Gerede’de çevre sorunlarıyla gündeme gelen Gerede Çayı ile ilgili olarak Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu tarafından kamuoyuna açık mektup yayımlandı.
Platform, çayda yaşanan kirliliğin durdurulması için yetkili kurumlara çağrıda bulunarak sorunun çözümü için güçlü ve kalıcı adımlar atılması gerektiğini belirtti.
Platform tarafından yayımlanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“BU ÇEVRE FELAKETİNİ YA DURDURUN YA DA SORUMLULUK ALIN!
Resmî Kurumlara, Siyaset Arenasına ve Kamuoyuna
AÇIK MEKTUP
13 Mart 2023 tarihi; Gerede Çayı’nda yaşanan çevre felaketine karşı yapılan ilk resmî başvurunun tarihidir. O gün, bölge halkının feryadı ilk kez devletin kayıtlarına geçmiş; yaşananların görmezden gelinemeyecek bir noktaya ulaştığı resmen ortaya konmuştur.
Aradan geçen üç yıl boyunca; tüm bürokratik yolları denedik. Kurumlarla toplantılar yaptık. Çözüm odaklı, uygulanabilir ve kalıcı öneriler sunduk. Kararlar alınması için çaba gösterdik. İyi niyetle diyalog kapılarını her zaman açık tuttuk.
Ancak bugün geldiğimiz noktada üzülerek görüyoruz ki; siyasi partiler, milletvekilleri, OSB yönetimleri, Gerede Kaymakamlığı, Gerede Belediyesi, Bolu Valiliği ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından sorunun kalıcı biçimde çözülmesini sağlayacak güçlü ve somut bir irade ortaya konulamamıştır.
Devletin ilgili makamlarının görevi; halkın sağlığını, bölge insanının refahını ve suda yaşayan canlıların yaşamını korumaktır. Ancak bugün yaşanan tablo göstermektedir ki; sürdürülebilir ve kalıcı çözümler üretmek yerine, sorun çoğu zaman geçici tedbirlerle geçiştirilmiş, kimi zaman da sessiz kalınarak yalnızca izlenmekle yetinilmiştir.
Neden Çözülmüyor? Sorunun Kaynağı Nedir?
Gerede’deki Deri ve Karma Organize Sanayi Bölgelerinde bulunan arıtma sistemleri uzun süredir kamuoyunda tartışma konusudur.
Gündüz saatlerinde denetim kaygısıyla kısmen çalıştırılan sistemlerin, gece saatlerinde aynı şekilde işletilmediği yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Bu durum, yalnızca bugünü değil, yıllardır süren sistematik bir ihmalin ve denetim eksikliğinin göstergesi olarak değerlendirilmektedir.
Gerede Deri OSB’de; arıtılmamış veya yetersiz arıtılmış atıkların zaman zaman taşarak yollara ve tarım alanlarına yayıldığı yönünde çok sayıda ihbar yapılmış, bu ihbarlar 112 kayıtları ve jandarma tutanakları ile kayıt altına alınmıştır.
Gerede Karma OSB’de ise tablo büyük ölçüde benzerdir.
Özellikle yoğun su kullanan ve yüksek kirlilik yükü oluşturan bazı büyük sanayi tesislerinin bulunduğu bu bölgede arıtma sistemlerinin yeterliliği uzun süredir tartışma konusudur.
Üstelik Karma OSB’de bulunması gereken ortak arıtma tesisi de halen kurulmuş değildir. Daha önce yatırım planına alınan ve fizibilitesi yapılan bu tesisin yatırım programından çıkarılmış olması, sorunun büyümesine neden olan önemli bir eksikliktir.
İspat Bilimsel Analizlerde ve Resmî Kayıtlardadır
Bu mesele yalnızca bir iddia değildir. Akredite laboratuvarlarda yapılan analizlerde, dört ay arayla gerçekleştirilen iki ayrı ölçümde Gerede Çayı’nın belirli noktalarında su kalitesinin ciddi şekilde bozulduğu ortaya konmuştur.
Ayrıca; 112 ihbar kayıtları, jandarma tutanakları, bölge halkının çektiği görüntüler ve oluşan koku yaşananların tesadüf olmadığını, uzun süredir devam eden bir soruna işaret ettiğini göstermektedir.
En somut tablo; Ümitköy’ün alt kısmındaki iki ayrı isale hattında ve Yağdaş Köyü’nün alt kısmındaki deşarj hattında açık biçimde görülmektedir.
Son üç yıl boyunca yapılan çalışmalar, görüntüler ve girişimler; 16 ayrı basın açıklaması ile birlikte Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu’nun sosyal medya hesaplarında kamuoyunun bilgisine sunulmuştur. Her şey kayıt altındadır.
Kurumlara Açıkça Soruyoruz
Devletin gücü, doğayı kirleten sanayinin ekonomik gücüne karşı neden etkili biçimde kullanılmamaktadır? Eğer denetim mekanizmaları bu çevre felaketini durdurmaya yetmiyorsa, eğer mevcut uygulamalar sorunu çözmeye yeterli değilse, bunu kamuoyuna açıkça ifade edin. Gerçeği bilmek, bu bölgenin insanlarının en doğal hakkıdır.
Yeni İl Müdürlüğü’ne Tarihi Çağrı
Göreve yeni başlayan İl Müdürü’ne sesleniyoruz.
Ön yargılı değiliz. Her yeni yöneticiye bir şans verilmesi gerektiğine inanıyoruz. Ancak bu makam yalnızca bir tebrik makamı değildir. Bu makam sorumluluk ve icraat makamıdır.
Sizden beklentimiz; süreci izleyen değil, sorunu çözen bir yönetim anlayışı ortaya koymanızdır. Bugün atılacak kararlı adımlar sizi Gerede’nin tarihinde önemli bir yere taşıyabilir. Aksi hâlde, yıllardır çözülemeyen bu sorunun yükü büyümeye devam edecektir.
Hukuk Sürüyor Ama Doğa Beklemiyor
Gerede Çayı için hukuk mücadelemiz sürmektedir. Ancak yargı süreçleri devam ederken doğa beklememektedir. Dosyalar mahkeme raflarında beklerken Gerede Çayı’nın 288 kilometrelik yaşam hattı her gün biraz daha kirlenmektedir.
Bizler hukuka ve demokratik mücadeleye inanıyoruz. Bu nedenle mücadelemizi demokratik ve hukuki zeminde kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz.
Gerede Çayı Temiz Akana Kadar Mücadelemiz Sürecektir.”
