Karabük Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen TÜBİTAK destekli araştırmada, Küre Dağları Milli Parkı’ndaki ağaç türlerinin sıcaklık ve yağış değişimlerine verdiği tepkiler incelendi. Araştırma ile iklim değişikliğinin orman ekosistemleri üzerindeki etkilerine ışık tutuldu.
Karabük Üniversitesi (KBÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Dr. Cemil İrdem’in yürütücülüğünü yaptığı, yüksek lisans öğrencisi Selinay Atay’ın bursiyer olarak yer aldığı TÜBİTAK 1002-A destekli proje kapsamında, Küre Dağları Milli Parkı’nda yetişen sarıçam, göknar ve karaçam ağaçlarının iklim değişkenlerine verdiği tepkiler kapsamlı şekilde incelendi.
“Küre Dağları Milli Parkı’nda Sarıçam, Göknar ve Karaçamların Yıllık Halka Gelişimi ile İklim İlişkileri” başlıklı proje, ağaçların yıllık büyüme halkalarını inceleyen dendrokronoloji yöntemiyle gerçekleştirildi. Araştırmada, farklı yükselti basamaklarında yer alan ağaçların iklim koşullarına verdikleri tepkiler analiz edildi. Bu kapsamda milli parkın farklı noktalarından alınan sarıçam, göknar ve karaçam türlerine ait örnekler, Karabük Üniversitesi Coğrafya Bölümü Dendrokronoloji Laboratuvarı’nda yüksek hassasiyetle ölçülerek sıcaklık ve yağış verileriyle birlikte istatistiksel olarak değerlendirildi.
Araştırma bulguları, kış aylarında görülen ılıman sıcaklıkların ağaç büyümesini genel olarak olumlu yönde etkilediğini ortaya koydu. Göknar türü dışındaki tüm yetişme ortamlarında, daha sıcak geçen kışların yıllık halka gelişimini artırdığı belirlendi. Buna karşılık, mayıs ayında artan sıcaklıkların ağaç büyümesini olumsuz etkilediği, bu etkinin özellikle göknar türünde istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi.
Yağış verileri incelendiğinde ise; yaz aylarının kritik öneme sahip olduğu görüldü. Haziran ve temmuz aylarında artan yağışların tüm ağaç türlerinde büyümeyi desteklediği belirlenirken, özellikle temmuz ayı yağışlarının %95 güven düzeyinde anlamlı ve pozitif etki oluşturduğu ortaya kondu.
Proje kapsamında yapılan iklim projeksiyonları ise geleceğe yönelik önemli uyarılar içerdi. RCP8.5 senaryosuna göre 2040 yılına kadar yaz sıcaklıklarının artması ve ilkbahar-yaz yağışlarının azalması bekleniyor. Bu değişimlerin, bölgedeki ağaçların çap artımını ciddi düzeyde olumsuz etkileyebileceği öngörülüyor.
Elde edilen sonuçlar, iklim değişikliğinin özellikle artan sıcaklıklar ve yaz kuraklığı bağlamında orman ekosistemleri üzerinde baskı oluşturacağını ortaya koyarken, sürdürülebilir orman yönetimi ve iklim değişikliğine uyum stratejileri için önemli bilimsel veri sunuyor.
Çalışma kapsamında ayrıca 1’i ESCI indeksli olmak üzere 2 uluslararası makale ile 3 uluslararası sempozyum bildirisi bilim dünyasına kazandırıldı
