Tokat’ın Reşadiye ilçesindeki Tomağan Mezarlığı, Anadolu’daki beylikler devrinin kanlı savaşını ve kayıp askerlerini gün yüzüne çıkardı.
Orta Karadeniz’in esaslı tarihine ışık tutan değerli bir olay, yapılan yeni araştırmalarla tekrar gündeme geldi. Türkiye Selçuklu Devleti’nin yıkılmasının akabinde bölgede kurulan ikinci devir Anadolu beyliklerinden Tacettinoğulları ile Hacıemiroğulları ortasında yaşanan kanlı çaba, Tokat yöresinde bulunan Tomağan (Tümen) Mezarlığı tarihe tanıklık ediyor.
Baba-oğul uğraşı savaşa dönüştü
Kaynaklara nazaran Hacıemiroğulları Beyliği hükümdarı Hacı Emir İbrahim Bey, hastalanması üzerine oğlu Süleyman Bey’i beyliğin başına getirmişti. Lakin güzelleştikten sonra idaresi geri almak isteyince baba-oğul ortasında siyasi bir gayret başladı. Bu iç çekişmeden faydalanmak isteyen Tacettinoğulları Beyi Tacettin Bey, Niksar’dan yaklaşık 12 bin kişilik ordusuyla harekete geçti.
Tomağan’da kurulan pusu tarihi değiştirdi
Süleyman Bey, Tacettin Bey’in ilerlediği haberini alınca ordusuyla birlikte Tomağan Mezarlığı civarında pusu kurdu. Gerçekleşen çarpışmada Tacettin Bey’in ordusu ağır kayıplar verdi. Yaklaşık 3 bin askeriyle birlikte Tacettin Bey de savaşta hayatını kaybetti. Bu olayla birlikte bölgedeki güç istikrarı Hacıemiroğulları lehine değişti.
Mezar taşları tuz taşı olarak kullanılmış
Yüzyıllar boyunca halk ortasında “gavur mezarlığı” olarak anılan bölgede, mezar taşlarının bir periyot hayvanlara tuz yalatma taşı olarak kullanıldığı biliniyor. Lakin son yıllarda yapılan arkeolojik ve tarihi incelemeler, buradaki mezarların Tacettin Bey’in askerlerine ilişkin olduğunu ortaya koydu.
Artık Türk-Müslüman mezarlığı olarak kabul ediliyor
Yaklaşık 100 mezarın yeri kesin olarak tespit edildi. Uzmanlara nazaran mezarlık, Anadolu’daki beylikler ortası gayretlerin somut şahitlerinden biri. Tacettin Bey’in naaşının ise muhtemelen sağ kalan askerleri tarafından Niksar’a taşındığı ve oraya defnedildiği düşünülüyor.
“Türk-İslam mezarlığı olarak tespit edildi”
Tacettinoğulları ve Hacıemiroğulları beyliği ortasındaki savaş hakkında bilgiler veren Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tarih Kısmı Dr. Öğretim Üyesi İsmail Turan, “Hacı Buyruk İbrahim Bey’in hastalığı sonrası yerine geçen oğlu Süleyman Bey ile yaşadığı taht uğraşından yararlanmak isteyen Tacettin Bey, Niksar’dan 12 bin kişilik ordusuyla sefere çıkar. Lakin Tomağan Mezarlığı’nda Süleyman Bey’in kurduğu pusu sonucu 3 bin askeriyle birlikte hayatını kaybettiği bilinmektedir. Daha evvel “gavur mezarlığı” olarak bilinen yerin yapılan araştırmalarla Türk-Müslüman mezarlığı olarak tespit edildi. Yaklaşık 100 mezarın yeri kesin olarak belirlendi” dedi.
