blank
Ramazan Öztürk tarafından
05 Aralık, 2024 12:45 tarihinde yayınlandı
Okuma Süresi: 2dk
Yorum: 0

KBÜ’den Enerji Sistemlerinde Devrim Niteliğinde Çalışma

Yapay Zeka, Yapay Zekayı Eğitecek

Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Doğan Urgun, TÜBİTAK 3501 Kariyer Geliştirme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazanan yenilikçi bir projeyle dikkat çekiyor. “Enerji Sistemlerinde Büyük Dil Modelleri Kullanarak Çok Erkinli Pekiştirmeli Öğrenme İçin Otonom Ödül Fonksiyonlarının Geliştirilmesi” başlıklı proje, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik alanlarında yapay zekanın yeni bir boyuta taşınmasını hedefliyor.

 “Enerji Sistemlerinde Büyük Dil Modelleri Kullanarak Çok Erkinli Pekiştirmeli Öğrenme İçin Otonom Ödül Fonksiyonlarının Geliştirilmesi” başlıklı proje, modern yapay zeka sistemlerinin karmaşık enerji problemlerini çözme kapasitelerini artırmaya odaklanıyor. Çoklu erkinli takviyeli öğrenme (MARL) yöntemini temel alan bu çalışmada, birden fazla yapay zeka erkinin (ajanın) daha verimli öğrenmesi için otonom bir ödül fonksiyonu tasarlanacak.

Çalışma, özellikle büyük dil modelleri ve pekiştirmeli öğrenme yöntemleri kullanılarak otonom sistemlerin optimizasyonuna odaklanıyor. Bu yenilikçi yaklaşımın, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik konularında önemli katkılar sağlaması bekleniyor.

YAPAY ZEKANIN YAPAY ZEKAYI EĞİTMESİ

Proje kapsamında, ödül fonksiyonları yapay zeka tarafından analiz edilip optimize edilecek ve sistemin öğrenme süreci iteratif bir şekilde iyileştirilecek. Bu süreçte, yapay zeka, ödül sistemindeki eksiklikleri tespit ederek kendini güncelleyecek ve daha etkili bir öğrenme ortamı sağlayacak. Böylece, insan müdahalesine duyulan ihtiyaç en aza indirilecek ve yapay zekanın karmaşık enerji problemlerini çözme kapasitesi artırılacak.

Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Doğan Urgun, “Projemiz pekiştirmeli öğrenme sistemlerinin iyileştirilmesi üzerine tasarlanmış bir proje. Pekiştirmeli öğrenme, yapay zekanın deneme-yanılma yöntemiyle eğitilmesine dayalı bir sistemdir. Yapay zeka, kendisine tanınan alan içerisinde bir aksiyon alır ve bu aksiyonun sonucunda olumlu ya da olumsuz bir ödül kazanır. Yapay zekanın amacı, mümkün olduğunca fazla olumlu ödül toplamaktır. Projemiz, özellikle bu ödül mekanizmasının tasarımı üzerine odaklanıyor." dedi. Pekiştirmeli öğrenme sistemlerinde ödül fonksiyonlarının kritik bir rol oynadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Doğan Urgun, kompleks sistemlerde birden fazla yapay zekanın rekabet veya iş birliği içinde olabileceğine dikkat çekerek, “Bu ödül sisteminin tasarlanması için genellikle ödül fonksiyonu dediğimiz fonksiyon tasarımına ihtiyaç duyulmakta. Bu fonksiyonun nasıl tasarlanacağı ile ilgili genel bir yöntem şu anda bulunmamaktadır. Genellikle alanın uzmanları tarafından sisteme yönelik ve her sistem için yeni bir fonksiyon tanımlanır. Bizim projedeki amacımız bu ödül fonksiyonunun dil modelleri, büyük dil modelleri kullanarak iteratif bir şekilde acaba otonom bir algoritma içerisinde otonom bir şekilde bu ödül fonksiyonunun tasarlanabilir mi? Bunun üzerine araştırmalarımızı gerçekleştireceğiz. Burada amacımız bir nevi bir yapay zekanın başka bir yapay zeka eğitmesi gibi düşünebilirsiniz.” diye konuştu.

Bizi sosyal medyadan takip edin
blank
Avatarı
Ihlas Haber Ajansı tarafından
30 Ocak, 2026 00:22 tarihinde yayınlandı
Okuma Süresi: 2dk
Yorum: 0

Akaryakıt istasyonu faciasında keşif: Acılı anne olay yerine ilk kez geldi, gözyaşlarına boğuldu

Samsun’da bir akaryakıt istasyonunda meydana gelen heyelanda eşi ve iki kızını kaybeden, kendisi ise yaralı kurtulan Çiğdem Kaya, facianın yaşandığı olay yerinde yapılan keşfe ilk kez katıldı. Keşif sırasında büyük acı yaşayan Kaya, gözyaşlarını tutamadı.
Samsun’un Canik ilçesinde, Lovelet AVM yanında bulunan akaryakıt istasyonunda 27 Nisan 2025 gecesi meydana gelen olayda, oto yıkama bölümünde aracını yıkayan Adem Kaya (35) ile kızları Açelya Mina (7) ve Ayla (5), toprak kayması sonucu göçük altında kalarak hayatlarını kaybetmiş, anne Çiğdem Kaya (31) ise yaralı olarak kurtarılmıştı. Olayla ilgili olarak akaryakıt istasyonu sahibi ve müdürünün yargılandığı dava Samsun 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam ederken, dosya ileri bir tarihe ertelenmişti.
Tazminat davasının görüldüğü Samsun 1. Tüketici Mahkemesi, facianın meydana geldiği akaryakıt istasyonunda keşif yaptı. Akaryakıt istasyonu sahibi Gedikli Petrol ile ana distribütör firma Opet aleyhine açılan tazminat davası kapsamında gerçekleştirilen keşfe dört bilirkişi katıldı. Keşifte bir inşaat mühendisi, bir jeoloji mühendisi, bir harita mühendisi ile iki iş güvenliği uzmanı yer aldı. Ayrıca Ağır Ceza Mahkemesi tarafından mahalle bilirkişisine gönderilen raporun da beklendiği öğrenildi.
Olayda kusuru bulunduğu değerlendirilen Samsun Büyükşehir Belediyesi, Canik Belediyesi, Karayolları ve DSİ aleyhine de idare mahkemesinde ayrı bir tazminat davası açıldığı bildirildi.
Kaya ailesinin avukatı Kartal Akcan, keşif sırasında mahkeme heyetine önemli tespitlerde bulunduklarını belirterek, "Burası yüzde 80-90 eğimli, bir binanın duvarı gibi dik bir alan. Kayaların yüksekliği 10 ila 15 metre. Buradaki en büyük eksiklik palyeli bir teknik donanımın yapılmamış olmasıdır. Palyeli sistem olsaydı büyük kütlelerin aşağı düşmesi engellenebilirdi. Her 4-5 metrede bir basamak yapılması gerekiyordu. Palyeli yapı olsaydı belki şu an bu aile hayatta olacaktı. Burada çok büyük bir kusur var. Akaryakıt istasyonu işletmecisi ve ana dağıtıcı firmanın yanı sıra Büyükşehir Belediyesi, Canik Belediyesi, Karayolları ve DSİ’nin de kusuru olduğu kanaatindeyiz. Bu nedenle idare mahkemesine de dava açtık" dedi.
Keşif sırasında ilk kez olay yerine gelen Çiğdem Kaya ise gözyaşına boğuldu. Çiğdem Kaya, yaşadığı acıyı şu sözlerle dile getirdi:
"İlk defa geliyorum. Burada durmak ve konuşmak benim için o kadar zor ki. 27 Nisan 2025’te burada bir kıyamet koptu. Cehennem azabı gibiydi. O cehennem ateşi benim burama girdi, sönmüyor, gitmiyor. Bir ihmalkârlık, bir sorumsuzluk yüzünden ailemi kaybettim. Ailem yok oldu. Beni mezarlıklardan, buralardan mecbur bırakıp taşınmaya zorladılar. Beni Samsun’a sığdıramadılar. Bunu da sürekli söyleyeceğim. Gördüğünüz gibi AVM kapatılacak denildi ama AVM hâlâ işliyor. Ülkemizde adalet istiyoruz. Çocuklarımız, gençlerimiz artık ölmesin. Adalet olsun."

Bizi sosyal medyadan takip edin