Tarımda bilinçsizce kullanılan ve kullanımı yeterince denetlenmeyen ölümcül bir kimyasal var. İhraç ettiğimiz tarım ürünlerinin Avrupa kapılarından geri dönmesinin baş nedeni de bu kimyasal.
Kabul edilebilir değerlerin kat kat üzerinde ( 40-50 katı) kullanıldığını AB ülkelerinin iade nedenlerini açıklamasıyla öğreniyoruz. Sebze ve meyvelerin zarar görmeden yetişmesini sağlayan bu maddenin ismi pestisit; böcekler, mantarlar, yabancı otlar, yumuşakçalar ve solucanlar için kullanılıyor Pestisit, yer yer dezenfektan, biyolojik ajan veya teknik uygulama olarak karşımıza çıkıyor.
Çevresel Çalışma Grubu’nun yaptığı araştırmaya göre; Türkiye’de en fazla pestisit içeren gıdalar arasında çilek başı çekiyor. Onu ıspanak, karalahana, nektarin, elma, üzüm, kiraz, şeftali, armut takip ediyor. Domates, patates, dolmalık biber, salatalık yine çok fazla zehirlenen gıdalar arasında.
Pestisitler insan vücudunda biyobirikim yaparak uzun süreli maruz kalmalarda pek çok olumsuz etkiye neden oluyor. Bu etkiler arasında kanser türleri, Parkinson hastalığı, alzaymır, solunum sistemi hastalıkları ve üreme sistemi bozuklukları yer alıyor.
Pestisit kalıntıları, zamanla vücudumuzda birikiyor ve çok ciddi, çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve hamileler pestisit kalıntılarından etkilenen daha hassas gruplar. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın her yıl yayımladığı faaliyet raporunda; ihracatta bitki sağlığı denetim sayıları, alınan numuneler, numune sonuçlarının kaçının uygunsuz çıktığına dair veriler açıklanıyor. Ulaşabildiğim 2021 yılı verilerine göre 373 bin 204 denetim yapılmış; alınan 14 bin 744 numunenin 772’si olumsuz sonuçlanmış. Bu, neredeyse her 6 numuneden 1’inin sorunlu olduğu anlamına geliyor. Pestisit kalıntıları sebebiyle Avrupa Birliği’nden geri gönderilen tarım ürünleri hem ülkemizin itibarını zedeliyor, hem de geri gönderilen ürünlerin akıbeti bilinmediği için halk sağlığını tehlikeye atabiliyor. Bu sebeple pestisit kalıntısı limitin üzerinde olan tarım ürünlerinin üretiminin engellenmesi gerekiyor.
PESTİSİTLERİN ZARARLI ETKİSİNİ NASIL AZALTABİLİRİZ?
☆ Meyve ve sebzeleri kabuğunu soyarak tüketmemiz gerekiyor. Aslında bu da yeterli değil. Bu madde birçok meyve ve sebzede iç kısımlara kadar işliyor.
☆ Çilek gibi kabuğunu soymanın söz konusu olmadığı meyvelerde ya da yeşil yapraklı sebzelerde suda bekletmek uygun bir yöntemdir.
☆ Yapılan çalışmalar tuzlu suyun, pestisitlerin uzaklaştırılması için duru sudan daha etkili bir yöntem olduğunu ortaya çıkarmış.
Toplum sağlığını koruma konusunda ne yazık ki, yeteri kadar hassasiyet göstermiyoruz. Göstermiş olsaydık ürünlerimiz AB kapılarından geri dönmezdi.
CHP Ankara Milletvekili Deniz Demir, Avrupa’ya ihraç edilmek istenen tarım ürünlerinin pestisit kalıntıları nedeniyle gümrük kapılarından dönmesini Meclis gündemine taşıdı. Demir, “Avrupa’nın kabul etmediği ürünler vatandaşlarımıza satılmaya çalışılıyor” dedi.
TBMM Başkanlığı’na araştırma önergesi veren Demir, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın 2025 yılı bütçe görüşmelerinde pestisit kalıntılarına dair yaptığı konuşmayı eleştirerek şunları kaydetti:
“AVRUPA’NIN KABUL ETMEDİĞİ VATANDAŞLARIMIZA SATILMAYA ÇALIŞILIYOR”
“Daha birkaç gün önce, Türkiye’den Slovakya’ya ihraç edilen mandalinalar, Avrupa Birliği standartlarının üzerinde pestisit tespit edildiği gerekçesiyle ülkeye kabul edilmedi. Bakan Yumaklı ise yaptığı konuşmada ihraç edilen ürünlere dair Avrupa Birliği’nden alınan bildirim sayısını yüzde 54 olması ile övündü. Bu ifadeler inanılır gibi değil. Vatandaşa zehir yediriyorlar. Bakanlık ise ne doğru düzgün denetim yapıyor ne de sorumluluk alıyor. Türkiye, pestisit bildiriminde ilk sırada. Bildirimlere konu olan gıda ürünlerinin yarısından fazlası sınırda reddedilerek Türkiye’ye iade edildi. Bu sizce övünülecek bir tablo mu? Geri gönderilen tarım ürünlerinin akıbeti ise belirsiz. Avrupa’nın kabul etmediği ürünler vatandaşlarımıza satılmaya çalışılıyor. AKP’nin yanlış tarım politikaları halk sağlığını etkiliyor.”
Umarım, Sn.Deniz Demir’in iddiaları asılsız çıkar. Umarım sorumluluk makamında bulunanlar milleti rahatlatacak, tatminkar bir açıklama yaparlar
İlyas Erbay
