Dicle Nehri’nde 2021 yılında Batman Çöpçü Balığı’nı keşfeden Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) bilim insanları, bu kez yine nesli tükenmekte olan ‘Leopar Sazanı’ isimli türü bularak listenin Dicle Nehri ayağını tamamlamış oldu.
Türk bilim insanları Dicle Nehri’nin Türkiye bölümünde sazangiller familyasına mensup benekli bir balık türü olan leopar sazanını yeniden keşfetti. RTEÜ Su ürünleri Fakültesi’nde görev yapan bilim insanları tarafından dünyanın en çok aranan kayıp balıklar listesinde yer alan Batman Bantlı Çöpçü Balığı’nın 2021 yılında bulunmasının ardından bu kez leopar sazanını yeniden keşfetti. Böylelikle Leopar Sazanı Re:wild ve SHOAL’un dünyanın en çok aranan kayıp balıklar listesinde yeniden keşfedilen ikinci balık türü oldu.
2008 yılından bu yana Dicle Nehri üzerinde çalışmalar yaptıklarına değinen Su Ürünleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Cüneyt Kaya, “2008 yılından beri Dicle Nehri drenajları üzerinde çalışmalar yürütüyorum. Hassas, kayıp ve ender türlerimiz vardı. Bunlardan 2 tanesi yakın zamanda dünyada en çok aranan 10 balık listesine girdi. 2 yıl arayla 2’sinide bulma şansı yakaladık. Dünyada en çok aranan 10 balığının ilk 2’si bizim tarafımızdan bulunması gerçekten onur verici. Bundan dolayı mutluyuz. Hem de biyolojik çeşitliliğe bir katkıda bulunmuş oluyoruz” dedi.
Dicle Nehri’nde balıkçılık yapan vatandaşın kendisini görüntülü araması ile balığın bulunduğunu öğrendiğini ve heyecanını dile getiren Kaya “Haberi ben Antalya’da Türkiye’deki kırmızı listede olması gereken türler ve istilacı türleri belirlediğimiz bir toplantının ortasında aldım. Akşam vakti meslektaşlarımızla görüşürken balıkçımız Mehmet Bey aradı. Görüntülü aramayı görünce zaten heyecanlandım. Açınca zaten ’Size bir sürprizim var’ dedi. Balığı gördüm. İnanılmaz bir andı. Apart topar ilk uçakla gelmeye çalıştım. Sabah erkenden buraya vardık. Balığı bulduk. Bu aşamada balığı korumak için ne yapabiliriz diye düşüneceğiz. Umarım bu balığın sürdürülebilir bir şekilde devam etmesini sağlayacağız” dedi.
Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Temel Bilimleri Bölümü İç Sular Biyolojisi Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Münevver Oral ise Leopar Sazanı türünü yeniden keşfettikleri için mutlu olduklarını kaydederek “Bu türün bulunması uzmanlık alanımızın biraz dışındaydı. Birincisi literatürde bu türle ilgili olarak çok fazla bilgi ve kayıt yoktu. Türe ait çok fazla detaylı bilgiler bilmiyoruz. İkincisi türün rutinde avlandığını biliyorduk. Fırat’ta şu anda bildiğimiz kadarıyla yok. Dicle’de devam ediyor ancak bu tür barajlarında etkisiyle ve habitat degradasyonla birlikte çok dar alanlarda izole olduğunu biliyorduk. Dolayısıyla bu fikirden yola çıkarak bölgede aktif olan balıkçılarla görüştük. Gece 10 sularında balıkçı Mehmet Bey tarafından görüntülü aramayla haberi aldık. Çok hızlı bir şekilde organize olduk. Hızlı bir şekilde Rize’den Şırnak-Cizre’ye gittik. Ölçümlerimizi yaptık. Gerek morfolojik gerekse genetik doku örneklerimizde küçük bir parça iki bireyimizde yakalanmıştı. Doku örneklerimizi aldık. Bununla ilgili genetik çalışmalarımızı yapmakta olacağız. Mümkün olduğunca bilimsel litaratürde zenginleştirmeye çalışacağız. Bunlar yeni kayıtlarımız olacak. Aynı zamanda çok mutluyuz. Çünkü bu tür dünyanın en çok aranan 10 balığından ikincisi. Birincisini de bulduk. İkincisi de Türkiye’de olan son balık. Böylelikle biz Türkiye dosyasını kapatmış oluyoruz” ifadelerini kullandı.


Dünyanın en çok aranan 10 balığından birini Dicle’de buldular
BİR REKOR DA YOLSUZLUKTAN !
Küresel çapta ülkelerin prestijini, etik değerlerini ve kurumsal kalitesini ölçen en saygın çalışma olan Repetition Lab (RepCore Nations) araştırmasına göre, dünyanın en saygın ilk iki ülkesi Kanada ve İsviçre’dir. G7 ülkeleri vatandaşlarının algılarına dayanarak hazırlanan bu endeks; yaşam kalitesi, şeffaf yönetim, insan hakları ve çevresel sorumluluk gibi kriterleri temel alıyor.
Dünyanın en yüksek küresel itibarına sahip en saygın 10 ülkesi şu şekilde sıralanmış;
* Kanada: Kapsayıcı sosyal politikaları, güçlü diplomasisi ve yüksek yaşam standartları ile zirvededir.
* İsviçre: Tarihsel tarafsızlığı, istikrarlı ekonomisi ve kurumsal güvenilirliği ile bilinir.
* Norveç: Güçlü sosyal devlet yapısı, şeffaflık ve çevre liderliği ile öne çıkar.
* İsveç: İnsan haklarına saygı, sürdürülebilirlik ve yüksek teknoloji üretimiyle listededir.
* Finlandiya: Eğitim sistemi, toplumsal eşitlik ve dünyanın en mutlu ülkesi olmasıyla tanınır.
* Danimarka: Güçlü etik değerleri, yolsuzlukla mücadeledeki başarısı ve yüksek refah seviyesiyle bilinir.
* Yeni Zelanda: Doğal kaynaklarını koruma başarısı, barışçıl yapısı ve iyi yönetişimiyle saygındır
* Japonya: Kültürel mirası, teknolojik inovasyonları, disiplini ve güçlü iş ahlakıyla Asya’dan ilk 10’a giren tek ülkedir
* Hollanda: Özgürlükçü sosyal yapısı, güçlü ticari ağı ve küresel hukuka katkılarıyla listeye girmiştir.
* İrlanda: Ekonomik büyümesi, misafirperver yapısı ve kültürel etkisiyle ilk 10′ da yer alıyor.
Türkiye’nin uluslararası bağımsız kuruluşlar ve endeksler tarafından yapılan değerlendirmelerde çok düşük puanlar aldığı ve zayıf performans gösterdiği; hukukun üstünlüğü, basın özgürlüğü, yolsuzlukla mücadele ve toplumsal cinsiyet eşitliği gibi birçok başlık var.
Gelir dağılımındaki adaletsizlik.
Gıda enflasyonu, Kadın cinayetleri, Çocuk istismarı, yolsuzluk gibi konularda sıralamada ülkemize hiç yakışmayan yerlerdeyiz.
Örnek vermek gerekirse, Türkiye’de kadına yönelik şiddet ve eş/partner şiddeti oranı %38 dolaylarında. Türkiye bu oranla OECD ülkeleri arasında zirvede yer alıyor
Adalet Bakanlığı istatistiklerine göre, Cumhuriyet başsavcılıklarında “Çocukların cinsel istismarı” gerekçesiyle hakkında dosya açılan şüpheli sayısı yıl bazında 67 bin 507 seviyesine kadar ulaşmış.
YOLSUZLUKTA 182 ÜLKE ARASINDA 124. SIRADAYIZ
Uluslararası Şeffaflık Örgütü tarafından yayımlanan güncel 2025 Yılı Yolsuzluk Algı Endeksi raporuna göre Türkiye, 182 ülke arasında 124. sırada yer almaktadır.Endeks detayları, puanlama durumu ve küresel sıralama verileri şu şekildedir:Türkiye’nin Mevcut Durumu ve Değişimi Güncel Puan: Türkiye bu endekste 31 puan almıştır.Sıralamadaki Gerileme: Bir önceki yıl açıklanan 2024 endeksinde 34 puanla 107. sırada yer alan Türkiye, son bir yılda 3 puan kaybederek 17 basamak gerilemiştir. Aynı Sıradaki Ülkeler: Türkiye bu endekste Cibuti, Nijer, Moğolistan, Beyaz Rusya ve Özbekistan ile aynı sırayı paylaşmaktadır.
Uzun Vadeli Düşüş: 2012 yılından bu yana puanı en sert düşen ilk üç ülkeden biri Türkiye (31 puanlık düşüş) olmuştur.Yolsuzluk Algı Endeksi Hakkında Notlar Puanlama Ölçeği: Endekste ülkeler 0 (yolsuzluğun çok yoğun olduğu) ile 100 (yolsuzluktan tamamen arınmış) arasında derecelendirilmektedir. Küresel Liderler: Endeksin en temiz ilk beş ülkesi sırasıyla Danimarka (89), Finlandiya (88), Singapur (84), Yeni Zelanda (81) ve Norveç (81) olarak listelenmiştir.
En Alt Sıradakiler: Listenin en sonlarında ise Somali (9) ve Güney Sudan (9) yer almaktadır.
Güzel ülkemin bu tablolarda utanç verici şekilde yer almasında sorumluluğu olanlar utanıyor mu acaba?
İlyas Erbay


