Reklam
Reklam
Karabük Postası Avatarı
Karabük Postası tarafından
09 Ağustos, 2023 10:29 tarihinde yayınlandı
0

Uzmanından ‘Eris’ açıklaması: ‘Önümüzdeki haftalar belirleyici olacak’

Covid-19’un yeni varyantı olduğu belirtilen Eris(EG.5.1)’in İngiltere ve ABD’de yayılımı tedirginliğe neden olurken Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Altuntaş Aydın, ”Şu anda ABD’de en sık, İngiltere’de en sık görülen 2’nci varyant konumunda. Dünya Sağlık Örgütü henüz endişe edici varyant olarak tanımlamıyor, izleme almış durumda. Önümüzdeki haftalar sanırım tahminde bulunmamız konusunda daha belirleyici olacak. Covid’in ilk zamanları gibi değil ama yine dalgalanmalar olacak” dedi.

Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 virüsü son aylarda etkisini azaltmışken İngiltere’den gelen haber dünya ülkelerinde tedirginliğe neden oldu. Covid-19’un Omicron varyantının alt türü olduğu belirtilen Eris’in (EG.5.1) İngiltere’de ülke genelinde yayıldığını duyururken, her 7 yeni vakadan birini oluşturduğu ifade ediliyor. Bilim insanları Covid-19 vakalarındaki artışın kapalı ortamlarda bulunmaların artması, sosyal mesafe kurallarının unutulması ve bir aradalığın sıcak havalarla birlikte artması gibi nedenlere bağlıyor.

Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Özlem Altuntaş Aydın da Eris varyantına ilişkin bilgi verdi. Aydın, virüsün ABD ve İngiltere’de sıklıkla görüldüğünü ifade ederken henüz Dünya Sağlık Örgütü tarafından endişe edici varyant olarak tanımlamadığını söyledi.

“Dünya Sağlık Örgütü henüz bir endişe edici varyant olarak tanımlamıyor”

Covid 19’un yeni varyantı Eris hakkında konuşan Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Özlem Altuntaş Aydın, “Yeni isimlendirilmiş Eris varyantı olarak EG 5.1 ismi bu şekilde, Omicron’un bir alt varyantı ama yeni tanımlanmış. Özellikle temmuz ayının başlarında hem Asya hem İngiltere’de artan vakalar üzerine dikkat çekilip daha sonra yapılan araştırmada farklı bir alt tür olduğu tanımlanmış ve belirlenmiş olan bir varyant. Şu anda İngiltere’de en sıklıkla görülen 2’nci, ABD’de en sık görülen varyant konumunda. Belirtiler benzer, önceki Covid dalgalarında gördüğümüz gibi baş, boğaz ağrısı, bunda burun akıntısı, hapşırık, yorgunluk biraz daha baskın olduğu söyleniyor.

İngiltere’de şu anda bu varyantın biraz artış göstermesinin sebebi aslında iklim değişiklikleri sebebiyle biraz daha o bölgede havaların soğuk gitmesi, insanların kapalı ortamda bulunmaları, bazı sosyal aktiviteleri maskesiz, korunmasız olarak yapmaları beraberinde aşı geçmişi olan kişilerin aşısının üzerinden zaman geçmiş olması, covid geçirme dönemlerinin üzerinden de zaman geçmiş olması yani bağışıklıklarının azaldığı bir dönem bunların hepsinin tetikleyen faktör olduğu düşünülüyor. Henüz okulların açılmamış olması, sosyal aktivitelerin biraz seyreltilmesiyle bu dalganın sönümleneceği bekleniyor ama endişe edilen eylül ayı. İngiltere’de okulların açılmasıyla bu dalganın bir artış gösterebileceği endişesi var. Vaka sayılarında şu an da bir artış var, bu hastanelerdeki yatışa da yansımış durumda ama Dünya Sağlık Örgütü henüz bir endişe edici varyant olarak tanımlamıyor, izleme almış durumda” şeklinde konuştu.

“Önümüzdeki haftalar bir tahminde bulunmamız için daha belirleyici olacak”

Yeni varyantın Türkiye’de görülüp görülmediğine ilişkin “Henüz o konuda bir bilgimiz yok” diyerek sözlerini sürdüren Prof. Dr. Özlem Altuntaş Aydın şöyle konuştu: “Vaka sayılarında artış olabilir, çok ciddi bir artış olur mu; şu anda yayılım açısından onu göstermiyor ama önümüzdeki haftalar sanırım bir tahminde bulunmamız konusunda bizim için daha belirleyici olacak.

Dünyada hem ABD hem İngiltere’de nasıl bir seyir izlediğini görmek bizim bir öngörüde bulunmamızı sağlayacak. Bu beklenen bir durum, virüs yapı değiştiriyor. Çeşitli varyantlar olacak, neler yapmalıyız; aslında hep benzer korunma önlemleri. Kişi halsiz, yorgun, covid benzeri semptomları hissettiği zaman kendini izole etmeyi bilecek. Aşılarını olacak, kapalı ortamda çok fazla vakit geçirmemeye çalışacak. Çok hızlı bir yayılım olduğunu, çok hızlı bir hastaneye yatışı getirdiğini gösteren bir bulgu yok, önümüzdeki haftalar daha belirleyici olacak. Covid’in ilk zamanları gibi değil, panik düzeyinde değil ama yine dalgalanmalar olacak” (İHA)

Bizi sosyal medyadan takip edin
cografi isaretli yemeklerin tarifleri yapay zeka destegiyle dijitale tasindi wS5BmA5x
Ihlas Haber Ajansı Avatarı
Ihlas Haber Ajansı tarafından
24 Mayıs, 2026 20:52 tarihinde yayınlandı
0 0

Coğrafi işaretli yemeklerin tarifleri yapay zeka desteğiyle dijitale taşındı

Kastamonu Üniversitesi’nde hayata geçirilen proje ile coğrafi işaretli ve unutulmaya yüz tutmuş yemekler, yapay zeka destekli kurulan internet sitesinde bir araya getirildi. Sitede coğrafi işaretli yemeklerin orijinal tarifleri ve yapay zeka desteğiyle hazırlanan tarifleri vatandaşların hizmetine sunuluyor.

Kastamonu Üniversitesi Turizm Fakültesi’nde yürütülen projeyle, Türkiye’nin tescilli lezzetleri ve unutulmaya yüz tutmuş geleneksel mutfak kültürü dijital çağın imkanlarıyla bir araya getirildi. TÜBİTAK 2209 öğrenci projesi kapsamında hayata geçirilen proje kapsamında, yapay zeka entegre edilerek kuruşan “Miras Sofrası” isimli internet sitesinde, Türkiye’deki illerin coğrafi işaretli yemeklerinin orijinal tarifleri ve reçeteleri vatandaşların hizmetine sunuldu. Sağlık problemleri ya da beslenme tercihleri farklı olan vatandaşlar ise siteye entegre eden yapay zeka sayesinde coğrafi işaretli yemeklerin alternatif tariflerini öğrenebilecek.

Her ilin coğrafi işaretli yemeği belirlendi

Projeyle ilgili bilgi veren Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Doç. Dr. Serkan Çalışkan, “Kastamonu Üniversitesi olarak UNDES projeleri kapsamında gastronomiyle alakalı birkaç projemiz var. Bunlardan bir tanesi Kültürel Miras projemiz. Kültürel Miras projesi kapsamında her ilin coğrafi işaretli bir yemeğini belirledik ve bunlara ilişkin bir internet sitesi oluşturduk. Kastamonu gastronomik olarak çok köklü bir mirasa ve geçmişe sahip. Bu kapsamda da köyleri dolaşıp, kırsal alanları dolaşıp bu mirası ortaya çıkarmayı planlıyoruz. Bu kapsamda anneannelerden, babaannelerden bu mirasa ilişkin notlar alıp daha sonrasında da bu yemekleri literatüre kazandırmayı, bu yemekleri yapmayı planlıyoruz” dedi.

Kültürel Miras projesinin ilk aşamasında web sitesinde her ilin bir yemeğine yer verdiklerini dile getiren Doç. Dr. Serkan Çalışkan, “Bu yemeklerin sayısını ilerleyen safhalarda çoğaltacağız. Bu yemeklerin videolarını çekeceğiz. Bu yemekleri tattıracağız. İlerleyen aşamalarda internet sitesini daha geniş kapsamlı bir hale getirmeyi planlıyoruz” şeklinde konuştu.

“Bunu insanlara farklı şekilde sunmayı planladık”

Yaklaşık bir yıllık süreçte tamamlanan projenin detaylarını paylaşan Araştırma Görevlisi Ahmet Tuğrul Karamustafa da, “Multidisipliner bir çalışma ele alarak aslında unutulmuş ve yüz tutulmuş yiyeceklerin ulaşamadığımız reçetelerine rahat bir şekilde ulaşmamız açısından, aynı zamanda günümüzde artık dijital çağda yapay zeka ile entegre ederek bunu insanlara farklı şekilde sunmayı planladık. Bu projemizdeki amaç yiyeceklerin hem normal kendi reçetelerini koymak hem de yemek farklı alerjisi olan insanlar için yapay zeka yemeklerin farklı formatta hazırlanmasına katkı sağlamaktır. Kastamonu banduması dediğimizde hindi etini kullanıyoruz. Bunun orijinal reçetesinde böyle var. Bunun hem hikayesini biz oraya yazıyoruz, yapay zekayı biz içine entegre ettiğimizde hindi eti ya da normal et yiyemeyen insanlar da yapay zekasında alternatif tarifleri öğrenebiliyor. Uygulamayla ilgili geri dönüşlerimizi de yavaş yavaş almaya başladık” diye konuştu.

“Kendi ülkemden baz alarak başlamak istedim”

Projeyi geliştiren öğrencilerden Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencisi Vesile İlhan da, Türkiye’nin lezzet mirasını temel alarak bu çalışmaya başladığını belirterek, “81 ildeki yemekleri araştırdım. Bunları nasıl değiştirebiliriz diye düşündüm. Daha sonra da arkadaşımla otururken böyle bir proje geliştirmek istedik ve bunu nasıl ortak yapabiliriz diye düşündük. Arkadaşım sitenin yazılım kısmıyla ilgilendi. Ben de tariflerin araştırılması ve bunları nasıl geliştirebileceğimiz üzerine çalıştım. Daha sonra yapay zekayı devreye soktuk. Bu üçünü birleştirip 3-4 aylık bir çalışma gerçekleştirdik. Sonucundan da memnun kaldığımız sitemiz ortaya çıktı” ifadelerini kullandı.

Bizi sosyal medyadan takip edin