Karabük Üniversitesi akademisyenleri, TÜBİTAK destekli proje kapsamında rüzgâr türbinlerinde güç yoğunluğunu artıran yenilikçi bir güç dönüştürücü ve maksimum güç noktası izleme sistemi geliştirdi.
Karabük Üniversitesi’nde yürütülen araştırma projesiyle, rüzgâr türbinlerinin değişken rüzgâr hızları ve elektriksel yük koşullarında maksimum verimle çalışmasını sağlayacak güç elektroniği tabanlı bir sistem tasarlandı. TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenen “Değişken Hızlı Rüzgâr Türbinleri İçin Rezonans Güç Dönüştürücülü Maksimum Güç Noktası İzleyici Geliştirilmesi” başlıklı projenin yürütücülüğünü Prof. Dr. Selim Öncü, araştırmacılığını ise Öğr. Gör. Dr. Tufan Volkan Küçük üstlendi.
Proje kapsamında geliştirilen seri rezonans güç dönüştürücü devresinde, darbe yoğunluk modülasyonu yöntemiyle güç kontrolü sağlanarak rüzgâr türbininin elektriksel çıkış gücünün hassas şekilde yönetilmesi hedeflendi. 1,5 kilovat gücündeki bir rüzgâr türbini üzerinde gerçekleştirilen uygulamalarda, anahtarlama kayıplarının azaltılmasıyla sistem verimliliğinin artırılması amaçlandı.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre, anahtarlama kayıplarının minimize edilmesi daha yüksek anahtarlama frekanslarına ulaşılmasına imkân tanırken, pasif devre elemanlarının boyutlarının küçültülmesiyle güç yoğunluğunda önemli oranda artış sağlandı. Sistemin öne çıkan özelliklerinden biri ise geleneksel uygulamalardan farklı olarak hız sensörü kullanılmaksızın maksimum güç noktası takibinin gerçekleştirilebilmesi oldu.
Kurulan deneysel düzenek sayesinde rüzgar türbininin farklı rüzgâr hızları ve elektriksel yük koşullarında kapsamlı testleri yapıldı. Gerçekleştirilen ölçüm ve deneysel çalışmalar neticesinde sistemin, değişken rüzgâr koşullarında yüksek dönüştürücü ve takip verimiyle çalıştığı tespit edildi.
Proje kapsamında ELKON Elektrik San. ve Tic. A.Ş. ile yürütülen ortak çalışmalarla üniversite-sanayi iş birliğine yönelik somut uygulamalar hayata geçirildi.
Karabük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, projenin yenilenebilir enerji teknolojilerinin geliştirilmesi ve rüzgâr enerjisinden daha yüksek verim elde edilmesi açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Araştırma üniversitesi olma hedefi doğrultusunda bilimsel araştırmaların nitelik ve uygulama kapasitesini artırmaya odaklandıklarını belirten Kırışık, “Enerji teknolojileri gibi stratejik alanlarda geliştirilen yenilikçi çözümler, hem akademik bilgi birikimine hem de Türkiye’nin enerji teknolojilerindeki dışa bağımlılığının azaltılmasına katkı sunmaktadır” dedi.
Rektör Kırışık, üniversitede üretilen bilimsel bilginin sanayiyle buluşturularak katma değerli teknolojik ürünlere dönüştürülmesine önem verdiklerini ifade ederek şunları kaydetti:
“Akademisyenlerimizin geliştirdiği bu tür projeler, Karabük Üniversitesi’nin araştırma ve yenilikçilik kapasitesinin somut göstergeleridir. Rüzgâr enerjisinde güç yoğunluğunu artırmaya yönelik geliştirilen sistemin, yenilenebilir enerji kaynaklarının daha etkin kullanılmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz. Üniversite-sanayi iş birliklerini güçlendirerek ülkemizin ihtiyaçlarına çözüm üreten, teknolojik gelişmeye katkı sunan ve ekonomik değere dönüşebilen araştırmaları desteklemeyi sürdüreceğiz.”
Karabük Üniversitesi, TÜBİTAK destekli araştırma projeleriyle yenilenebilir enerji ve güç elektroniği alanlarındaki bilimsel çalışmalarını sürdürürken, üniversite-sanayi iş birlikleri aracılığıyla geliştirilen teknolojilerin uygulamaya aktarılması yönündeki çalışmalarına da kararlılıkla devam ediyor.
