Yenice Şeker Kanyonu’nda yapılması planlanan HES Projesine karşı mücadele veren Yenice Platformu çalışmalarını ve araştırmalarını aralıksız olarak sürdürüyor. Platform Sözcüsü, Mustafa Akay, ” Doğanın katledilmesini ve ilçe turizminin öldürülmesini engellemek için durmaksızın çalışıyoruz. Her alanda araştırma yapıyoruz. Bilim insanlarımıza hazırlattığımız son rapordan anladığımıza göre, burada yapılacak HES için atılacak taş deyim yerindeyse kurbağayı ürkütmeyecektir. Yani, doğa tahribatından başka hiç bir şey sağlamayacaktır. O nedenle, Karabük’teki herkesi, her kurumu mücadelemize destek vermeye çağırıyoruz. Aşağıda sunduğumuz en son rapor bilimsel olarak bu projenin ne kadar anlamsız olduğunu bütün çıplaklığı ile ortaya koymaktadır ve bu projede kesinlikle kamu yararı yoktur” dedi.
Bilim insanlarının konuyla ilgili hazırladığı raporda şu görüşlere yer veriliyor.
“ŞEKER KANYONU-KAMU YARARI
“Yenice Şeker Kanyonu’na HES Planı gerçekleştiğinde buradan üretilecek enerjinin 1.5 km’lik bir enerji nakil hattı ile yeni yapılacak bir dağıtım merkezine, oradan da Bartın II TM’ye bağlanacağı belirtilmekte ve bunun için de yeni bir ÇED Raporu hazırlanacağı Şeker Kanyonu HES Projesi Nihai ÇED Raporunda aşağıda verildiği üzere 3 yerde belirtilmektedir:
1-Santralda üretilen enerji, yaklaĢık 1,5 km uzunlukta 31,5 Kv, 3/0 AWG enerji nakil hattı ile yeni yapılacak dağıtım merkezine, oradan da Bartın-II TM‟ye bağlanacaktır. Enerji nakil hattı ve Ģalt sahası yeri ve güzergahının belirlenmemesi nedeni ile bu ÇED Raporu kapsamında değerlendirmeye alınmamış olup, ÇED Yönetmeliği kapsamında ayrıca değerlendirilecektir (Nihai ÇED Raporu sf1).
2-Şimşir Regülatörü ve HES projelerinde üretilip 31,5 kV gerilime yükseltilen enerji yaklaşık 1,5 km uzunlukta 31,5 Kv, 3/0 AWG enerji nakil hattı ile yeni yapılacak dağıtım merkezine, oradan da Bartın-II TM‟ye bağlanacaktır. Enerji nakil hattı maliyeti olarak 160 430 TL (100 000 $) maliyetlere ilave edilmiştir (Nihai ÇED Raporu sf19)
3-Santralda üretilen enerji, yaklaşık 1,5 km uzunlukta 31,5 Kv, 3/0 AWG enerji nakil hattı ile yeni yapılacak dağıtım merkezine, oradan da Bartın-II TM‟ye bağlanacaktır. Enerji nakil hattı ve Şalt sahası yeri ve güzergahının belirlenmemesi nedeni ile bu ÇED Raporu kapsamında değerlendirmeye alınmamış olup, ÇED Yönetmeliği kapsamında ayrıca değerlendirilecektir (Nihai ÇED Raporu sf184).
Bu açıklamalar, Projenin, üretilecek enerji miktarı ile yapılacak doğa tahribatı ve orman katliamı göz önüne alındığında kamu yararı açısından uygun olmadığını göstermektedir.
Türkiye’de 2016 yılı 274.407,7 GWh elektrik üretimi yapılmıştır. Bunun %24.5’si hidroelektrik olup 67229.8 GWh’tir (TEMA Vakfı Ekosiyaset Belgesi sf 59). Bu miktar Türkiye’deki tüm barajlar ve derelerden üretilen enerji miktarıdır. Yenice Şeker Kanyonu’na yapılması planlanan HES projesi ile 4.9 Mwm elektrik üretilmesi öngörülmektedir. Bu durumda Türkiye’deki 2016 enerji üretimi dikkate alındığında, Şeker Kanyonu’nda üretilecek enerji (toplam enerjinin milyonda 0.07’si), yok denecek kadar azdır.
Diğer yandan Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) tarafından hazırlanan “Batı Karadeniz Bölge Planı (Zonguldak-Karabük-Bartın) 2014-2023”da da Yenice’nin kalkınma ve gelişimi için “mobilya ve orman ürünleri ile turizm” ana strateji olarak belirlenmiştir. Bu ana stratejinin gerçekleşmesi için birinci öneri, “Şeker Kanyonun tanıtımının yapılması” olarak belirlenmiştir. Oysa ÇED raporundaki bilgilere göre HES projesi gerçekleştiğinde, Şeker Kanyonunda 2 yıl boyunca dozerler, ekskavatörler ve kamyonlar çalışacaktır. Neler yapılacaktır? Öncelikle, İnce bacak köyüne yakın olan bölümde, Şeker Kanyonu üzerine bir gölet, göletten 2 km uzunluğunda, 2 m genişlik ve yaklaşık 1.5 m yüksekliğinde kapalı bir kanal, kanalın kenarına 4 m servis yolu, kanalın bitimine yükleme havuzu, yükleme havuzundan santrala kadar 1.36 km cebri boru, santral binası ve inşaattan çıkan materyallerin depolandığı atık depolama tesisi yapılacaktır. Bunun için de 89 000 m2 alan kullanılacaktır. Bu süre sonunda burada yaşayan 20 tür yarasa, pek çok başka hayvan, orman ağaçları, bitkiler kısaca işleyen bir sistem, yani ekosistem yok edilecektir. Ekosistemin üzerinde durduğu toprağın 1 cm’sinin oluşumu için 500 yıl geçmesi gerektiği düşünüldüğünde 2 yıl boyunca oluşacak bu zararların telafisi yoktur, yani geri dönüşü bulunmamaktadır.
Ayrıca Proje uygulandığında, kanyondaki su kuruyacak ve Şeker Kanyonu’nun herhangi bir özelliği de kalmayacaktır. Bugüne kadar gerçekleşen hiçbir HES projesinde bırakılması gereken %10 can suyu bırakılmamış, derede suya bağımlı bitkiler kurumuş ve hayvanlar yok olmuştur.
Diğer yandan yukarıda değinildiği üzere öngörülen HES projesi ile üretilen enerji, santral binasından yaklaşık 1.5 km uzaklığında oluşturulacak bir dağıtım merkezine taşınacak, oradan da Bartın İline (Bartın-II TM) iletim hatlarıyla taşınacaktır. Yenice İlçesi ile Bartın İli arası oluşturulacak enerji hattının güzergahı ormanlık alandan geçmek durumundadır. Bu iletimden dolayı ayrıca Bartın-Yenice arasında ormanlardaki ağaçların kesilmesi gündeme gelecektir. Dolayısıyla az miktarda enerji üretiminden kaynaklanan yukarıda sayılan zararlar yanında bir orman kıyımı da söz konusu olacaktır.
Özetle, Türkiye’deki toplam enerjinin binde 0.007’si bir enerji üretiminin sonunda, Yenice İlçesinin kalkınmasında Devletin Kalkınma Ajanslarınca ekonomik önemi vurgulanan Şeker Kanyonu; suyu, bitki örtüsü, hayvan türleri ile birlikte geri dönülemez bir biçimde tahrip edilecektir. Ekosistemlerin ekonomik değerleri hesaplanamamaktadır. Çünkü 1 cm toprak oluşumu için bile 500 yıl gerekmektedir. Bu bakımdan bozulan ekosistemin eski işleyişine dönmesi olanaksızdır. Dolayısıyla, bu projede, kamu yararı bulunmamakta, aksine Yenice İlçesinin kalkınmasının en önemli aracı olarak görülen turizm de çok önemli bir ekosisteme sahip Şeker Kanyonu yok edilerek bitirilecektir”.
