Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde 2023 yılında üretilen 20 bin ’trissolcus japonicus’ (samuray arısı) sayısı 2024 yılında 207 bine çıktı. Şu ana kadar 34 ilde doğaya bırakılan samuray arıları birçok meyve ve sebzeye zarar veren kahverengi kokarcanın popülasyonu ile mücadele ediyor.
Samsun’daki Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Biyolojik Mücadele Laboratuvarı’nda kahverengi kokarca ile mücadele yöntemleri üzerine çalışılmaya devam ediliyor. 2023 yılında bu laboratuvarlarda üretilen 20 bin samuray arısı Rize ve Artvin illerinde doğaya salınmıştı. 2024 yılında kahverengi kokarcanın popülasyonun artması çalışmaları da hızlandırdı. Enstitü tarafından üretilen 207 bin samuray arısı Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri hariç diğer bölgelerdeki 34 şehirde doğaya salındı.
“Samuray arılarının 3 yıl içinde doğada sayılarının artmasını bekliyoruz”
Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nde görevli Ziraat Mühendisi Eşref Yavuz, “Kahverengi kokarca, Ekim ayı başları itibariyle ev, depo, odunluk gibi kapalı alanlarda diyapoz dönemini geçirmektedir. İlkbaharda ise hava sıcaklarının yükselmesiyle beraber bulunduğu kışlak ortamlardan çıkarak beslenmeye ve çiftleşmeye başlamaktadır. Kahverengi kokarca ile mücadelede entegre mücadelenin tüm unsurlarını kullanmak oldukça önemlidir. Bu unsurlar biyoteknik, kimyasal, mekanik ve biyolojik mücadeledir. Mekanik mücadelede kışlaklara yönelen böceğin evlerde toplanıp imha edilmesi büyük önem arz etmektedir. Kimyasal mücadelede açık alanlarda, tarla, bahçe gibi alanlarda bitki koruma ürünleri kullanılabilir. Biyolojik mücadelede ise samuray arısını kullanmaktayız. İlk olarak samuray arısı 2022 yılında İtalya’dan ülkemize getirildi. 2023 yılında Artvin ve Rize’de 20 bin adet doğaya bırakıldı. 2024 yılı içerisinde 34 şehirde yaklaşık 207 bin samuray arısı doğaya bırakılarak biyolojik mücadeleye devam etmekteyiz. Yaklaşık 3 yıl içinde samuray arılarının doğada gözle görülebilir şekilde artmasını bekliyoruz. Samuray arısı doğada kahverengi kokarcanın yumurtalarını bularak bu yumurtaları içerisine kendi yumurtalarını bırakıyor. Bu şekilde kahverengi kokarca böceğinin popülasyonunu baskı altına alıyor” dedi.
Fındık, kivi, Trabzon hurması, turunçgil, elma, armut, şeftali, böğürtlen, üzüm, mısır, fasulye, biber, domates, kabak, hıyar gibi birçok sebze ve meyve gibi 300’den fazla bitkide zarar yapabilen istilacı bir tür olan kahverengi kokarcanın popülasyonunu azaltmak için çalışmalar devam ediyor.


Kokarca istilasına karşı samuray arısı üretimi 10 katına çıkarıldı
Tokat’ta aşırı yağış kirazı vurdu
Tokat’ta son günlerde etkili olan yağışlar tarım arazilerinde büyük zarara yol açtı. Sular altında kalan bahçelerde özellikle erkenci kiraz çeşitlerinde çatlama ve dökülmeler yaşandı.
Tokat Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Başkanı Emin Yılar, bazı bölgelerde kirazda hasarın yüzde 100’e ulaştığını belirtti.
Geçtiğimiz yıl yaşanan don felaketinin etkilerinin henüz atlatılamadığını belirten Yılar, “Geçen yıl devletimiz çiftçiye dönüm başına destek vererek önemli bir katkı sağladı. Bu destek üreticiyi ayakta tuttu. Ancak bu yıl da özellikle Tokat’ta kiraz üreticileri çok ciddi bir afetle karşı karşıya kaldı. Bazı bölgelerde erkenci ve orta sezon çeşitlerde hasar yüzde 80 ila yüzde 100 arasında değişiyor. Ürünler tamamen çatladı ve pazarlanamaz hale geldi” dedi.
İhracata yönelik geç sezon kiraz çeşitlerinde ise umutların sürdüğünü ifade eden Yılar, yağışların sona ermesi halinde kalan ürünlerin ayıklanarak ihracata gönderilebileceğini belirtti. Ege Bölgesi’nde kiraz ihracatının başladığını hatırlatan Yılar, ürünlerin kilogram fiyatının 180-200 lira seviyelerinde olduğunu söyledi.
Kiraz üretimindeki kaybın binlerce tonu bulduğunu belirten Yılar, “Erkenci ve orta sezon çeşitlerde yaklaşık 2 bin tonluk zarar olduğunu düşünüyoruz. Eğer yağışlar durursa geç sezon ihracatlık çeşitlerden 3-4 bin ton ürün alınabilir. Ancak genel toplamda bu yıl Tokat’ta kirazda 8 ila 10 bin ton arasında ürün kaybı bekliyoruz” dedi.

