MEKKE ANLAŞMASI TBMM’DEN GEÇTİ! TÜRKİYE, PAKİSTAN VE SUUDİ ARABİSTAN ARASINDA ORTAK SAVUNMA DÖNEMİ

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Genel Kurulu’nda 279 kabul, 119 ret oyuyla kabul edildi. Üç ülkeden birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, diğer iki ülkeye de yapılmış sayılacak. Anlaşma; askerî iş birliği, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayisinde ortak projeleri kapsıyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında yeni bir güvenlik ve savunma iş birliği döneminin kapısını aralayan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edildi.

5 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen görüşmelerin ardından yapılan oylamada, anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifi 279 kabul, 119 ret oyuyla Meclis’ten geçti. Oylamaya 398 milletvekili katıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke’de imzalanan anlaşma, üç ülke arasında ortak savunma mekanizması oluşturulmasını öngörüyor.

BİR ÜLKEYE SALDIRI, ÜÇ ÜLKEYE YAPILMIŞ SAYILACAK

Anlaşmanın en dikkat çekici maddesi ortak savunma hükmü oldu.

Buna göre Türkiye, Pakistan veya Suudi Arabistan'dan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, üç ülkenin tamamına yapılmış kabul edilecek.

Taraflar, saldırıya uğrayan ülkeye destek sağlamak için iş birliği yapacak. Askerî imkân ve kabiliyetlerin kullanılması da destek seçenekleri arasında bulunacak.

Ancak bu hüküm, otomatik olarak asker gönderilmesi anlamına gelmiyor. Sağlanacak desteğin kapsamı ve niteliği; ihtiyaçların değerlendirilmesi, ülkelerin anayasal yükümlülükleri ve ulusal mevzuatları çerçevesinde yapılacak istişarelerle belirlenecek.

SAVUNMA SANAYİSİ VE İSTİHBARAT İŞ BİRLİĞİ

16 maddeden oluşan Mekke Anlaşması, yalnızca ortak savunmayı değil, üç ülke arasındaki askerî ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesini de kapsıyor.

Anlaşmayla birlikte;

• Savunma sanayisinde ortak üretim ve teknoloji geliştirilmesi,

• İstihbarat paylaşımının güçlendirilmesi,

• Terörle mücadelede iş birliğinin artırılması,

• Ortak askerî eğitim ve tatbikatlar düzenlenmesi,

• Askerî personel değişimi ve tecrübe paylaşımı,

• Lojistik ve savunma alanlarında koordinasyon sağlanması

hedefleniyor.

Ayrıca üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşacak Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulması öngörülüyor.

İLK 10 YIL ANLAŞMADAN ÇEKİLMEK MÜMKÜN DEĞİL

Anlaşmanın önemli hükümlerinden biri de yürürlük süresi ve çekilme şartları oldu.

Mekke Anlaşması süresiz olarak yürürlükte kalacak. Ancak taraf ülkeler, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek.

On yıllık sürenin ardından çekilmek isteyen ülkenin, diğer iki ülkeye diplomatik kanallar üzerinden en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunması gerekecek.

Çekilme durumunda daha önce kararlaştırılmış ve devam eden ortak projeler ise etkilenmeyecek. Gizli bilgi ve belgelerin korunmasına ilişkin yükümlülükler de devam edecek.

ANLAŞMA NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?

TBMM'de kabul edilen düzenleme, anlaşmanın Türkiye tarafından onaylanmasına ilişkin iç hukuk sürecinde önemli bir aşamayı oluşturuyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için üç ülkenin de kendi onay işlemlerini tamamlaması gerekiyor. Son onay belgesinin Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Sekretaryasına teslim edildiği tarihte anlaşma yürürlüğe girecek.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, yürürlüğe girmesinin ardından üç ülke arasında ortak güvenlik, askerî koordinasyon ve savunma sanayisi alanlarında uzun vadeli iş birliğinin hukuki temelini oluşturacak.

Kaynak: TBMM, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı