Karabük İl Müftüsü Halil Bektaş, yaklaşan Kurban Bayramı dolayısıyla açıklamalarda bulundu.
Kurbanın İslam’ın şiarlarından olan önemli bir ibadet olduğunu ifade eden Bektaş, şunları söyledi:
“Kurban; kurban olarak kesilmesi uygun olan hayvanın, Allaha ibadet niyetiyle usulüne uygun olarak kesilmesidir.
Hanefi mezhebinde tercih edilen görüşe kurban kesmek vacip, Şafiî ve diğer mezheplere göre ise sünnettir.
Ayet ve hadislerde çokça yer alan Kurban ibadeti, hicretin 2. yılında eda edilmeye başlanmış ve Hz. Peygamber bu yıldan itibaren ömrünün sonuna kadar on yıla yakın bir süre her yıl kurban kesmiştir.
Kurbanın Hikmeti
Kurban gerek fert gerekse toplum için çeşitli faydaları olan bir ibadettir. Kişi kurban kesmekle Allaha teslim olmuş ve kulluk bilincini canlı biçimde ortaya koymuş olur. Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail’in Allah’ın emrine itaat konusunda verdikleri başarılı imtihanın hatırasını tazelemiş ve gerekirse kendisinin de böyle bir itaate hazır olduğunu sembolik olarak ortaya koymuş olur.
Kurban yardımlaşma, dayanışma ve kardeşlik duygularını güçlendirerek toplumsal kaynaşmaya imkân tanır. Fakirlerin kurban etlerinden faydalanmasına, zenginlerin mallarını fakirlerle paylaşmalarına ve böylece cimrilik hastalığından ve dünya tamahından korunmalarına vesile olur.
Kimler kurban kesmelidir?
Kurban mali ibadetlerimizden biridir. Müslüman, akılı, ergen ve belirli bir mali güce (nisap miktarı mala) sahip kişilerin kurban kesmesi gerekir.
Hanefi mezhebine göre, kişinin borçları ve temel ihtiyaçlarından fazla olarak yaklaşık 80 gr. altın ya da buna denk paraya veya mala sahip olan kişinin kurban kesmesi vaciptir. Temel ihtiyaçlar denince; kişinin oturduğu evi, ev eşyaları, yaptığı işiyle ilgili alet edevatı, giysileri ve kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin bir yıllık nafakaları anlaşılmaktadır. Temel ihtiyaçları ve borçları dışında nisap miktarı mala sahip olmayanların (fakirlerin) kurban kesmeleri kendilerine vacip değildir.
Hangi hayvanlar kurban edilebilir?
Sığır, manda, koyun, keçi ve deve kurban olabilir. Bunların dışındaki hayvanların kurban edilmesi caiz olmaz.
Sığır ve mandanın iki yaşını, devenin beş yaşını doldurmuş olanı kurban edilebilir. Koyunun bir yaşını doldurmuş olanı veya altı aydan büyük olmak şartıyla bir yaşındaki kadar gelişmiş olanı da kurban edilebilir. Keçinin de ancak bir yaşını doldurmuş olanı kurban edilebilir.
Keçi ve koyun bir kişi için, sığır ve deve büyüklüğüne göre yedi kişiye kadar kurban edilebilir.
Kurban edilecek hayvanların sağlıklı, azaları tam ve besili olmaları gerekir. Kör, topal, kötürüm derecesinde hasta, aşırı zayıf ve düşkün hayvanlar kurban olmazlar. Konunun ayrıntıları ilmihal kitaplarında açıklanmaktadır.
Vatandaşlarımız Kurban ve diğer dini konularda ücretsiz 190 Alo Fetva hattını arayarak Müftülüğümüzden bilgi edinilebilirler.
Kurbanın Rüknü
Kurbanın rüknü yani sahih olmasının şartı, kurbanlık hayvanı kurban niyetiyle boğazlamasıdır. Kurban kesmek yerine bedelini fakirlere vermek kurban yerine geçmez ve sahibini kurban sorumluluğundan çıkarmaz. Kurban, Bayramın birinci günü bayram namazı kılındıktan sonra başlamak üzere bayramın ilk üç günü içinde kesilmelidir.
Kurbanlar vekâlet yoluyla da kestirilebilir
Kurban mali ibadetlerden biridir. Bunun için kişinin kendisi kurbanını kesebileceği gibi vekâlet yoluyla da kestirebilir. Türkiye Diyanet Vakfı vekâlet yoluyla kurban organizasyonu yapmaktadırlar. Bu kurbanların bir kısmı yurt içinde bir kısmı yurt dışında kesilmekte ve etleri kurban sahipleri adına oralarda yaşayan muhtaç Müslümanlara dağıtılmaktadır. Bu vesileyle Müslüman topluluklar arasında sevgi ve kardeşlik köprüleri kurulmaktadır. Açlık sıkıntısı çeken o kardeşlerimiz yılda bir defa olsa da karınlarını doyurma ve açlıklarını giderme imkânı bulabilmektedir. Müftülüklerimize gelerek, bankalarda ve finans kurumlarında herhangi ek ücret ödemeden kampanyaya katılabilirler. Ayrıca online kurban bağışı için; www.diyanetvakfi.org.tr adresine başvurulabilir.
2015 yılı için Kurban ücreti: yurt içi, 625 TL; yurt dışı için 450 TL olarak belirlenmiştir.
Kurbanın eti ve derisi nasıl değerlendirilmelidir?
Kurban etinin tasarrufu ile ilgili çeşitli görüşler ortaya sürülmüştür. Ancak Hz. Peygamber, kurban etinin üçe taksim edilmesini, bir bölümünün kurban kesemeyen fakirlere dağıtılmasını, bir bölümünün akraba ve komşulara ikram edilmesini, bir bölümünün de ev halkı tarafından tüketilmesini tavsiye etmiştir. (Ebu Davud, Menasik, 20)
Kurban sırf Allah rızasını kazanmak niyetiyle kesildiğinden kurbanın derisi de bir fakire veya hayır kurumuna verilmelidir. Kurban derisinin veya etinin sahibine gelir getirmek amacıyla para karşılığı satılması, kasap ücreti veya bakım ücreti olarak verilmesi caiz değildir.
Ayrıca kurbanlık hayvanların derileri yüzülürken dikkat edilmeli, kesilmemeli ve ekonomik değerini kaybettirecek şeylerden korunmalıdır.
Kurban kesiminde dikkat edilmesi gereken hususlar:
Kurban uygun ve temiz bir yerde kesilmelidir. Mümkün olduğu kadar Belediyelerin düzenlediği kurban kesim yerleri ve mezbahalar tercih edilmelidir. Kurban Hizmetleri Komisyonunca İlimizde Belediye Mezbahası “kurban kesim yeri” ve “kurban satış yeri” olarak belirlenmiştir. Kurban kesmeye uygun mülkünde veya özel mezbahalarda kurban keseceklerin de çevre temizliğine azami derecede dikkat etmeleri, kurbanlarını dini ve sağlık kurallarına uygun olarak kesmeleri gerekir.
Kurbanı, kesme işini bilen ve beceren kişi kesmeli, kurban kesmeyi beceremeyen kişi başkasına vekâlet vererek kestirmelidir. Kesim esnasında merhametli olunmalı, hayvana asla eziyet verilmemelidir. Kesim yerine incitilmeden götürülmeli, keskin bıçak kullanılmalı, bıçağı hayvanın gözü önünde bilememeli, kesim esnasında gerekli dualar okunmalı ve kurban kesimi dini kurallara uygun yapılmalıdır.
Kesim işlemi tamamlandıktan sonra çevre temizliğinin iyice yapılması, hayvanın artan parçalarının toprağa gömülmesi veya sızdırmaz poşetlerle Belediyenin bu amaçla tahsis edeceği araçlarına verilmesi, mümkün olduğu kadar dışarıda hiçbir parçasının bırakılmaması gerekir. Allahın rızasını kazanmak için kurban keserken, hayvanlara eziyet ederek ya da çevremizi kirleterek günah kazanmamak gerekir.
Teşrik Tekbirlerini Unutulmamalı
Kurban Bayramının bir gün öncesi olan Arefe gününün sabah namazından başlayarak bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar; 23 vakit farz namazlardan hemen sonra tekbir getirmek vaciptir. Bu tekbirlere “teşrik tekbirleri” denir. Teşrik tekbirleri farz namazlarda selam verdikten sonra ara vermeden hemen getirilmelidir. Bu tekbirler; Allâhu ekber, Allâhu ekber, lâ ilâhe illalâhu vallâhu ekber, Allâhu ekber ve lillâhil hamd” şeklinde getirilir. Namaz kılan kadın erkek herkesin bu tekbirleri getirmesi gerekir.
İnşallah 24 Eylül 2015 Perşembe günü Kurban bayramının birinci gününü idrak edeceğiz. Bu vesile ile Ülkemizin, gönül coğrafyamızın ve bütün İslam âleminin Kurban Bayramını tebrik eder, hayırlara vesile olmasını ve huzur içinde geçirmemizi Yüce Allahtan niyaz ederim.”