Pazarcı esnafı maliyet kıskacında: “Biz mazota çalışıyoruz”
Karabük Cuma Pazarı’nda bu hafta ürünlerden çok artan maliyetler konuşuldu. Motorin fiyatlarının 100 lirayı aşmasıyla birlikte nakliye giderlerinin katlandığını belirten pazarcı esnafı, artan maliyetleri etiketlere yansıtamadıklarını söyledi. Esnaf “Vatandaş alamıyor, biz de kazanamıyoruz. Pazarcıda kar marjı diye bir şey kalmadı” dedi.
Karabük’te haftalık alışverişin önemli adreslerinden Cuma Pazarı’nda esnaf, artan akaryakıt fiyatlarının tezgahlara yansıyan yükünden dert yandı. Ürünlerin tarladan ve üretim merkezlerinden Karabük’e getirilmesine kadar geçen süreçte en büyük gider kalemlerinden birinin motorin olduğunu belirten pazarcılar, yükselen maliyetlerle satış fiyatları arasında sıkıştıklarını ifade etti.
Pazarcı esnafına göre, mazot, nakliye, işçilik, poşet, yemek ve günlük işletme giderleri peş peşe yükselirken vatandaşın alım gücündeki düşüş nedeniyle bu artışların tamamını ürün fiyatlarına yansıtmak mümkün olmuyor.
“ÜRÜNE ZAM YAPARSAK VATANDAŞ ALAMIYOR”
Cuma Pazarı’nda tezgah açan bir esnaf, yaşadıkları sıkıntıyı şu sözlerle anlattı:
“Mazot yüksek. Mallar ucuz ama satılmıyor. Malı ucuz alıyoruz fakat piyasada hareket yok. Her gün zam geliyor. Bugün kalkıyoruz, yarın ayrı fiyat. Bunun altından kalkamıyoruz.”
Esnaf, ürün fiyatlarını yükselttiklerinde vatandaşın alışveriş miktarını azalttığını, fiyatları sabit tuttuklarında ise artan maliyetin doğrudan kendi kazançlarından çıktığını belirtti.
“YAKTIĞIN MAZOTA DEĞMİYOR”
Pazarcılar, ürün fiyatlarının yalnızca maliyetlere değil, arz ve talebe göre de değiştiğine dikkat çekti. Bazı dönemlerde ürün bolluğu nedeniyle fiyatların düştüğünü ancak bunun esnaf açısından her zaman olumlu sonuç doğurmadığını belirten bir pazarcı, yaşanan tabloyu şöyle özetledi:
“Bazen mal çok yüksek olur, piyasada bulunmaz. Tüccar gelir, hepsini alır, gidersin yerinde yok. Bazen de mal çok olur, kimse almaz, ortada kalır. Getiriyorsun, satılmıyor. Yaktığın mazota değmiyor.”
PAZARCI KAR DEĞİL, MALİYET HESABI YAPIYOR
Esnafın anlattığı tabloya göre ürünün üretim bölgesinden alınması, araca yüklenmesi ve Karabük’e taşınmasıyla başlayan maliyet zinciri, tezgahta satış yapılıncaya kadar büyüyor.
Buna rağmen esnaf, müşterisini kaybetmemek için her maliyet artışını satış fiyatına yansıtamıyor. Bazı ürünlerde haftalar boyunca fiyat değişikliğine gitmediklerini belirten pazarcılar, aradaki farkın kendi kazançlarından çıktığını ifade ediyor.
Bir esnafın, “Pazarcıda kar marjı olayı bitti” sözleri ise Cuma Pazarı’ndaki ekonomik tabloyu özetledi.
VATANDAŞIN PAZAR HESABI DAHA DA ZORLAŞTI
Artan maliyetlerden yalnızca esnaf değil, vatandaş da etkileniyor. Cuma Pazarı’nda alışveriş yapan vatandaşların aynı bütçeyle daha az ürün alabildiğini belirten esnaf, müşterilerin artık fiyatları daha fazla karşılaştırdığını ve temel ihtiyaçlara öncelik verdiğini söyledi.
Pazarcılar, motorin fiyatlarının yanı sıra poşet, yemek, çay ve işçilik gibi günlük giderlerin de ciddi şekilde arttığını belirterek, yaşadıkları ekonomik sıkıntıyı, “Biz eve ekmek zor götürüyoruz şu anda” sözleriyle dile getirdi.
“HEM VATANDAŞ HEM ESNAF NEFES ALMAK İSTİYOR”
Karabük Cuma Pazarı’nda ortaya çıkan tablo, artan maliyetlerin üreticiden tüketiciye uzanan zincirin her halkasını etkilediğini gösteriyor.
Pazarcı esnafı, maliyetlerin kontrol altına alınmasını ve vatandaşın alım gücünün korunmasını isterken, mevcut şartlarda hem satış yapmanın hem de geçimini sağlamanın her geçen gün zorlaştığını ifade ediyor.
