Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nce (TOGÜ) başlatılan projeyle kentin yaklaşık 150 yıllık tarihi hafızası araştırmacıların erişimine açılacak.
Tokat’ta 1772-1923 yıllarını kapsayan Osmanlı dönemine ait kadı sicilleri, günümüz alfabesine aktarılıyor. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) tarafından yürütülen proje kapsamında Tokat Kadı (Şer’iye) Sicilleri çevrilerek araştırmacıların erişimine sunulacak. Toplam 121 sicil defterinde yer alan yaklaşık 23 bin sayfa belge, titiz bir çalışmayla günümüz Türkçesine kazandırılacak.
Rektör Prof. Dr. Yılmaz: “Tokat’ın hafızasını geleceğe taşıyoruz”
Projeye ilişkin değerlendirmede bulunan TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz, çalışmanın yalnızca bir transkripsiyon faaliyeti olmadığını belirterek, üniversitelerin bulundukları şehrin tarihine ve kültürel mirasına sahip çıkma sorumluluğu taşıdığını söyledi. Tokat Kadı Sicilleri’nin kentin sosyal, ekonomik ve kültürel geçmişini ayrıntılı şekilde ortaya koyan önemli arşiv belgeleri olduğunu vurgulayan Yılmaz, “Üniversite olarak bu belgeleri günümüz alfabesine kazandırarak hem bilim dünyasına hem de Tokatlı hemşehrilerimize önemli bir kaynak sunmuş olacağız. Amacımız, Tokat’ın tarihi hafızasını korumak ve gelecek nesillere güçlü bir şekilde aktarmaktır” dedi.
1772’den 1923’e uzanan dönemi kapsıyor
Çalışma, 1772 yılından Cumhuriyet’in ilan edildiği 1923 yılına kadar uzanan yaklaşık 150 yıllık süreci kapsıyor. Böylece Osmanlı Devleti’nin son üç asrında Tokat’ın idari, sosyal ve ekonomik yapısına ilişkin çok yönlü veriler bilim dünyasına kazandırılmış olacak. Proje, yerel tarih araştırmalarının yanı sıra Osmanlı şehir tarihi, hukuk tarihi ve sosyal tarih alanlarında çalışan akademisyenler için de önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.
Tokat’ın idari ve sosyal yapısı kayıt altına alınıyor
Kadı sicilleri; dönemin mahkeme kayıtlarını, hukuki işlemlerini ve toplumsal yaşamın ayrıntılarını içeren birincil kaynaklar arasında yer alıyor. Proje kapsamında Tokat’ın Osmanlı dönemindeki yer adları, idari yapılanması ve vakıf sistemi detaylı şekilde incelenecek. Ayrıca aile yapısına ilişkin kayıtlar ile Müslüman ve gayrimüslim topluluklar arasındaki ilişkiler de belgeler üzerinden analiz edilerek kentin çok katmanlı toplumsal yapısı ortaya konulacak.
Gündelik yaşamın izleri gün yüzüne çıkacak
Siciller aracılığıyla Tokat’ta faaliyet gösteren esnaf grupları, üretim ve tüketim alışkanlıkları, ticari ilişkiler ve alışveriş kültürü de gün yüzüne çıkarılacak. Üretilen ve satılan ürünlerin envanteri, fiyat kayıtları ve ekonomik sözleşmeler üzerinden değerlendirilerek, kentin ekonomik tarihine ilişkin somut veriler elde edilecek.
Araştırmacılara ve vatandaşlara açık olacak
Projenin tamamlanmasının ardından transkribe edilen belgeler, farklı disiplinlerden araştırmacıların erişimine açılacak. Tarihçiler, sosyologlar, hukukçular ve şehir tarihi alanında çalışan akademisyenlerin yanı sıra Tokat’ın geçmişine ilgi duyan vatandaşlar da bu arşivden faydalanabilecek.
