Eskipazar ilçesinde antik çağlardan günümüze kadar kullanılan, ayrıca Anıtkabir ve TBMM binasının yapımında da kullanılan traverten taşları için coğrafi işaret alma çalışmaları başlatıldı.
Eskipazar İlçesinde bulunan taş ocağında incelemelerde bulunan Karabük Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) Başkanı Fatih Çapraz, Sarı Traverten Taş Ocağının sahibi Ayhan Bayhan’dan ürün hakkında bilgiler aldı.
Karabük Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Fatih Çapraz yaptığı açıklamada, “Eski devirlerden bugüne kadar birçok medeniyet tarafından yapıtaşı olarak kullanılmış birçok tarihi eserlerde bulunan travertenler, işlenilmesi kolay bir kaya türüdür.
Ülkemizde traverten denince en önemli anıtsal yapı olarak aklan gelen Anıtkabir’dir. Anıtkabir’in inşaatında kaplama taşı olarak kullanılan en yoğun kaya türü Eskipazar sarı travertenidir. Eskipazar taş ocaklarından getirilen sarı travertenler, Aslanlı Yol kenarındaki duvarlarda, Şeref Holü ’ne çıkan merdivenlerin sağında ve solundaki zafer kabartmalarında, bütün şeref holü dış duvarları ile tören meydanını çevreleyen kolonlarda kullanılmıştır. Anıtkabir’in inşası sırasında yoğun olarak Eskipazar sarı traverteni kullanılmasının en önemli nedenleri travertenin taş işçileri tarafından kolay işlenebilmesi ve altın sarısı renginden dolayı dekoratif görüntüsü olmuştur.
Eskipazar sarı traverteninin kaplama taşı olarak kullanıldığı bir diğer önemli yapı da III. Türkiye Büyük Millet Meclisi binalarıdır. III. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde E Blok (Başkanlık) dışındaki tüm bloklar Eskipazar sarı travertenleri ile kaplanmıştır.
Eskipazar sarı traverten rezervinin fazla olması sebebiyle sarı traverten işletmeciliği açısından yıllar boyu önemli bir yere sahip olmuştur. Böylesi önemli olan ürünün coğrafi işaret olarak tescilinin ülkemizde sağlanması gerekliliği hâsıl olmuştur” dedi.
Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Fatih Çapraz’a incelemelerinde Genel Sekreter Cem Biçen ve Coğrafi İşaret Danışmanı Huriye Özener de eşlik etti.
“Eskipazar buğday başağı” ve “Eskipazar sarı traverteni” unvanıyla anılan Eskipazar traverten taşları, delikli yapısı sayesinde ıslak zeminlerde kaymama ve kimyasal yapısı nedeniyle bünyesinde bakteri ürememe özellikleriyle öne çıkıyor. Yapı olarak açık sarı, kahverengi gözenekli, genellikle aragonit, yer yer de mikro kalsit kristallerinden oluşan Eskipazar traverten taşları antik çağlarda da kullanılırken, son zamanlarda Ankara-Zonguldak demiryolu sanat yapılarında kullanıldı. (Ramazan Öztürk)
