İran’ın asimetrik savaş doktrinini başarıyla uyguladığına tanık oluyoruz. Hürmüz boğazını’nın gemi trafiğine kapatılması ilk hamle idi. Tüm dünyada petrol krizine neden oldu. Şimdi dünyayı farklı bir konuda tehdit ediyorlar. Hürmüz boğazında deniz altı fiber optik kablolar var. İran bunları kesmekle tehdit ediyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki denizaltı fiber optik kabloların kesilmesi, Orta Doğu ile Avrupa/Asya arasındaki internet trafiğinde devasa kesintilere yol açarak küresel finans sistemini, dijital iletişimi ve veri akışını felç edecektir. Kablolara yönelik eş zamanlı bir sabotaj, dijital altyapıda küresel çapta büyük bir krize neden olabilir.
Türkiye dünyanın dijital ağ sistemi için en güvenli geçiş hattıdır. Ortadoğu ülkeleri bu yaşananlardan sonra dünyaya Türkiye üzerinden bağlanmayı tercih edecektir.
Yeri gelmişken, ülkemizin denizaltı kablolarla dünyaya hangi noktalardan bağlandığını kısaca anlatayım.
Ülkemiz, küresel internet trafiğinin taşınmasında kritik öneme sahip. Türkiye’nin önemi daha da artacak. Ülkemiz denizaltı fiber optik kablo ağları için stratejik bir geçiş noktası.
Ülkemizin denizlerden dünyaya açılan temel bağlantı noktaları (Landing Stations) ve bu noktalardan geçen ana hatlar şunlardır:
☆ Marmaris (Ege Denizi): Türkiye’nin en büyük kapasiteli denizaltı veri ağlarından biri olan SEA-ME-WE 5 (Güneydoğu Asya-Orta Doğu-Batı Avrupa) hattının bağlantı noktasıdır. Bu istasyon üzerinden Türkiye; Singapur, Hindistan, BAE, Mısır, İtalya ve Fransa dahil olmak üzere 17 ülkeye doğrudan bağlanmaktadır.
Yılını tam hatırlamıyorum. 90 yada 91 yılı olabilir. Ekibimle birlikte Marmaris Turunç ta fiberoptik kabloyu deniz kıyısına kadar tesis etmiştik. Kablo oradan gemi ile deniz altına döşenerek, yukarıda ismi geçen ülkelere kadar ulaştırılmıştı. Biz kıyıya kadar tesis etmiştik. Yabancı bir firma, özel donanımlı gemilerde kabloları ekleyerek deniz altına yerleştirdi.
☆ İstanbul (Karadeniz ve Marmara):
KAFOS (Black Sea Fibre Optic System): İstanbul’u Romanya (Bükreş) ve Bulgaristan üzerinden Avrupa’ya bağlayan yaklaşık 504 km uzunluğunda bir sistemdir.
☆ MedNautilus: Akdeniz genelinde geniş bir ağ sunan bu sistemin İstanbul (ve Şile) üzerinden bağlantıları bulunmaktadır.
☆ Samandağ (Akdeniz): Hatay Samandağ, Türkiye’yi KKTC’ye bağlayan Turcyos-2 gibi bölgesel kablo sistemleri için
ana çıkış noktalarından biridir.
Şile (Karadeniz): Uluslararası denizaltı kablo haritalarında Karadeniz üzerinden gelen sistemler için önemli bir karaya çıkış noktası olarak işaretlenmektedir.
☆ İzmir (Ege Denizi): Yeni projeler kapsamında İzmir ile Milano (İtalya) arasında doğrudan denizaltı fiber optik altyapı çalışmaları yürütülmektedir.
Bu fiziksel noktaların yanı sıra Türkiye, Asya’dan gelen karasal fiber hatların (örneğin Irak üzerinden gelen GBI rotası) İstanbul üzerinden Frankfurt gibi Avrupa merkezlerine bağlanmasında da “dijital merkez.
İRAN DÜNYANIN ŞAH DAMARINI KESMEKLE TEHDİT EDİYOR
Dünya genelinde gözler her ne kadar uydulara ve siber savaşlara çevrilmiş olsa da, dijital dünyanın “yumuşak karnı” çok daha derinlerde yatıyor: Deniz altı fiber optik kablolar.
Okyanus Tabanı Neden Dünyanın Şah Damarı?
Pek çok kişi internetin sadece havadan sinyaller yolu ile sağlandığını zannediyor. Aslında gerçek binlerce kilometrelik fiziksel kablolarda gizli:
• Küresel internet trafiğinin %95’i bu kablolar üzerinden taşınıyor.
• Günlük 10 trilyon doları aşan finansal işlem bu ağlara bağlı.
2026 Senaryosu: “Dijital Darboğazlar”
Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı gibi bölgelerdeki jeopolitik gerilimler, sadece kabloların kopma riskini değil, aynı zamanda onarılamama riskini de beraberinde getiriyor:
Dev kablo döşeme gemilerinin askeri operasyonlar nedeniyle bölgeye erişememesi, olası bir arızayı “kalıcı” hale getirebilir.
Lojistik zorluklar nedeniyle kıtalararası bağlantı hızlarının artırılma planları ertelenmek zorunda kalabilir.
Fiber optik kablolar koparılırsa ne olur?
Küresel ağlar “yedeklilik” (Redundancy) prensibine göre tasarlanmış olsa da, kritik geçiş noktalarındaki (Babülmendep gibi) koordineli bir aksama şunlara yol açabilir:
• Gecikme (Latency): Avrupa ve Asya arasındaki servislerde ciddi yavaşlamalar.
Kısmi Felç: Anlık veri senkronizasyonu gerektiren bankacılık sistemlerinde aksamalar.
Aşırı Yüklenme: Fiber optik kapasitesinin yerini doldurmakta yetersiz kalan uydu sistemlerinde tıkanmalar.
Modern dünyada milli güvenlik artık sadece sınırlarla veya hava sahasıyla sınırlı değil; denizin binlerce metre altına kadar uzanıyor. Küresel internetin istikrarı, şifreleme teknolojileri kadar artık kablo diplomasisine de bağlı.
Umarım İran bir çılgınlık yapmaz.
İlyas Erbay
