Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, pandemi sonrası genç yaşta ani vefat hadiselerinde artış gözlendiğini belirterek bunun nedeninin Kovid-19 virüsünün damarlarda oluşturduğu kalıcı hasar olduğunu söz etti. Prof. Dr. Özkaya, son periyotta spor sırasında yahut sonrasında yaşanan beklenmedik kalp krizlerinin, virüsün damar yapısı üzerindeki tesirlerinden kaynaklandığını söyledi.
“5 yıllık yaşlanmaya eşdeğer”
Prof. Dr. Özkaya, Kovid-19’un özellikle kılcal damar seviyesinde önemli hasar bıraktığını belirterek, “Pandemi boyunca takip ettiğimiz binlerce hastada ‘endotelit’ dediğimiz damar iç yüzeyi hasarının ani vefatları tetiklediğini saptadık ve milletlerarası mecmualarda yayınladık. Avrupa Kalp Dergisi’nin son bilgilerinde de bu durum ‘Kovid-19 sonrası damar yaşlanmasının hızlanması’ olarak tanımlanmıştır. Virüsü geçirenlerde damar yaşı, takvim yaşından daha yaşlı hale geliyor. Bu tesir birtakım şahıslarda 5 yıllık yaşlanmaya eşdeğer” dedi.
“Ani ölümlerin sebebi virüsün damar yapısına verdiği hasar”
Gençlerdeki ani ölümlerin nedeni aşılar olmadığını tabir eden Prof. Dr. Özkaya, “Ani ölümlerin sebebi Kovid-19 aşıları değil, virüsün damar yapısına verdiği hasardır. Aşılar hastalık şiddetini ve damar içi hasarı azaltarak hami rol oynamaktadır” diye konuştu.
“Ağır spor sonrası kalp ve akciğer sorunu riski”
Özkaya, Kovid-19 sonrasında ağır idman yapan gençlerde ani kalp krizlerinin görülebildiğini belirterek şunları söyledi: “Pandemi öncesi yaptığı ağır sporları tıpkı halde sürdüren kimi bireylerde önemli kalp ve akciğer sıkıntıları ortaya çıkabiliyor. Kovid-19 sonrası kalp ve akciğer kılcal damarlarındaki hasar nedeniyle ağır idman sırasında beden kâfi oksijenlenmeyi sağlayamıyor; bu durum ani vefata kadar gidebiliyor.”
“Damar yaşlanması ölçülebilir ve büyük oranda geri döndürülebilir”
Prof. Dr. Özkaya, Kovid-19 geçirenlerin sırf kısa vadeli komplikasyonlara değil, uzun vadeli damar yaşlanmasına da dikkat etmesi gerektiğini belirtti. Lakin bu hasarın büsbütün kalıcı olmadığını vurguladı. Özkaya, “Bazı vasküler bozukluklar vakit içinde kısmen geri dönebiliyor. Hayat usulü düzenlemeleri, kan basıncının denetimi, kalbi çok zorlayan idmanlardan kaçınma ve uygun ilaç tedavileriyle bu süreç yavaşlatılabilir” tabirlerini kullandı.
