Reklam
Reklam
erken tani rahim agzi kanseri riskini en aza indiriyor 3NlyXgrj
Ihlas Haber Ajansı Avatarı
Ihlas Haber Ajansı tarafından
11 Ocak, 2025 12:30 tarihinde yayınlandı
0

Erken tanı, rahim ağzı kanseri riskini en aza indiriyor

Bayan Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Opr. Dr. Özge Piri Mantar, rahim ağzı kanserlerinin önüne geçmek için erken teşhis ve rutin muayenelerin hayati değer taşıdığını söyledi.

Ocak ayı ‘Rahim Ağzı Kanseri Farkındalık Ayı’ olarak belirlenip, dünyanın birçok ülkesinde hastalığa dikkat çekmek üzere birçok aktiflik düzenleniyor. Medicana International Samsun Hastanesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Opr. Dr. Özge Piri Mantar da hastalığı erken teşhis ile yakalamanın değerine değinerek, dikkat edilmesi gereken konulardan bahsetti.

“Her HPV bulaşan hasta kanser değildir lakin önemli risk taşır”

Rahim ağzı kanserine neden olan HPV virüslerinin de kendi ortasında ayrıldığına değinen Opr. Dr. Özge Piri Mantar, “Rahim ağzı kanseri öğrenebilir, erken tanısı koyulabilir bir hastalık. Bu nedenle çok erken öğrenebildiğimiz için yüz güldürücü bir durum kelam konusu. Bu kanser çeşidinin en kıymetli bulgularından bir tanesi beklenmedik orta kanamalar, lekelenme şeklinde orta kanamalar, münasebet sonrası kanamalar, makus kokulu akıntı üzere bulgular artık ileri evrede hiç denetime gelmemiş hastalarda karşımıza çıkabilecek bulgular. Rahim ağzı kanseri, HPV denilen bir viral enfeksiyon sonucunda rahim ağzından cinsel yolla bulaşması ile yerleşen bir enfeksiyondur. HPV’nin 150 tane çeşidi var ancak rahim ağzı kanseri yapabilmesi için yüksek riskli tiplerin bulaşması gerekiyor. Bunlar, rahim ağzı kanserine neden olabilir. Her HPV bulaşan hasta kanser değildir lakin önemli risk taşır. Kimi HPV çeşitleri kanser yapmasa da siğil dediğimiz cilt üzerinde döküntülere neden olur. Yüksek riskli HPV virüslerinde hudut alırken tıpkı esnada rahim ağzı sürüntüsünden teşhis koyabiliyoruz. 1 hafta 10 gün içerisinde hem patoloji hem de HPV sonucu kısa müddette ulaşıyor” dedi.

“Erken teşhis ve rutin muayeneler önemli”

Hastalığın ileri boyuta ulaşmaması için dikkat edilmesi gereken istikametlere de değinen Opr. Dr. Mantar, “HPV negatif ise bu virüse bağlı rahim ağzı kanseri riski çok düşük, HPV müspet çıkarsa da hasta kanser değil ancak biyopsi ve örnekleme sonuçları ile kanser ya da öncül bulgular var mı çok rahatlıkla saptayabiliyoruz. Kansere dönüşmeden ön bulgularının olması nedeniyle saptanabilen bir hastalık olan rahim ağzı kanseri tıpkı vakitte HPV negatifte yakaladıysak, aşılama programına aldığımızda birçok hastada rahim ağzı kanseri görülme riskini çok çok düşürmüş oluyoruz. O nedenle erken teşhis ve şikayet hissedildiğinde bir tabibe başvurmak büyük değer arz ediyor. Ayrıyeten yıllık rutin olarak rahim ağzı kanseri taraması yaptırdığınızda olumsuz kanser sürecine ulaşmadan hastalara dayanak olabiliyoruz” diye konuştu.

Bizi sosyal medyadan takip edin
cografi isaretli yemeklerin tarifleri yapay zeka destegiyle dijitale tasindi wS5BmA5x
Ihlas Haber Ajansı Avatarı
Ihlas Haber Ajansı tarafından
24 Mayıs, 2026 20:52 tarihinde yayınlandı
0 0

Coğrafi işaretli yemeklerin tarifleri yapay zeka desteğiyle dijitale taşındı

Kastamonu Üniversitesi’nde hayata geçirilen proje ile coğrafi işaretli ve unutulmaya yüz tutmuş yemekler, yapay zeka destekli kurulan internet sitesinde bir araya getirildi. Sitede coğrafi işaretli yemeklerin orijinal tarifleri ve yapay zeka desteğiyle hazırlanan tarifleri vatandaşların hizmetine sunuluyor.

Kastamonu Üniversitesi Turizm Fakültesi’nde yürütülen projeyle, Türkiye’nin tescilli lezzetleri ve unutulmaya yüz tutmuş geleneksel mutfak kültürü dijital çağın imkanlarıyla bir araya getirildi. TÜBİTAK 2209 öğrenci projesi kapsamında hayata geçirilen proje kapsamında, yapay zeka entegre edilerek kuruşan “Miras Sofrası” isimli internet sitesinde, Türkiye’deki illerin coğrafi işaretli yemeklerinin orijinal tarifleri ve reçeteleri vatandaşların hizmetine sunuldu. Sağlık problemleri ya da beslenme tercihleri farklı olan vatandaşlar ise siteye entegre eden yapay zeka sayesinde coğrafi işaretli yemeklerin alternatif tariflerini öğrenebilecek.

Her ilin coğrafi işaretli yemeği belirlendi

Projeyle ilgili bilgi veren Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Doç. Dr. Serkan Çalışkan, “Kastamonu Üniversitesi olarak UNDES projeleri kapsamında gastronomiyle alakalı birkaç projemiz var. Bunlardan bir tanesi Kültürel Miras projemiz. Kültürel Miras projesi kapsamında her ilin coğrafi işaretli bir yemeğini belirledik ve bunlara ilişkin bir internet sitesi oluşturduk. Kastamonu gastronomik olarak çok köklü bir mirasa ve geçmişe sahip. Bu kapsamda da köyleri dolaşıp, kırsal alanları dolaşıp bu mirası ortaya çıkarmayı planlıyoruz. Bu kapsamda anneannelerden, babaannelerden bu mirasa ilişkin notlar alıp daha sonrasında da bu yemekleri literatüre kazandırmayı, bu yemekleri yapmayı planlıyoruz” dedi.

Kültürel Miras projesinin ilk aşamasında web sitesinde her ilin bir yemeğine yer verdiklerini dile getiren Doç. Dr. Serkan Çalışkan, “Bu yemeklerin sayısını ilerleyen safhalarda çoğaltacağız. Bu yemeklerin videolarını çekeceğiz. Bu yemekleri tattıracağız. İlerleyen aşamalarda internet sitesini daha geniş kapsamlı bir hale getirmeyi planlıyoruz” şeklinde konuştu.

“Bunu insanlara farklı şekilde sunmayı planladık”

Yaklaşık bir yıllık süreçte tamamlanan projenin detaylarını paylaşan Araştırma Görevlisi Ahmet Tuğrul Karamustafa da, “Multidisipliner bir çalışma ele alarak aslında unutulmuş ve yüz tutulmuş yiyeceklerin ulaşamadığımız reçetelerine rahat bir şekilde ulaşmamız açısından, aynı zamanda günümüzde artık dijital çağda yapay zeka ile entegre ederek bunu insanlara farklı şekilde sunmayı planladık. Bu projemizdeki amaç yiyeceklerin hem normal kendi reçetelerini koymak hem de yemek farklı alerjisi olan insanlar için yapay zeka yemeklerin farklı formatta hazırlanmasına katkı sağlamaktır. Kastamonu banduması dediğimizde hindi etini kullanıyoruz. Bunun orijinal reçetesinde böyle var. Bunun hem hikayesini biz oraya yazıyoruz, yapay zekayı biz içine entegre ettiğimizde hindi eti ya da normal et yiyemeyen insanlar da yapay zekasında alternatif tarifleri öğrenebiliyor. Uygulamayla ilgili geri dönüşlerimizi de yavaş yavaş almaya başladık” diye konuştu.

“Kendi ülkemden baz alarak başlamak istedim”

Projeyi geliştiren öğrencilerden Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencisi Vesile İlhan da, Türkiye’nin lezzet mirasını temel alarak bu çalışmaya başladığını belirterek, “81 ildeki yemekleri araştırdım. Bunları nasıl değiştirebiliriz diye düşündüm. Daha sonra da arkadaşımla otururken böyle bir proje geliştirmek istedik ve bunu nasıl ortak yapabiliriz diye düşündük. Arkadaşım sitenin yazılım kısmıyla ilgilendi. Ben de tariflerin araştırılması ve bunları nasıl geliştirebileceğimiz üzerine çalıştım. Daha sonra yapay zekayı devreye soktuk. Bu üçünü birleştirip 3-4 aylık bir çalışma gerçekleştirdik. Sonucundan da memnun kaldığımız sitemiz ortaya çıktı” ifadelerini kullandı.

Bizi sosyal medyadan takip edin