Vilayet Tarım ve Orman Müdürü İbrahim Sağlam, ” Fındık üreticilerimizin, bütün bahçelerde olduğu üzere, don ziyanı olan bahçelerde de; gübreleme, budama, sürgün denetimi, hastalık ve zararlılarla uğraş üzere bakım süreçlerini aksatmamaları gelecek yılın eseri için çok önemlidir” dedi.
Samsun’da 1 milyon 249 bin 679 dekar alanda fındık üretimi yapılıyor. İklim değişikliklerinin tesiri ile kimi yıllarda meydana gelen olumsuz hava şartları ve düşük sıcaklıklar nedeniyle, fındık üretimi etkileniyor ve randımanı düşüyor. Geçen günlerde yaşanan don nedeniyle oluşan hasar tespit çalışmaları devam ederken, fındık üreticilerine yönelik Samsun Vilayet Tarım ve Orman Müdürü İbrahim Sağlam açıklamalarda bulundu.
“Yeni oluşmaya başlayan meyveler dona karşı çok hassas”
Bitkilerin yetişme ortamındaki atmosfer sıcaklığının 0 derecenin altına düşmesi ile don olayı meydana geldiğini belirten Müdür İbrahim Sağlam, “Bu durum etkilenme biçimine nazaran, kültür bitkilerinde ekonomik manada kıymetli kayıplara sebep olmaktadır. Fındık, fenolojik evrelerine bağlı olarak meydana gelecek donlardan büyük ölçüde ziyan görmektedir. Fındık bitkisinin gövdesi tam dinlenme periyodunda -25 dereceye dayanabilmektedir. Gelişmenin başlamasıyla bu dayanıklılık azalmaktadır. Erkek çiçekler yani püsler açmadan evvel anterler içerisinde iken -8 derecede, fenerlenme devrinde ise çiçek tozları -4 derecede ziyan görmeye başlar. Karanfil olarak isimlendirilen dişi çiçekler ise yeniden -8 dereceden itibaren ziyan görmeye başlamakta ve – 16 derecede büsbütün ölmektedir. İlkbaharın geç donları, tomurcukların kabardığı, karanfillerin sap oluşturmaya başladığı periyotta -2 dereceden itibaren ziyan görmektedir. Yeni oluşmaya başlayan meyveler dona karşı çok hassastır. Hasar oranı donun şiddeti ve mühletine bağlı olarak değişmektedir” diye konuştu.
“Bakım süreçlerini aksatmamaları gelecek yılın eseri için çok önemli”
Müdür Sağlam, “İklim değişiklikleri nedeniyle, kış aylarında son yıllarda sıcaklıklar yüksek seyredebilmektedir. Mevsim normallerinin üzerinde seyreden bu sıcaklıklar öteki bitkilerde olduğu üzere fındıkta da bitkinin erken uyanmasına neden olabilmektedir. Erken uyanan bitki ise soğuklara karşı hassas hale gelmekte ve ilkbaharda meydana gelebilecek olan donlardan büyük oranda ziyan görebilmektedir. Vilayetimizde Nisan ayının ikinci haftasında meydana gelen düşük sıcaklıklar nedeniyle, yüklü olarak yüksek nesilde ve nispeten orta jenerasyonda bulunan fındık alanlarında don ziyanı meydana gelmiştir. Fındık üreticilerimizin, bütün bahçelerde olduğu üzere, don ziyanı olan bahçelerde de; gübreleme, budama, sürgün denetimi, hastalık ve zararlılarla gayret üzere bakım süreçlerini aksatmamaları gelecek yılın eseri için çok kıymetlidir. Gelecek yılda fındık kollarında, sağlıklı ve güçlü oluşabilecek sürgünlerden randıman alınabileceği konusunu göz önünde bulundurarak, bakım ve besleme süreçlerini tekniğine uygun biçimde yerine getirmeleri gerekmektedir” halinde konuştu.
“Tekniğine uygun biçimde ve vaktini geçirmeden gübreleme yapılması gerekiyor”
Fındık yetiştiriciliğinde bitkinin olağan gelişimini sürdürebilmesi, bol ve kaliteli eser vermesi için şuurlu ve istikrarlı bir gübreleme yapılması gerektiğine dikkat çeken Müdür Sağlam, “Fındık bitkisinin yıl içinde gereksinim duyduğu besin unsurlarının belirlenebilmesi için tekniğine uygun formda toprak ve yaprak örnekleri alınır ve tahlilleri yaptırılır. Tahlil sonuçlarına nazaran belirlenen besin unsurları yani gübreler, bitkiye topraktan ve yapraktan uygulanır. Uygulama vakitlerine nazaran kışlık ve yazlık gübreleme olarak bilinir. Bitkiler muhtaçlık duydukları besin unsurlarını kökleri ile alırlar ve bu besin unsurlarının birçoklarını topraktan uygulanan gübreler ile karşılarlar. Bitkinin kök dağılımı eğimli ya da düz topraklarda birebir biçimde dağılım göstermez. Eğimli yerlerde kökler eğim tarafında daha fazla iken, düz topraklarda her tarafta eşit dağılmaktadır. Gübreleme yapılırken eğimli topraklarda köklerin üste yanlışsız 1-2 m, aşağıya hakikat 2-3 m kadar geliştiği göz önünde bulundurulmalıdır. Fındık yetiştiriciliğinde tekniğine uygun biçimde ve vaktini geçirmeden gübreleme yapılması randıman ve kaliteli eser elde edilmesi için kıymetli olup gübreler bitkinin taç iz düşümüne verilmelidir” sözlerini kullandı.
” Bu yıl olduğu kadar gelecek yılın randımanı için de önemli”
Yazlık gübre olarak ta bilinen Azotlu gübrelerin fındığın gelişiminde azota en fazla muhtaçlık duyduğu periyotlar dikkate alınarak yılda iki kere toprağa verilmesini belirten Sağlam şunları söyledi: Toprak tahlil sonuçlarına nazaran, tavsiye edilen ölçünün yarısı sürgün büyümesi başlamadan evvel ve tomurcuklar uyanırken fındık kol iz düşümü altında 30-40 cm genişliğindeki banda düzgünce serpilip 5-10 santimetrelik toprak derinliğine çapa ile karıştırılır. Tavsiye edilen Azotlu gübrenin öteki yarısı ise Mayıs ayı sonunda tıpkı halde verilmelidir. Ayrıyeten Mayıs ayı sonunda Fındık bahçelerinde taban sürgünü paklığı de yapılmalıdır. Mikroelement gübreleri, eksiklikleri belirlendiğinde yapraktan ve topraktan uygulanabilir. Fındık bahçelerinde hasat sonrası yaptırılacak tahlil sonuçlarına nazaran de sonbaharda Kasım ayından itibaren Şubat ayına kadar fosforlu gübreler, potaslı gübreler, çiftlik gübresi ve kireç verilebilir. Fındık yetiştiriciliğinde bakım ve gübreleme süreçlerinin ihmal edildiğinde, toprak verimliliğinin yıldan yıla azalış göstereceğini, söyleyerek, bilhassa don ziyanı görülen bahçeler başta olmak üzere, bütün fındık bahçelerinde üreticilerimizin fındığın yetiştirildiği şartları dikkate alarak eğimli ya da düz yerlerde, eksikliği görülen gübreleri tekniğine uygun formda vaktini geçirmeden bahçelerine vermelerinin bu yıl olduğu kadar gelecek yılın randımanı için de değerli. Üreticilerimizin yaşanan aksiliklerden en az oranda etkilenmesini temenni ediyor, her vakit olduğu üzere bu periyotta de üreticimizin yanında olduğumuzu vurguluyorum.”
