Trabzon’da bir zamanlar sayıları 33’dü, 7’si günümüze kadar ulaştı
Trabzon’da 1873 tarihli Vilayet Salnamesi’nde, kent merkezinde 33 han bulunurken bu hanlardan yalnızca 10’unun yeri tespit edilerek 7’si günümüze kadar ulaştı.
Osmanlı döneminden günümüze ulaşan ve özgünlüğünü büyük oranda koruyan hanlar arasında mülkiyeti Vakıflar’a ait Alacahan, Taşhan, Vakıfhan, Bedesten ile özel mülkiyete ait Sabırhan yer alıyor.
Bunun yanı sıra, geçirdiği niteliksiz müdahaleler nedeniyle özgünlüğünü büyük ölçüde kaybeden Anadoluhan ve Yalıhan da günümüze ulaşan Osmanlı yapıları arasında bulunuyor. Yakın dönemde yıkılarak yerine modern bir iş hanı yapılan Suluhan ise hakkında bilgi edinilen Osmanlı dönemi Trabzon hanlarından biri olduğu belirtildi.
Yapılan araştırmalar sonucunda Trabzon’da Osmanlı döneminde inşa edilen hanların sayısını kesin olarak tespit etmek mümkün olmadı. Ancak 1873 tarihli Vilayet Salnamesi’nde, kent merkezinde 33 hanın bulunduğu belirtilirken, bu hanlardan yalnızca 10’unun yeri tespit edilerek, bunlardan 7’si günümüze ulaştı.
Trabzon’daki hanlar, menzil hanlarından farklı olarak Osmanlı kent içi hanları özelliği gösteriyor. Bu yapılarda birden fazla girişin bulunması ve cephelerde çok sayıda pencerenin yer alması dikkat çekiyor.
Hanlar; ipek yolunun geçtiği Kunduracılar Caddesi’nin, batıdan Semerciler Caddesi ile Moloz’a, doğudan İskele Caddesi ile yeni limana, güneyden ise Erzurum Caddesi’ne bağlandığı aks üzerinde konumlandı.
Osmanlı Dönemi Trabzon Hanları şu şekilde sıralanıyor: Alacahan (Vakıf), Taşhan (Vakıf), Vakıfhan (Gönhan) (Vakıf), Bedesten Çarşısı (Vakıf), Sabırhan (Özel mülkiyet), Yalıhan (Özel mülkiyet), Anadoluhan (Özel mülkiyet) ve Suluhan (Özel mülkiyet).
Trabzon Çarşı Mahallesi Bakırcılar Mevkii’nde yer alan Alacahan’ın yapılış tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, birçok kaynak yapıyı 15. yüzyıla tarihlendiriyor.
Çarşı içindeki konumu, açık avlusu, avluyu çevreleyen revakları ve revakların arkasında yer alan odalarıyla tipik bir Osmanlı şehir içi hanı özelliği taşıyor. Üç katlı ve avlulu bir plan şemasına sahip olan Alacahan, 2014 yılından bu yana Halk Eğitimi ve Akşam Sanat Okulu olarak kullanılıyor.
Başkan Doğan: “Fabrika yeri hazır; Chery gelirse gelir, gelmezse başka firmalara veririz”
Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, otomobil fabrikası kurulması planlanan alanın tüm altyapısıyla hazır olduğunu ve yatırımcıyı beklendiğini ifade ederek, "Chery gelirse gelir, gelmezse başka firmalara veririz" dedi. MKE ve BAYKAR yatırımlarının Samsun’u savunma sanayinde güçlü bir merkez haline getireceğine dikkat çeken Doğan, "BAYKAR, Chery’den daha önemli bir yatırım" değerlendirmesinde bulundu.
Samsun’un uluslararası ve ulusal yatırımcılar için cazibe merkezi hâline geldiğini vurgulayan Başkan Doğan, Chery için tüm eksiklikleri giderilen alanın yatırımcının kararını beklediğini söyledi. Alanın hem konumu hem de altyapısıyla büyük bir avantaj sunduğunu dile getiren Doğan, "Chery gelirse kendileri için de bir kazanç olur. Gelmezse, biz bu alanı başka firmalara tahsis ederiz" diye konuştu.
"MKE fabrikasının yanında silah satış noktası yapacağız"
Türkiye’den birçok kişinin silah almak için Ankara’ya gitmesine gerek kalmayacağını dile getiren Başkan Halit Doğan, "Samsun bazı alanlarda teşvikli bir il haline geldi. Otomotiv parçaları, savunma sanayi ve medikal cerrahi aletler bunlardan bir tanesi. Savunma sanayi ile alakalı Çarşamba’ya MKE büyük bir yerleşke oluşturuyor. Şu anda eski şeker fabrikasından kalan hangarları da üretime başlayacak şekilde hazır hale getiriyorlar. Biz de yan tarafına bir itfaiye teşkilatı kuracağız. Yine yan tarafına bir silah satış noktası oluşturuyoruz. Doğu Karadeniz’den, buralardan belki de Doğu Anadolu’dan Ankara’ya silah almak için gitmek zorunda kalanların artık gitmeyeceği, Samsun’u tercih edecekleri bir mekan haline gelmiş olacak. Büyükşehir olarak bunu biz yapıyoruz" şeklinde konuştu.
"BAYKAR’ın dışında yeni savunma sanayi firmaları sırada"
Savunma sanayi anlamında Samsun’un önemli firmalara ev sahipliği yaptığına ve yapmaya devam edeceğine dikkat çeken Başkan Doğan, şöyle devam etti:
"Savunma sanayiyle alakalı yatırımların ilavesi olarak BAYKAR’a da bir özel endüstri bölgesi ilan edildi. 400 dönümlük de BAYKAR’ın bir yatırımı olacak. Bunun haricinde ilgilenen savunma sanayi firmaları var. Hem Havza Organize Sanayi Bölgesi’nde hem merkezdeki yeni OSB’de hem de Çarşamba OSB’de savunma sanayi firmaları yer aldı. Orada da çalışmalara başlıyorlar. Bafra ile ilgilenen bir firma var. Dolayısıyla savunma sanayi ile alakalı artık bir yol almış gidiyoruz."
"Yerimiz hazır, Chery gelirse gelir, gelmezse başka firmalara veririz"
Uzun bir süredir konuşulan Chery’nin Samsun’daki otomotiv fabrikası kurması konusu hakkında da bilgi veren Başkan Doğan, "Otomotivde şehrin önemli bir yerel markası var. Onlar bir şekilde devam ediyorlar. Şehirde uluslararası bir otomotiv firmasının da olmasını arzu ediyoruz. Bununla alakalı daha öncesinde ‘Otomotiv fabrikaları gelecekti ama yer gösteremediler’ denilen eleştirilerin muhatabı olan bir şehirken Samsun, bugün 1 milyon 200 bin metrekarelik bir alana gelebilecek bir yabancı otomotiv şirketine tahsis ettik. Bununla alakalı 4 elektrik hattı istendi, elektrik hatlarını çektik. SASKİ’nin içme suyuyla alakalı vermesi gereken tüm taahhütleri verdik. Bizim Samsun olarak uluslararası bir yabancı otomotiv firmasının gelmesiyle alakalı yapmamız gereken her şeyi; valilik, büyükşehir belediyesi ve bakanlığımızla birlikte yaptık. Bu saatten sonrası ülkeler arasındaki anlaşmalar, ticari birliktelikler ve ülkelerin vereceği kararlara bağlı. Biz nihayetinde OSB’de de bir yatırımcı firmayla sözleşme imzalıyoruz. ‘3 ay sonra ben yatırım yapamıyorum, paramı geri veririm, çıkmak istiyorum’ diyen firmalarla da muhatap oluyoruz. Bu da nihayetinde böyle bir süreç. Bakalım, bizim yerimiz çok güzel. Samsun çok güzel. İnşallah Mersin-Samsun hızlı tren hattıyla Samsun lojistik ve yük taşımacılığı anlamında da çok daha cazibesi yüksek bir şehir haline gelecek. OSB’nin önünde bir liman da planlıyoruz. Chery gelirse bu Chery için de bir kazanç olur. Gelmezse kendileri bilir. Bizim yerimiz çok güzel. Başka firmalara da verebiliriz. Nihayetinde biz yatırımcıları kaçırmayan, yatırımcıların bu şehre gelmesini sağlamak için uğraşan bir yönetimi temsil ediyoruz. Bunun için çalışıyoruz. Gelmeleriyle alakalı da elimizden geleni yaptık. İnşallah bundan sonraki süreci bekleyip hep beraber göreceğiz" ifadelerini kullandı.
"BAYKAR, Chery’den daha önemli"
BAYKAR’ın Samsun yatırımının en az Chery yatırımı kadar, hatta daha önemli olduğunu vurgulayan Doğan, açıklamasını şöyle tamamladı:
"İnsanlar olarak gelenle değil de gelmeyenle ilgilenmeyi seviyoruz. MKE’yi belki de 5-10 yıl önce konuşsaydık, ‘MKE’nin Samsun’da ne işi var’ denilebilirdi. MKE geldi ama çok uğraş vermeden, çok dillendirmeden getirmiş olduk; Mehmet Muş Bakanımız, Valimiz, milletvekillerimiz ve Cumhurbaşkanımızın iradesiyle. Sanki çok önemsizmiş gibi algılanıyor. MKE, Chery kadar önemli bir iş. BAYKAR bence daha da önemli bir iş. Bu, başka savunma sanayi firmalarının da buraya gelmesini sağlıyor. Dolayısıyla biz elimizden geleni yapalım, hayırlı olanı isteyelim. Allah hayırlısı neyse onu nasip etsin inşallah."