Trabzon’un simgelerinden olan Tabakhane Köprüsü’nde Roma’dan günümüze uzanan tarih, başlatılacak arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarılacak.

Tabakhane Köprüsü, Roma’dan Osmanlı’ya uzanan geçmişiyle Trabzon’da şehir içi ulaşımın önemli yapıları arasında yer alıyor. Ortahisar ile Cumhuriyet mahallelerini Kuzgun Dere üzerinden bağlayan köprü, farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan çok katmanlı mimarisiyle dikkat çekiyor. İlk inşa evresi 1. yüzyıla, Roma Dönemi’ne uzanan köprü; Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde genişletildi. Trabzon Komnenos Krallığı döneminde onarılan yapı, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan tarafından kâgir hale getirildi. Osmanlı döneminde de yenilenen köprü, 1833’te Trabzon Valisi Emin Muhlis Paşa tarafından kapsamlı şekilde onarıldı. Cumhuriyet döneminde güçlendirilerek bugünkü görünümüne kavuşan köprü, güneyde Roma, kuzeyde Akkoyunlu-Osmanlı dönemine ait bölümleriyle iki ana yapıdan oluşuyor. Günümüzde tek yönlü trafiğe açık olan köprü, hem ulaşım hem de tarihî miras açısından önemini koruyor.

Asırlara meydan okuyan tarihi köprüde çalışma başlatılıyor

Tabakhane Köprüsü’nde arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmaları başlıyor. Trabzon’un önemli tarihi yapıları arasında yer alan köprüde, ilk etapta arkeolojik kazı çalışmasıyla yapının temeline inilecek, ardından kapsamlı restorasyon süreci başlatılacak. Roma Dönemi’nden günümüze kadar farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan köprünün, yapılacak kazılarla bilinmeyen yönlerinin ortaya çıkarılması hedefleniyor. Özellikle köprünün güney bölümünde yer alan ve 1. yüzyıla tarihlenen ilk inşa evresine ait kalıntıların detaylı şekilde incelenmesi planlanıyor. Uzman ekipler tarafından yürütülecek çalışmalarda, kazı sürecinin ardından köprünün mevcut yapısının korunarak güçlendirilmesi ve tarihi dokusuna uygun şekilde restore edilmesi öngörülüyor. Restorasyon kapsamında, farklı dönemlere ait yapı unsurlarının bütünlüğünün korunmasına öncelik verileceği ifade ediliyor.

“Roma kenti gibi bir yapının Pazarkapı’nın içerisinde çıkma ihtimali çok yüksek”

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Trabzon Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Doç. Dr. Coşkun Erüz, Pazarkapı’daki yürütülen çalışmalarının çok önemli olduğunu belirterek, “Tabakhane Vadisi aslında tarihsel anlamda Roma’dan veya daha eskiden bugüne kadar Trabzon’un yerleşiminin ilk başından beri yaşam alanı olan bir vadi. Trabzon Kalesi’nin doğu eteklerinde Roma veya daha eskiye dair kaya mezarlarının olduğu nekropol alanı var. Yamaçlardaki kaya odalarının bir kısmında küçük şapeller var. Aşağı kısımda su kemeri var. Devamında kazı çalışmalarında yine Roma dönemine ait rıhtım var. Restorasyonu devam eden aşağı hisar surları var. Kadınlar Pazarı’nın olduğu bölge antik çağda Küçük bir Haliç’ti. Orası antik dönemde bir liman olarak kullanıldı. Yapılan çalışmalarda Roma rıhtımının aslında Pazarkapı’nın içine doğru devam ettiği tespit edildi. Pazarkapı’daki çalışmalara daha fazla destek verilmesi gerekiyor. Roma kenti gibi bir yapının Pazarkapı’nın içerisinde çıkma ihtimali çok yüksek” dedi.

“Muhtemelen orada arkeolojik buluntular ortaya çıkacak”

“Bir zamanlar açılıp kapanır bir köprü olan Tabakhane köprüsünün alt kısmına ne yazık ki bir tünel kurarak dokusu bozuldu” diyen Erüz, “Aslına uygun şekilde restore edilmesi gerekiyor. O vadiye hem rıhtım hem tarihi alanlar hem de Tabakhane köprüsü ile orası gerçekten muhteşem bir arkeopark olabilir. Antik dönemdeki Roma’ya açılan kapı olabilir. Bu tarihi destinasyon ile hem kültürel geçmişi ortaya çıkarmak hem de turistik açıdan cazibeyi arttırmak gerekiyor. Tabakhane köprüsünde galiba ilk önce arkeolojik çalışmayla mevcut durumun temeline kadar çalışılıp ortaya çıkartılacak. Muhtemelen orada arkeolojik buluntular ortaya çıkacak. Arkeologlar tarafından güzel tespitlerin yapılacağını düşünüyoruz. Onların ortaya çıkartılmasından sonra Tabakhane köprüsünün aslına uygun olarak restore edilmesi için bir proje olduğunu biliyoruz. İnşallah aslına uygun, Trabzon’a yakışır güzel bir siluetle Tabakhane köprüsünü geri kazanacağız” ifadelerini kullandı.