Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nın (TTSO) kütüphanesinde yer alan 1926 tarihli Osmanlıca kaleme alınan Türk Ticaret Salnamesinde kent merkezindeki iki dereden denize petrol sızdığı ve o devirde bu nedenle balık ölümlerinin yaşandığı anlatılıyor.
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Araştırmacı-Yazar Mustafa Yazıcı, Doğu Karadeniz’de Trabzon’un Sürmene ilçesi açıkları ile Rize’nin Çayeli ilçesi açıklarında deniz alanında petrolün bulunduğunun yıllardır konuşulduğunu lakin birinci defa karada petrol izlerinin bulunduğu ile ilgili tarihi vesikalara ulaştıklarını söyledi.
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nın kütüphanesinde bulunan 1926 tarihli Osmanlıca Türk Ticaret Salnamesi isimli yapıtı geçtiğimiz yıllarda Osmanlıca’dan Türkçe’ye çeviri ettiğini tabir eden Mustafa Yazıcı, tarihi dokümanlarda Trabzon’un Zağnos ve Kemerkaya bölgelerinde yer alan derelerden denize petrol sızıntılarının olduğunun belirtildiğini ve bu nedenle balık ölümlerinin yaşandığının anlatıldığını kaydetti.
Doğu Karadeniz’de karada petrol izleri bulunduğunun tarihi vesikalarda yer aldığına dikkat çeken Yazıcı “Bu mevzu bugüne kadar hiç ele alınmadı. Bu evrakın bulunduğu kitap Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’ndadır. O kitapta 2.5 sayfalık 1926 tarihinde İstanbul Ticaret Odası’na yazılan rapor var. Osmanlı yazılan raporda 15 satırlık petrol kısmı var. 2000’li yılların başında o kitabı fark ettim. O kitapta Atatürk periyodunda vilayetlerden yazılan raporlar var. O kitabı benden çeviri yapılmasını istediler. Sayfalara baktığımda ’Trabzon madence Türkiye’nin en güçlü şehri’ diyor. Her yerinde maden suyu vardır. Petrol iki yerden Zağnos ve Kemerkaya’daki iki dereden sızıntı yapar. Oradaki balıkları öldürür diyordu. 25-30 sene evvel çeviri ettiğimde ben belirtilen iki noktadaki yaşlılara kitaptan bahsederek petrol kokusu olup olmadığını sordum. Çoklukla yazları Ağustos aylarında bir koku duyduklarını söylediler. Osmanlıca evrakta Trabzon’daki petrolün karadan denize sızdığı yazıyor. Bu türlü bir sızıntı 1926 yılında haber verilmiş. Bu mevzuyu kimse ele almadı. Şuan aslında petrol sızıntısının olduğu belirtilen derelerin üstü kapatılmış durumda” dedi.


Osmanlı Salnamelerinde 98 yıl önce Trabzon için petrol müjdesi
Prof. Dr. Cihan “Her yıl iki kez asrın felaketini yaşıyoruz
DÜZCE(İHA) – Prof. Dr. Fatma Gökşin Cihan, tütün kullanımını günümüzde insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük önlenebilir halk sağlığı sorunu olarak nitelendirerek sigaranın yol açtığı sağlık, ekonomik ve çevresel zararların boyutlarına dikkat çekti.
Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Fatma Gökşin Cihan, tütün ve tütün ürünlerinin insan sağlığı üzerindeki zararlarına ilişkin önemli bilgilendirmede bulundu.
Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniği Sorumlu Hekimi ve Tütün Bağımlılığı ve Tedavisi Eğitici Hekimi Cihan, tütün kullanımını, bugün insanlığın karşılaştığı en büyük önlenebilir halk sağlığı sorunu olarak ifade etti. Tütün kullanımını günümüzde insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük önlenebilir halk sağlığı sorunu olarak nitelendiren Cihan, sigaranın yol açtığı sağlık, ekonomik ve çevresel zararların boyutlarına dikkat çekti.
Sigara dünyada her yıl 8 milyondan fazla insanın ölümüne yol açıyor
Covid-19 pandemisinin üç yılda dünya genelinde yaklaşık 6,5 milyon kişinin yaşamını yitirmesine neden olduğunu hatırlatan Cihan, sigaranın ise her yıl dünya genelinde 8 milyondan fazla insanın ölümüne yol açtığını belirterek, “Bu, kesintisiz ve kronik bir pandemidir” dedi.
Türkiye’de tütün kullanımının yol açtığı can kayıplarının büyüklüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Cihan, “6 Şubat depremlerinde 45 bin vatandaşımızı kaybettik ve haklı olarak bunu ‘Asrın Felaketi’ olarak adlandırdık. Ancak ülkemizde tütün kullanımı nedeniyle her yıl yaklaşık 100 bin insanımız hayatını kaybediyor. Başka bir ifadeyle her yıl iki kez asrın felaketini yaşıyor, her 5 dakikada bir vatandaşımızı toprağa veriyoruz” ifadelerini kullandı.
Doğaya büyük zarar veriyor
Tütün kullanımının yalnızca sağlık açısından değil çevresel açıdan da ciddi sonuçlar doğurduğunu belirten Prof. Dr. Cihan, Türkiye’de her gün yaklaşık 90 ton sigara izmaritinin doğaya ve çevreye bırakıldığını, bunun yıllık bazda yaklaşık 5 bin çöp kamyonu hacmine karşılık geldiğini söyledi. Ayrıca üretilen her 3 bin paket sigara için bir ağacın yok edildiğini ifade eden Cihan, çocukların da ciddi risk altında olduğunu belirterek Türkiye’de her 100 çocuktan 46’sının sigara dumanına maruz kaldığını kaydetti. Tütün kullanımının sağlık sistemine önemli bir yük getirdiğini vurgulayan Cihan, tedavi maliyetleri, iş gücü kayıpları ve ekonomik zararların halk sağlığını ve ülke ekonomisini olumsuz etkilediğini belirtti. Özellikle gençler arasında sigaraya başlama yaşının düşmesinin gelecek açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu ifade etti.

