Türkiye'de Beyin Göçü Artıyor! Üniversite Mezunları En Çok Bu 5 Ülkeye Gidiyor

TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre, Türkiye'de yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 2,2'ye yükseldi. Almanya ilk sırada yer alırken ABD, Birleşik Krallık, Hollanda ve Kanada da mezunların tercih ettiği ülkeler arasında öne çıktı. Yurt dışına göç oranının en yüksek olduğu lisans programı ise moleküler biyoloji ve genetik oldu.

Türkiye'de üniversite mezunlarının yurt dışına yönelimi gündemdeki yerini koruyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, yükseköğretim mezunları arasındaki beyin göçü oranının bir önceki yıla göre arttığını ortaya koydu.

2024 yılında yüzde 2 olan beyin göçü oranı, 2025 yılında yüzde 2,2'ye yükseldi. Verilere göre erkek mezunlarda beyin göçü oranı yüzde 2,7, kadın mezunlarda ise yüzde 1,8 olarak kaydedildi.

Üniversite Mezunları En Çok Hangi Ülkelere Gidiyor?

Türkiye'den yurt dışına göç eden lisans mezunlarının ülkelere göre dağılımında Almanya ilk sırada yer aldı. ABD ve Avrupa ülkeleri de üniversite mezunlarının tercih ettiği başlıca adresler arasında bulundu.

TÜİK verilerine göre, yurt dışına göç eden lisans mezunlarının yüzde 22'si Almanya'ya, yüzde 16,9'u ABD'ye, yüzde 10,5'i Birleşik Krallık'a, yüzde 8,3'ü Hollanda'ya ve yüzde 5,2'si Kanada'ya gitti.

Bu oranlar, Türkiye'den yurt dışına göç eden lisans mezunlarının ülkelere göre dağılımını gösteriyor. Dolayısıyla söz konusu yüzdeler, Türkiye'deki tüm üniversite mezunlarının göç etme oranları olarak değerlendirilmemeli.

Beyin Göçünde Hangi Bölümler Öne Çıkıyor?

Lisans programlarına göre yapılan değerlendirmede, moleküler biyoloji ve genetik bölümü yüzde 13,1 ile en yüksek beyin göçü oranına sahip program oldu. Bu bölümü yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği izledi.

Elektronik mühendisliği yüzde 10,9, fizik mühendisliği ise yüzde 10,2 beyin göçü oranıyla ilk beş bölüm arasında yer aldı.

Bilgisayar mühendisliği ve yazılım mühendisliği mezunlarında da beyin göçü oranının yüzde 9,1 olduğu açıklandı. Veriler, özellikle mühendislik ve fen bilimleri alanlarında eğitim alan mezunların yurt dışına yöneliminin dikkat çektiğini gösterdi.

Bilişim ve Mühendislik Alanları Dikkat Çekti

Geniş eğitim alanlarına göre yapılan değerlendirmede, bilişim ve iletişim teknolojileri yüzde 7 ile ilk sırada yer aldı. Mühendislik, imalat ve inşaat alanında beyin göçü oranı yüzde 4,8, doğa bilimleri, matematik ve istatistik alanında ise yüzde 3 olarak hesaplandı.

Üniversite türlerine göre bakıldığında, devlet üniversitesi mezunlarında beyin göçü oranı yüzde 1,9, vakıf üniversitesi mezunlarında yüzde 4,4 oldu. Vakıf üniversitelerinde tam burslu eğitim alan mezunlarda ise bu oran yüzde 8,6'ya ulaştı.

Türkiye'nin Nitelikli İş Gücü Gündemde

Üniversite mezunlarının yurt dışına yönelmesi, Türkiye'nin nitelikli iş gücünü ülkede tutma konusunu yeniden gündeme taşıdı. Özellikle mühendislik, bilişim ve temel bilimler alanlarında yetişen mezunların yurt dışında kariyer yapması; istihdam olanakları, mesleki gelişim ve ekonomik beklentiler gibi başlıkların önemini ortaya koyuyor.

Ancak TÜİK verileri, mezunların yurt dışına göç etme nedenlerini tek başına açıklamıyor. İstatistikler, beyin göçünün boyutunu ve mezunların tercih ettiği ülkeler ile bölümleri ortaya koyarken göç kararlarında etkili olan nedenlerin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) – Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, 2025.