Türkiye’de hayvancılığın en büyük maliyet kalemlerinden biri olan kaba yem meselesinin tahliline yönelik Karadeniz Ziraî Araştırma Enstitüsü tarafından yapay mera çalışması yapılıyor. Enstitü Müdürü Doç. Dr. Betül Bayraklı, “Proje ile düşük maliyetli ve yüksek kaliteli kuzu eti üretimini sağlamayı amaçlanıyoruz. Ayrıyeten Orta Karadeniz kaidelerinde sulamasız kuzu besiciliği için en uygun üstten tohumlama metodu belirlemek ve kaba yem gereksinimimize tahlil bulmayı hedefliyoruz” dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsa Araştırmalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) uyumunda Karadeniz Ziraî Araştırma Enstitüsü tarafından Samsun’un Çarşamba ilçesinde bulunan deneme istasyonunda ’yapay mera’ projesi yürütülüyor. Çalışmamanın birinci etabı TÜBİTAK tarafından desteklendi. Ttoplam 12 dekar alanda botanik ve fitokimyasal açıdan varlıklı 4 farklı yapay mera oluşturuldu. Kuzuların doğal ortamlarda istikrarlı beslenmesi sağlandı. Kesif yem verilmeden, sırf merada otlatılan kuzular, 140-160 gramlık günlük canlı tartı artışıyla kesim düzeyine ulaştırıldı. Bu sistem piyasaya daha uygun fiyatlı kuzu eti sunulmasını mümkün hale getirecek. Hem tüketici sıhhati hem de maliyet açısından büyük avantaj sağlayacak.
“Mera, baklagil ve geniş yapraklı bitkilerle zenginleştirildi”
Uzmanlar, yapay mera sisteminin Türkiye’de hayvansal üretim maliyetlerini azaltarak, kırmızı et fiyatlarını dengeleyebilecek potansiyele sahip olduğunu vurguluyor. Bilhassa baklagil ve geniş yapraklı bitkilerle zenginleştirilen mera karışımları, hem toprak sıhhatini düzgünleştiriyor hem de hayvanların iç parazitlere karşı direncini artırarak antibiyotik kullanımını en aza indiriyor. Tarım ve Orman Bakanlığı desteğiyle devam eden ikinci etap projenin yürütücülüğünü Muhammet Şahin, araştırmacı olarak Betül Bayraklı, Fatih Kumbasar, Elif Şahin, Mehmet Can, İlknur Ayan ve Zeki Acar yapıyor. Bu ikinci etap projede mera alanlarına “üstten tohumlama” sistemiyle tek yıllık baklagil yem bitkileri eklendi. Bu sistem sayesinde otlatma periyodu daha erken başlatılabiliyor ve mera verimliliği artırılarak daha fazla hayvan daha az maliyetle beslenebiliyor. Et fiyatlarında istikrar arayan tüketiciler için umut verici olan bu projeler, Türkiye’de yapay meraya dayalı hayvancılığın yaygınlaştırılmasıyla birlikte hem üretici hem tüketici lehine kalıcı tahliller sunmayı hedefliyor.
“Projemizin gayesi düşük maliyetli ve yüksek kaliteli kuzu eti üretimini sağlamak”
Karadeniz Ziraî Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Betül Bayraklı, “Enstitümüz tarafında yürütülen bu proje TAGEM 2025 ile 2027 yılları ortasında Çarşamba Deneme İstasyonumuzda gerçekleştirilmektedir. Çalışmada farklı mera karışımları oluşturularak ‘Karayaka’ ırkı sütten kesilmiş kuzuların yapay meralarda otlatılması planlanmaktadır. Projemizin emeli düşük maliyetli ve yüksek kaliteli kuzu eti üretimini sağlamak. Yapay meraların randıman, toprak özellikleri ve hayvan beslenmeleri üzerine tesirlerini ortaya koymak. En uygun mera karışımlarını tespit etmek istiyoruz. Toplamda 12 dekar alanda çalışıyoruz. 4 farklı mera karışımımız yer almaktadır. Her karışıma farklı ek tohumlama metotları uygulamaktayız. Her parselde 5 test kuzumuz otlatılmaktadır. Birinci otlatma devri haziran 2025 itibariyle tamamlanacaktır. Biz bu çalışma ile Orta Karadeniz kurallarında sulamasız kuzu besiciliği için en uygun mera karışımlarını belirlemek ve kaba yem gereksinimimize tahlil bulmayı hedefliyoruz. Sütten kesilmiş kuzuları 3 ay bu meralarda besleyerek kısma hazır hale getiriyoruz. Kuzularımız otlatma boyunca mera alanımızda yer alıyor. Meranın içerisinde otomatik sulukları, mineral taşları, gölgelik alanları burada bulunuyor. Bu durumda ayrıyeten çoban masraflarının düşmesi açısında kıymetli bir çıktı olarak karşımıza geliyor” dedi.
