Gümüşhane’nin Kelkit ilçesine bağlı Öbektaş beldesinde yetiştirilen ve glütensiz yapısıyla çölyak hastalarının kıymetli besin kaynaklarından biri olan karabuğdayın hasadına başlandı.
Türkiye’de çölyak hastalarının değerli besin kaynaklarından olan karabuğday 12 vilayette toplam 12 bin dönüm alanda ekiliyor. Gümüşhane’de ise bu yıl 3 bin 200 dönümlük alanda karabuğday ekimi yapıldı. Mayıs ayında toprakla buluşturulan eser, 90 günlük mühletin akabinde biçerdöverlerle hasat edilmeye başlandı. Kelkit Öbektaş beldesinde 560 dönümlük alanda yapılan hasadın akabinde beldedeki yaklaşık bin 800 dönümlük yerde çalışmalar devam edecek. Fakat hava kaideleri nedeniyle bu yıl randımanda düşüş yaşandığı bildirildi.
Glüten içermeyen yapısıyla çölyak ve sindirim sistemi rahatsızlıkları bulunan hastaların yanı sıra, şeker ve kalp-damar hastaları için de kıymetli bir besin olan karabuğday, Türkiye’de giderek artan bir taleple karşılaşıyor. Türkiye’nin yıllık yaklaşık 20 bin ton karabuğday tükettiği, 2024 yılında bunun yüzde 3’ünün iç pazardan karşılandığı öğrenilirken, 2025 yılında bu oranın yüzde 4 düzeylerine çıkması hedefleniyor.
2018 öncesine kadar Türkiye’de karabuğday sürece tesisi bulunmazken, Kelkit ilçesi Öbektaş beldesinde kurulan tesisle birlikte üretim alanlarının süratle genişlediği, Bilecik’ten Kars’a kadar birçok vilayette ekim yapıldığı kaydedildi.
Karabuğdayın her yıl üst üste ekilemediği, iki yıl üst üste ekim yapılabilmesine karşın üçüncü yıl eser değişikliğinin mecburî olduğu söz edildi.
“Gümüşhane karabuğdayın başşehri olacak”
Gümüşhane’de ekimi yapılan 3 bin 200 dönümlük alandan bu yıl yaklaşık 200 ton randıman elde etmeyi beklediklerini söyleyen üretici Tayyar Gürsoy, “Türkiye’de yaklaşık 12 bin dönüm alanda ekim yaptırıyoruz. Bunlar da Gümüşhane’nin Kelkit ilçesi, Öbektaş beldesinde bulunan fabrikaya geliyor. Buradan şunu söylemek istiyorum ve bunu gururla söylüyorum, karabuğdayın başşehri Gümüşhane olma yolunda birinci günkü sloganımızla hâlâ tıpkı sloganla devam ediyoruz. Bugün hasadını yaptığımız alanda yaklaşık 560 dönüm bir ekim var. Bunun ardından Öbektaş beldesinde devam edeceğiz. Orada da bin 800 dönüme yakın bir alan var. Mayıs ayında toprağa verdiğimiz karabuğdaylarımız 90 günün sonunda hasada başladı. Gümüşhane’de bu sene 3 bin 200 dönüm karabuğday ekim alanı var. Her geçen yıl katlanarak gidiyor. Ancak bu sene biraz verimimiz düşük. Hava kurallarından ötürü karabuğday çok süratli etkilenen bir eser. Ondan ötürü da biraz verimimiz düşük lakin Allah rahmet versin. Karabuğday yapısında glüten olmayan bir bitki. Glüten olmadığı için insan sıhhatine, bilhassa ince bağırsağımıza yararlı bir eser. Glüten hastası olan yahut glüten intoleransı olan çölyak hastaları, sindirim sistemi hastaları, bunun yanında şeker hastaları, kalp-damar hastalarının kullandığı bir ürün” dedi.
“Türkiye’nin karabuğdaya gereksinimi var”
Türkiye’nin karabuğdayda yurt dışına bağımlı bir ülke olduğunun altını çizen üretici Gürsoy, “Biz karabuğdayda yurt dışına bağımlı bir ülkeyiz. Zira 2018’den evvel Türkiye’de karabuğday sürece tesisi yoktu. Şu an şükürler olsun Türkiye’nin artık bir karabuğday sürece tesisi var. Ve Türkiye’de 12 bin dönüm alanda, 12 vilayette ekim var. Bu ekimler sayesinde her geçen gün karabuğday alanları büyüyor. Bizim varsayımlarımıza nazaran Türkiye yıllık 20 bin ton karabuğday tüketiyor. Lakin biz bunun 2024’te yüzde 3’e yakınını iç pazardan, kendi çiftçimizden sağladık. İnşallah 2025’te de yüzde 4 civarını iç pazardan sağlayacağız. Karabuğdayı bir sene ektiğiniz tarlayı ikinci sene de ekebiliyorsunuz ancak üçüncü sene olmuyor. Orada eser değişikliği koşul. Onu da yapmamız lazım. Onun için ekim alanı büyüyor. Türkiye’nin karabuğdaya muhtaçlığı var, karabuğdayın da Türkiye’ye gereksinimi var. Bunun sahiplenilmesi ve bizim yapmış olduğumuz uğraşın devamı için yetkililerden daha çok dayanak istiyoruz. Çiftçinin bu esere inanması ve dayanak alması lazım. Devlet ve Tarım Bakanlığı tarafından verilen desteklerin artırılmasını talep ediyoruz. Karabuğday dünya için de değerli. Glütensiz bölümün her geçen gün büyüdüğü, obezitenin arttığı bir ortamda karabuğdaya çok muhtaçlık var. Ne kadar yersen ye obez olmazsın, hasta da olmazsın. Niçin dersen, Japonlar dünyanın en uzun yaşayan ve en sağlıklı insanları. Dünyada en çok karabuğday tüketen ülke Japonya” diye konuştu.
