Karabük Üniversitesi, Kardemir Demir Çelik Fabrikasından çıkan sanayi atıklarını enerji verimliliği yüksek yapı malzemelerine dönüştürmeyi hedefleyen araştırmasıyla sürdürülebilir mimarlığa ve döngüsel ekonomiye yeni bir yön kazandırıyor.
İklim değişikliğiyle mücadele ve enerji verimliliği arayışlarının hız kazandığı günümüzde, Karabük Üniversitesinden dikkat çeken bu çalışma, sanayi atıklarının yapı sektöründe yeniden değerlendirilmesi fikrini bilimsel temelde ele alıyor.
Sanayi atığından enerji depolayan yapı malzemesi
Karabük Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Merve Tuna Kayılı danışmanlığında, Arş. Gör. Ebru Kılıç Bakırhan tarafından yürütülen proje, TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı ve bu program kapsamında yer alan 1002‑A Hızlı Destek Modülü çerçevesinde destek almaya hak kazandı. Projenin, Kardemir Demir Çelik Fabrikasının sinter tesislerinden çıkan MEROS atığının (sinter külü) yapı sektöründe yeniden kullanılmasına odaklanıyor.
Yıllık üretimi yaklaşık 50 bin ton olan bu atığın, çevreye zarar vermek yerine ısı depolama ve enerji verimliliği sağlayan bir yapı malzemesine dönüştürülmesi amaçlanıyor.
ENERJİ TASARRUFU VE İKLİM DOSTU TASARIM BİR ARADA
Yapılan ön testlerde, MEROS atığının içerdiği bileşiklerin ısı depolayıp geri salma özelliği kullanılarak yenilikçi bir malzemeye eklenmesinin mümkün olduğu tespit edildi.
Bu sayede geliştirilecek malzemenin, duvar veya cephe sistemlerine entegre edilerek iç mekân sıcaklığını dengelemesi ve pasif ısıtma-soğutma sağlaması bekleniyor.
Bu özellik, özellikle enerji tüketiminin yoğun olduğu kentlerde, binalarda enerji harcamalarını azaltarak çevre dostu bir çözüm sunacak.
“ISI DEPOLAMA ÖZELLİĞİNİ AKTİFLEŞTİREN YENİ NESİL MALZEME GELİŞTİRİYORUZ”
Çalışmaya ilişkin değerlendirmede bulunan Doç. Dr. Merve Tuna Kayılı, araştırmanın hem enerji verimliliği hem de döngüsel ekonomi açısından önemli bir örnek teşkil ettiğini belirtti:
“Yaptığımız bu çalışmada Kardemir Demir Çelik Fabrikasının yüksek miktarda çıkan MEROS atıklarını yapı malzemesi katkısı olarak kullanmayı hedefliyoruz. Bu katkı ile birlikte, iç mekânda ısı depolama ve sonrasında geri verme özelliğini aktifleştirdiğimiz bir yapı malzemesi geliştiriyoruz. Böylelikle iç mekân ısıl konforunu enerji etkin biçimde sağlamayı amaçlıyoruz.”
Tuna Kayılı, çalışmanın çevreye duyarlı üretim anlayışına da katkı sunduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Sanayi atıklarını döngüsel ekonomi kapsamında yeniden değerlendirmek, sürdürülebilir mimarlığın geleceği açısından büyük önem taşıyor. Bu çalışma hem enerji verimliliğine katkı sağlayacak hem de çevresel yükü azaltarak yeni nesil enerji etkin yapı malzemelerinin önünü açacaktır.”
DÖNGÜSEL EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KENTLEŞMEYE KATKI
Karabük Üniversitesinin yürüttüğü araştırma, sanayi atıklarının yeniden kazanımı konusunda örnek bir model oluşturmayı hedefliyor.
Çalışma tamamlandığında, enerji verimliliği yüksek, çevresel etkisi azalmış ve yenilikçi yapı malzemelerinin geliştirilmesi planlanıyor.
Bu sayede hem sanayide atık yönetimine yeni bir yaklaşım kazandırılacak hem de sürdürülebilir kentleşme hedeflerine bilimsel katkı sağlanacak.
