Emeklilik yaşını doldurduğu halde prim günü yetersiz kaldığı için emekli olamayan sigortalılar, belirli şartları taşımaları halinde SGK’ya ödedikleri bazı primleri toplu olarak geri alabiliyor. Birden fazla işverende çalışanlarda ise prime esas kazanç tavanını aşan primler için de iade imkanı bulunuyor.

Emeklilik için gerekli yaş şartını tamamlayan ancak yeterli prim gün sayısına ulaşamadığı için emekli aylığı bağlanamayan vatandaşlar için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında önemli bir imkan bulunuyor. Çalışma hayatını sonlandıran ve gerekli koşulları sağlayan sigortalılar, bazı sigorta primlerini “toptan ödeme” kapsamında geri alabiliyor.

Ancak SGK tarafından yapılan prim iadesi, ödenen tüm primleri kapsamıyor. İade edilecek tutar, sigortalının bağlı olduğu statüye ve primin niteliğine göre değişiyor.

SGK’dan prim iadesi için hangi şartlar aranıyor?

Primlerin toptan ödeme kapsamında geri alınabilmesi için belirli şartların birlikte sağlanması gerekiyor.

Buna göre sigortalının;

• Emeklilik için gerekli yaş şartını doldurmuş olması,
• Mevcut prim gün sayısıyla emekli aylığı bağlanamaması,
• Çalışma hayatını sona erdirmiş olması

gerekiyor.

4A (SSK) kapsamında çalışanların işten ayrılması, 4B (Bağ-Kur) kapsamında bulunanların ise ticari faaliyetlerini sona erdirmesi veya iş yerini devretmesi gerekiyor.

SSK ve Bağ-Kur’da iade edilecek prim farklı

SGK’nın toptan ödeme uygulamasında bütün primler geri ödenmiyor. İade kapsamı sigortalının statüsüne göre değişiyor.

4A (SSK) kapsamında çalışanlarda, işçi tarafından ödenen uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin primlerin yüzde 9’luk kısmı iade kapsamında değerlendiriliyor. İşveren tarafından ödenen primler ise toptan ödeme kapsamında geri verilmiyor.

4B (Bağ-Kur) sigortalılarında ise uzun vadeli sigorta kolları için ödenen primlerin tamamı iade kapsamında değerlendirilebiliyor.

Buna karşılık Genel Sağlık Sigortası (GSS), işsizlik sigortası ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında ödenen primler toptan ödeme yoluyla geri alınamıyor.

Birden fazla işverende çalışanlar dikkat!

Aynı ay içerisinde birden fazla işverene bağlı olarak çalışan kişilerin prime esas kazançlarının toplamı, belirlenen prime esas kazanç üst sınırını aşabiliyor.

Bu durumda üst sınırı aşan kazanç üzerinden hesaplanan işçi payı primlerinin, sigortalının talebi üzerine iade edilmesi mümkün olabiliyor.

Bu kapsamda, tavanı aşan bölüm üzerinden hesaplanan yüzde 14 oranındaki işçi payının geri ödenmesi söz konusu olabiliyor.

Prim iadesi almak her zaman avantajlı mı?

SGK’dan toptan ödeme talebinde bulunmadan önce hesaplama yapılması büyük önem taşıyor. Çünkü primlerin geri alınması, söz konusu primlerin ileride emeklilik hesabında kullanılmasını engelleyebiliyor.

Bu nedenle başvuru öncesinde askerlik borçlanması, doğum borçlanması veya ihya gibi seçeneklerle eksik prim günlerinin tamamlanıp tamamlanamayacağının araştırılması gerekiyor.

Özellikle emekliliğine az sayıda prim günü kalan vatandaşların, prim iadesi talebinde bulunmadan önce emeklilik şartlarını yeniden hesaplatması önem taşıyor.

Hangi primler iade ediliyor?

Prim iadesi için başvuru öncesi hesaplama şart

SGK’dan primlerin toplu olarak geri alınabilmesi önemli bir imkan olsa da her sigortalı için en avantajlı seçenek olmayabilir. Emeklilik hakkını etkileyebileceği için vatandaşların başvuru öncesinde mevcut prim günlerini, yaş şartını ve borçlanma seçeneklerini birlikte değerlendirmesi gerekiyor.

Özetle; emeklilik yaşını doldurduğu halde prim günü yetersiz kalan ve çalışma hayatını sona erdiren sigortalılar belirli şartlarla toptan ödeme imkanından yararlanabiliyor. Ayrıca birden fazla işverende çalışanların prime esas kazanç tavanını aşan primleri için de iade talebinde bulunabilmesi mümkün.