Nöroloji Uzmanı Dr. Hikmet Dolu, ani baş dönmesinin inme işareti olabileceğini söyledi.
Liv Hospital Samsun Nöroloji Kliniği’nden Uzm. Dr. Hikmet Dolu, 10 Mayıs Dünya İnme Tedbire Günü münasebetiyle inme hakkında bilgilendirmelerde bulundu. İnme yahut öbür ismiyle felcin beyne giden hayati derecede kıymetli kan ve oksijen akışının ani bir biçimde kesilmesi yahut azalmasıyla meydana gelen klinik bir tablo olduğunu tabir eden Uzm. Dr. Hikmet Dolu, “Beynin bir kısmına iletilen kan akışının azaldığı ya da kesintiye uğradığı durumlarda felç kendini gösterir. Bu durumda beyin hücreleri dakikalar içinde hayatını kaybetmeye başlar. Felç acil bir durumdur ve acil tedavi çok büyük değere sahiptir. Erken müdahale, beyin hasarını ve başka riskleri azaltabilir ya da engelleyebilir” dedi.
“Ani baş dönmesi ve istikrar kaybı yaşamak mümkün”
İnmenin iskemik inme ve hemorajik inme olarak iki çeşidi bulunduğundan bahseden Uzm. Dr. Hikmet Dolu, “İskemik inme en sıklıkla görülen inme tipidir. Beynin kan damarlarındaki daralmadan yahut tıkanmadan ötürü meydana gelmektedir. Hemorajik inme ise, beyindeki bir kan damarının yırtılması durumunda meydana gelmektedir. Siz ya da yakınınızdaki bir kişi inme geçiriyorsa, semptomların başladığı ana dikkat etmek çok değerlidir. Zira birtakım tedavi teknikleri, felcin çabucak akabinde uygulandığında tesirli olabilmektedir. Konuşmakta ve başka insanların söylediklerini anlamakta zorluk çekmek, yüz, kol ya da bacakta meydana gelen felç veyahut uyuşma, ani olarak bir ya da iki beğenilen ortaya çıkan bulanıklık ya da karartılı görme yaşanılabilir. Kişi etrafındakileri çift görebilir. Kusma, baş dönmesi ya da şuur kaybının eşlik edebileceği ani ve şiddetli baş ağrısı oluşabilir. Ani baş dönmesi ve istikrar kaybı yaşamak mümkündür” diye konuştu.
“Kadınlarda felçten ötürü gerçekleşen vefat oranları erkeklere kıyasla daha fazla”
55 yaş üstündeki bireylerin, genç bireylere oranla felç geçirme ihtimalinin daha yüksek olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Dolu, “Erkeklerdeki felç ihtimali, bayanlara kıyasla daha yüksek olsa da bayanlarda felçten ötürü gerçekleşen vefat oranları erkeklere kıyasla daha fazladır. Hayat üslubu, fazla kilolu yahut obez olmak, fizikî hareketsizlik, uyuşturucu kullanımı, yüksek tansiyon, sigara içimi yahut pasif içicilik, yüksek kolesterol, diyabet (şeker), uyku apnesi, kalp yetmezliği, atriyal fibrilasyon üzere kardiyovasküler rahatsızlıklar, ferdî ya da ailevi inme hikayesi, kalp krizi, süreksiz iskemik atak geçmişi, korona enfeksiyonu, doğum denetim hapları, hormon tedavileri inmeyi etkileyebilmektedir” biçiminde konuştu. Felcin beynin kan akışından ne kadar vakit yoksun kaldığına ve hangi kısmın etkilendiğine bağlı biçimde birtakım bölgelerde süreksiz ya da kalıcı sakatlıklara sebep olabileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Hikmet Dolu, komplikasyonların felç, kas hareketi kaybı, konuşma zahmeti, yutma zahmeti, hafıza kaybı yahut düşünme zahmeti, duygusal sorunlar, ağrı davranış değişikliklerini içerebileceğini belirtti.
“Tedavisi mümkün”
Uzm. Dr. Hikmet Dolu, inmeyi önlemek için neler yapabileceği konusunda şu bilgileri paylaştı:
“İnmeye sebep olabilecek risk etkenlerinin farkında olmak, tabibin tekliflerine uymak ve sağlıklı bir hayat biçimini benimsemek, hipertansiyonu denetim etmek, kolesterol ve doymuş yağ ölçüsünü düşürmek, tütün kullanımını bırakmak, sağlıklı kiloyu korumak, meyve ve zerzevatı güçlü bir diyet uygulamak, sistemli idman yapmak, alkol kullanımını sonlandırmak yahut ortadan kaldırmak, diyabeti yönetmek inmeyi engellemek için atılabilecek en güzel adımlardır. Felç için acil tedavi teknikleri, felcin tipine nazaran farklılık göstermektedir. İskemik felci tedavi etmek gayesiyle, kan akışı beyne süratli bir biçimde sağlanmalıdır. İlaçların olabildiğince erken verilmesi değerlidir. Süratli tedavi sırf yalnızca hayatta kalma oranını artırmakla kalmaz, meydana gelebilecek risklerin de azaltılmasını sağlar. Bazen iskemik inmeleri direkt tıkalı kan damarın içerisinde tedavi etme yoluna başvurulur. Endovasküler tedavi sonuçlarına bakıldığında bu yol, büyük oranda düzgünleşme göstermiş ve uzun müddette potansiyel sakatlıkları azaltmıştır. Acil prosedürler olabildiğince kısa vakit içinde gerçekleştirilmelidir. Karotis endarterektomi yolu, karotis arteri tıkayan plağı ortadan kaldırarak iskemik felç riskini düşürür. Anjiyoplastide kasıklarda bulunan bir atar damardan karotis atar damarına bir kateter iletilir. Bu sürecin akabinde daralmış olan atar damarı genişletmek gayesiyle bir stent yerleştirilebilir. Kanama bölgesi genişse, doktor kanı almak ve beyninizdeki basıncı düşürmek için cerrahi operasyon yapmayı isteyebilir. Felç geçiren bireyler bir rehabilitasyon programına dahil edilir. Buradaki tedavi programı hastanın yaşına, genel sıhhat durumuna ve felçten kaynaklanan sakatlığın seviyesine bağlı olarak şekillenmektedir.”
