Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Müdafaa Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İslam Saruhan, kahverengi kokarcanın şu anda en ağır devrinde olduğunu belirterek, “Şu anda pik noktasına yaklaştık. Kahverengi kokarcayı şu anda çok fazla görmemizin sebebi budur. Vakitle azalacaktır” dedi.
Türkiye’de son yıllarda tarım alanlarında ve yerleşim yerlerinde sıklıkla görülmeye başlanan istilacı çeşit kahverengi kokarca (Halyomorpha halys), bu yıl popülasyonunun en ağır periyodunu yaşıyor. Fındık başta olmak üzere birçok tarım eserine ziyan veren bu zararlıya karşı yürütülen biyolojik uğraş çalışmaları sürerken, uzmanlar bilhassa bahar aylarına dikkat çekiyor. Uzmanlara nazaran, bu böcek soğuğa güçlü olmadığı için kış aylarında büyük oranda doğal yolla ölüyor lakin Mart ve Nisan aylarında kışlaklardan çıkan bireyler, yeni dönem için önemli tehdit oluşturuyor.
“Şu anda bu böceği yok etme talihimiz yok”
Prof. Dr. İslam Saruhan, son günlerde halk ortasında “kahverengi kokarca” olarak bilinen zararlının ağır görülmesinin nedenini açıkladı. Saruhan, bu zararlının Türkiye’ye girişinin üzerinden yaklaşık 6 yıl geçtiğini, şu anda ise popülasyonun pik noktasına ulaştığını belirterek, panik yapılmaması gerektiğini vurguladı. Kahverengi kokarcanın istilacı bir cins olduğunu ve girdiği ülkelerde süratle çoğaldığını tabir eden Saruhan, “Bu böcek, yüksek üreme kapasitesine sahip ve kendine has davranışları nedeniyle girdiği ülkelerden büsbütün yok edilmesi neredeyse imkânsız. Fakat hakikat tekniklerle eserlerimizi muhafazamız mümkün” dedi.
“Samuray arısı tabiata salınıyor”
Prof. Dr. Saruhan, kahverengi kokarca ile biyolojik çaba kapsamında “samuray arısı” üretimi yapıldığını ve bu yararlı böceğin tabiata salındığını belirterek, “Samuray arısı, kahverengi kokarcanın yumurtalarına parazitlenerek onun çoğalmasını engelliyor. Bu arı tabiatta çoğaldıkça kokarca popülasyonu da giderek azalacaktır” diye konuştu.
“Amerika 35 yıldır uğraş ediyor”
Saruhan, Amerika’nın bu ziyanlı ile 35 yıldır uğraş ettiğini vurgulayan Saruhan, “Amerika şu anda böceğin kışlaklara girmesini engelliyor. Zira bu böcek soğuğa güçlü değil. Kışın dışarıda kalanlar ölüyor. Bu nedenle barınaklara, meskenlere girmesini engellememiz çok değerli. Giriş yerleri kapatılmalı, izolasyon sağlanmalı” halinde konuştu.
“Kış ilaçlaması önerilmiyor”
Kış devrinde kimyasal ilaçlama yapılmasının tesirli olmadığını belirten Saruhan, “Yapılan araştırmalar, kışlaklara giren böceklerin zati yüzde 50-80 oranında öldüğünü gösteriyor. Zati ölecek böceğe müdahale etmek gereksiz. Asıl amacımız, mart-nisan aylarında kış uykusundan çıkan böcekler olmalı” tabirlerini kullandı.
“Evlere giren böcek zararsız”
Kamuoyunda yanlış bir algıya da dikkat çeken Saruhan, “Evlere giren kahverengi kokarca böceklerinin insanlara, evcil hayvanlara yahut eşyalara hiçbir ziyanı yok. Isırmazlar, hastalık bulaştırmazlar. Lakin konutta yok edilmeleri popülasyonun azalmasına katkı sağlar” açıklamasında bulundu.
İslam Saruhan, vatandaşların şuurlu hareket etmesi gerektiğini ve doğal dengeyi bozmadan, biyolojik uğraş usulleriyle bu zararlının denetim altına alınabileceğini kelamlarına ekledi.
