Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu (GEÇTAP), Gerede Çayı’ndaki çevre kirliliğine dikkat çekmek amacıyla düzenlediği eylemde yetkililere acil müdahale çağrısında bulundu. Platform üyeleri, yaklaşık 3,5 yıldır sürdürdükleri mücadeleye rağmen çayın kirletilmeye devam edildiğini belirterek, durumun çevre ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturduğunu savundu.
Platform tarafından yapılan açıklamada, kirliliğin kaynağının Gerede Karma ve Deri Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren deri işletmeleri olduğu öne sürüldü. Açıklamada, bazı kamu görevlileri ile sektör temsilcilerinin kirliliğin bulunmadığını iddia ettiği, hatta platformu “üretim karşıtlığı” yapmakla suçladığı ifade edildi.
“ANAYASA TEMİZ ÇEVRE HAKKINI GÜVENCE ALTINA ALIYOR”
GEÇTAP, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 56’ncı maddesine dikkat çekerek, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğunu hatırlattı. Platform, çevreyi koruma ve çevre kirliliğini önleme görevlerinin devlet ve vatandaşların ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
Açıklamada ayrıca Çevre Kanunu’nun ilgili maddelerine atıfta bulunularak, çevreyi kirleten faaliyetlerin durdurulmasının ve gerekli önlemlerin alınmasının yasal zorunluluk olduğu belirtildi.
“MEVZUAT VAR, UYGULAMA YOK”
Platform yetkilileri, Gerede Çayı’ndaki kirliliğin önlenmesi konusunda herhangi bir yasal boşluk bulunmadığını savunarak, gerekli görülmesi halinde kirletici işletmelere süre verilebileceğini, sorunun çözülmemesi durumunda ise faaliyetlerinin durdurulabileceğini ifade etti.
Bolu Valiliği’nin bugüne kadar kamuoyuna yansıyan somut bir müdahalesine rastlanmadığını belirten GEÇTAP, yetkililerin görevlerini yerine getirmesi gerektiğini dile getirdi.
HUKUKİ SÜREÇ DANIŞTAY’DA DEVAM EDİYOR
GEÇTAP’ın açıklamasına göre, platform tarafından 7 Ağustos 2024 tarihinde Bolu Valiliği’ne kirliliğin durdurulması talebiyle başvuru yapıldı. Başvurunun yanıtsız kalmasının ardından Bolu İdare Mahkemesi’nde dava açıldı. Mahkemenin talebi reddetmesi üzerine dosya Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne taşındı.
Bölge İdare Mahkemesi’nin platformun itirazını haklı bularak dosyayı yeniden değerlendirilmek üzere geri gönderdiği, ancak Bolu İdare Mahkemesi’nin ilk kararında ısrar ettiği belirtildi. Bunun üzerine dava Danıştay’a taşındı. Hukuki sürecin halen Danıştay’da devam ettiği bildirildi.
ANALİZLERDE “ÇOK KİRLİ SU” SONUCU
Platform, Gerede Çayı’ndan alınan numuneler üzerinde üç ayrı analiz yaptırdığını açıkladı. İlk iki analiz sonucunda suyun, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kriterlerine göre “çok kirli su” sınıfında yer aldığı belirtildi.
Açıklamada, bazı parametrelerde değerlerin normal sınırların yüzlerce kat üzerine çıktığı, suda çözünmüş oksijenin bulunmadığı ve bunun sucul yaşam açısından ciddi risk oluşturduğu ifade edildi. Üçüncü analiz sonuçlarının da kısa süre içinde kamuoyuyla paylaşılacağı kaydedildi.
“GERÇEKLERİ GÖRMEYEN YÖNETİCİ İSTEMİYORUZ”
GEÇTAP, yetkililerin ve OSB yöneticilerinin arıtma sistemlerinin çalıştığını ve suyun temiz şekilde deşarj edildiğini savunmaya devam ettiğini belirterek, bunun sahadaki gözlemler ve bilimsel verilerle çeliştiğini öne sürdü.
Platform, kamu görevlilerini anayasal ve yasal sorumluluklarını yerine getirmeye çağırırken, deri sanayi işletmelerinin de çevreye zarar vermeden üretim yapması gerektiğini vurguladı.
“KİRLİLİK KARADENİZ’E KADAR ULAŞIYOR”
GEÇTAP açıklamasında, Gerede Çayı’na bırakıldığı iddia edilen atıkların yaklaşık 288 kilometrelik bir güzergah boyunca Eskipazar, Çerkeş, Ovacık, Karabük, Yenice ve Çaycuma’dan geçerek Filyos üzerinden Karadeniz’e ulaştığı belirtildi.
Platform, kirliliğin yalnızca Gerede ile sınırlı olmadığını, bölgesel ve uluslararası boyutta çevresel etkiler oluşturduğunu savunarak mücadelelerini sürdüreceklerini açıkladı.
Eylem sonunda yapılan açıklamada, “Gerede Çayı temiz akana kadar her türlü demokratik ve hukuki mücadeleyi sürdürmeye kararlıyız” mesajı verildi.
