Bolu’da meslek lisesi öğrencileri, kombucha mantarından yüzde 100 biyobozunur özellik taşıyan vegan deri üretti. Çevre dostu biyomateryalin, ileri düzey yanık tedavileri ile yapay damar üretiminde değerlendirilmesinin yanı sıra tekstil ve ambalaj sektöründe de kullanılabileceği belirtildi.
Bolu Mimar İzzet Baysal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde yürütülen çalışma kapsamında öğrenciler ve biyoloji öğretmeni, biyolojik malzemelerden çevre dostu vegan deri üretti. Kombucha mantarının (SCOBY) tabakasından elde edilen materyalin tamamen doğal içeriklerden oluştuğu ve doğada yaklaşık 60 gün içerisinde çözünerek çevreye zarar vermeden yok olduğu ifade edildi. Üretilen biyomateryalin yanık tedavileri ve yapay damar üretiminde kullanılabileceği, bunun yanı sıra giyimden gıdaya kadar çok geniş bir kullanım potansiyeli taşıyor.
“Vegan deri üretimi gerçekleştirdik”
Projeye ilişkin bilgi veren Biyoloji Öğretmeni Çiğdem Karaşahin Başer, öğrencilerle birlikte biyolojik malzemeler ve yapı teknolojilerini bir araya getiren yenilikçi bir çalışma yürüttüklerini belirterek, “Biz meslek lisesi olduğumuz için öğrencilerimiz biyolojik ürünlerle yapı malzemeleri gibi ürünleri bir arada kullanmak istediler. Fikir buradan çıktı. Saha çalışması yaptık, Ar-Ge çalışması yaptık bunlarla ilgili. Yaptığımız çalışmalar sonucunda ‘Hem biyolojiyi hem de yapı malzemelerini kullanarak bir vegan deri üretebilir miyiz?’ bu sonuca vardık. Buradan, kombuçha mantarı olarak bilinen ama SCOBY dediğimiz bir fermente içecekten yararlanarak vegan deri üretimi gerçekleştirdik” dedi.
“Hayvansal hassasiyeti olan kişilerin kullanabileceği ürün”
Tamamen doğal içeriklerden oluşan ürünün farklı sektörlerde değerlendirilebileceğine dikkat çeken Başer, “Ürettiğimiz ürün yüzde 100 biyobozunur bir ürün. Çevreye kesinlikle bir yan etkisi yok. İçerisinde herhangi bir kimyasal ya da plastik türevi bir malzeme kullanmadık. Oldukça geniş bir alanda kullanılabilir. Vegan bir ürün olduğu için hayvansal hassasiyeti olan kişilerin kullanabileceği ürünler olarak tasarlanabilir. Üzerine markalama teknolojisi kullandık endüstriyel alanda da kullanabilmek için. Deri, cüzdan, ayakkabı, çanta yapımında vegan yapı olarak kullanılabilir” diye konuştu.
“Yanık tedavileri ve yapay damar üretiminde kullanılabiliyor”
Üretilen derinin ileri düzey yanıklarda ve yapay damar üretiminde kullanılabileceğini vurgulayan Başer, “Bunun dışında yaptığımız araştırmalarda yine gördük ki, ileri düzeyli yanık tedavilerinde, içeriğinde çok fazla nem bulundurduğu için buradan yanıklara müdahale edici olarak kullanılabiliyor. Yine yapay damar üretiminde kullanılabiliyor, böyle çalışmalar var. Bunun dışında da fermente içecek olarak da kullanılan, sağlıkta kullanıldığı yerler de var. Yani genel olarak çalıştığımız alanlarda oldukça fazla kullanım alanı olduğunu gördük” ifadelerini kullandı.
“Tekrar çevreye kazandırılan bir deri üretimi yapmak istedik”
Projeyle çevre dostu bir deri üretmeyi hedeflediklerini belirten 11. sınıf öğrencisi Umut Kamil Çetin ise “Burada vegan deri üreterek tekrar çevreye kazandırılan veya kazandırılmak istenilen bir deri üretimini ortaya koymak istedik. Burada yaptığımız deri, bakteriler ve maya aracılığıyla burada fermente edilmiş ve bunun sayesinde ortaya çıkarılmış ve kurutmuş olduğumuz bir deri yapmaya çalıştık. Gıda sektöründe ambalaj olarak kullanılan, onun dışında hastanelerde yapay damar olarak kullanılan; cüzdan, çanta, ses, kulaklık bunun gibi kullanılan bir deri ve böyle kendi okulumuzun da logosunu barındıran bir ürün ortaya koymak istemiştik” şeklinde konuştu.
