Kastamonu’nun Tosya ilçesinde hasadı devam eden coğrafik işaretli çeltikte sulama sorunları sebebiyle rekolte yüzde 40 oranında düştü. İlçede yetiştirilen coğrafik işaretli “Sarıkılçık” tipi pirincin ekildiği alan ise 5 bin dekardan bin 500 dekara kadar geriledi.
Türkiye’de ’pirinç’ denilince birinci akla gelen ilçeler ortasında yer alan Kastamonu’nun Tosya ilçesinde çeltiğin hasadına devam ediliyor. İlçenin iktisat lokomotifi olan coğrafik işaret tescil evraklı “Sarıkılçık”ın da hasadı sürüyor. Türkiye’nin birinci çeltik fabrikasının kurulduğu ilçede coğrafik işaret tescilli sarıkılçık pirincinin yanı sıra, “Osmancık”, “Efe” ve “Yatkın” çeşitlerindeki çeltikler de yetiştiriliyor. Çiftçiler tarafından biçerdöverlerle hasat edilen çeltik, güneş altında kurutuluyor. Daha sonra fabrikalara satılan çeltikler işlenerek Türkiye’nin dört bir yanına gönderiliyor. İlçede yaklaşık 10 bin dekar alanda çeltik yetiştirilirken, yüzde 18 şeker oranı bakımından coğrafik işaretli eser olarak kabul edilen Tosya sarıkılçık pirinci büyük ilgi görüyor. 5 yıl evvel ilçede 5 bin dekar alanda ekimi yapılan sarıkılçık pirincinin kuraklık ve sulama problemleri sebebiyle ekim alanı bin 500 dekara kadar düştü. İlçede çiftçilik yapan vatandaşlar, sulama sıkıntıları sebebiyle randımanın yüzde 40 oranında düştüğünü lisana getirdi.
“Susuzluk sebebiyle sarıkılçıkın rekoltesi çok fazla düştü”
Tosya’ya bağlı Ortalıca köyünde çeltik yetiştiriciliği yapan Muhtar Salih Uysal, “Çapasıydı, keşanıydı, gübresiydi, ilacıydı derken hasat vaktine kadar geldik. Şu anda çeltik hasadımızı yapıyoruz. Bizim köyümüzde başka köylere göre randıman biraz daha düzgün. Zira buradaki karasular bizleri biraz besledi. Suda çok kahır yaşadık. Biz de yeri geldi sırayla suladık, tarlanın bir tarafını kesip öteki tarafına su verdik. Şu anda hasadını yapıyoruz, bundan sonra biçip, çeltiği traktörlere koyup harmanda kurutmaya bırakacağız. Çeltiği fazla olanlar ise fabrikada kurutuyor. Olağanda çeltik için bu suyun daima akması gerekiyor. Yani çeltik tarlasının tabanı susuz olmaz. Çeltik suyla yetiştiği için daima sulama istiyor. Bu da çeltik randımanlarında illa ki ister istemez düşüşe etken bir neden. Devrez Çayı’ndan gelen suyla bir kısmını 5 gün, öbür kısmına 5 gün suladık. Bu da çeltiğin sulamasındaki rolü, verimlerdeki düşüşün rolüdür. Natürel biz de Ortalıca köyü olarak karasularıyla bizler biraz yönetim ettik lakin Zincirlikuyu, Çaykapı, Çakal, Kurtçular, Sofular, Dedem köyü, Üst Suluca, Akbük üzere çeltik ekimi yapan bütün köyler bu sene susuzluktan birden fazla kuruttu tarlasını, randımanı bırak ve yani hiç biçerdöver girmeyen tarlaları var. Şu an oradaki arkadaşların yani sulara hiç yok, kesildi, olan da mesela sarıkılçık dekoltesi çok düştü. Niçin düştü bu susuzluktan düştü. Bu da fiyatlarına illaki yansıdı. Bugün bir sarıkılçığın fiyatı 200 TL’den en düşüğü satılıyor” dedi.
1960 yılından itibaren çeltik üretimi yaptığını söyleyen Mehmet İpek ise, “Daha evvel ırmaklarda yaptık, artık de emekli olduk, buralardayız. Burada çeltik çekiyoruz traktörlerle artık. Bu yıl çeltik hasadı başladı. Geçtiğimiz yıllarda dönüm başına randıman bin tonu geçiyordu maşallah lakin bu yıl biz, Ortalıca köyünde dönüm başına 700 kilogram civarında çeltik alabildik” diye konuştu.
