’te yaşlı bireylerin sosyal ve kültürel etkinliklere daha fazla katılabilmesi, kuşaklar arası iletişimin güçlendirilmesi ve yaşlıların deneyimlerinin kent yaşamına aktarılması da önem taşıyor.
Teknolojiyle bağ güçleniyor
Yaşlıların dijital dünyayla kurduğu bağ da son yıllarda güçleniyor.
65-74 yaş grubunda internet kullanım oranı 2019’da yüzde 19,8 iken 2024’te yüzde 46,9’a yükseldi.
Bu değişim, yaşlıların kamu hizmetleri, sağlık hizmetleri, iletişim ve sosyal yaşam alanlarında teknolojiden daha fazla yararlanabilmesi için dijital erişilebilirliğin de önemini ortaya koyuyor.
Türkiye Yaşlı Profili Araştırması’na göre yaşlıların yüzde 81,9’u, toplumun yaşlı bireylerin deneyimlerinden faydalanması gerektiğini düşünüyor.
Bu nedenle yaşlı bireyler yalnızca bakım hizmetlerine ihtiyaç duyan kişiler olarak değil, birikimleri, deneyimleri ve toplumsal katkılarıyla yaşamın aktif bir parçası olarak ele alınmalı.
Karabük’te hedef: Aktif ve bağımsız yaşlanma
Karabük’te de yaşlı nüfusun ihtiyaçlarının geleceğe dönük olarak ele alınması, kent politikalarında yaşlıların yaşam kalitesini artıracak uygulamaların önemini artırıyor.
Amaç yalnızca yaşam süresini uzatmak değil; yaşlı bireylerin sağlıklı, güvenli, bağımsız ve sosyal hayatın içinde yaşamlarını sürdürebilmelerini sağlamak.
1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü, yaşlılara yalnızca bir gün özelinde değil, yılın her döneminde hak ettikleri yaşam koşullarının sunulmasının önemini bir kez daha hatırlatıyor.
