Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN), "Bilim Kafe" buluşmaları kapsamında 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerde hayatını kaybeden vatandaşları anmak ve deprem bilincine dikkat çekmek amacıyla anlamlı bir etkinlik düzenledi.
BEUN Bilim İletişimi Ofisi tarafından hazırlanan "6 Şubat Depremleri: Deprem Bilinci ve Farkındalık" başlıklı etkinlik, Zonguldak’ın Kozlu ilçesine bağlı Fatih Sitesi Mahallesi’nde gerçekleştirildi. Toplumsal deprem bilincinin artırılması, afetlere karşı hazırlıklı olma kültürünün yaygınlaştırılması ve yaşanan felaketlerden çıkarılan derslerin paylaşılması amacıyla düzenlenen programda vatandaşlarla bir araya gelindi. Program kapsamında, alanında uzman konuklar tarafından deprem bilinci ve afet farkındalığına yönelik halka kapsamlı bilgilendirme yapıldı.
Programın moderatörlüğünü BEUN Kurumsal İletişim Koordinatör Yardımcısı ve BEUN Bilim İletişimi Ofisi Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Melek Toparlak Şahin üstlenirken, etkinliğin konukları İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı (AFAD) Zonguldak İl Müdürü Ali Kartal, Türkiye Taşkömürü Kurumu Üzülmez Müessese Müdürlüğü Elektromekanik Nezaretçisi Şefi Dursun Nazlı, Dilaver Mahallesi Muhtarı ve Emekli Maden İşçisi Bülent Bektaş oldu. Fatih Sitesi Mahalle sakinlerinin ve mahalle muhtarlarının yanı sıra ilk yardım alanında uzman çeşitli sivil toplum kuruluşu üyelerinin katılımıyla gerçekleştirilen program yoğun ilgi gördü.
Deprem Bilinci, Müdahale Süreçleri ve Sahadan Deneyimler Dinleyicilerle Buluşturuldu
6 Şubat depremlerinde hayatını kaybeden vatandaşlarımızı anmak amacıyla düzenlenen etkinlikte; AFAD’ın görev ve sorumlulukları, afet anında yürütülen ilk müdahale süreçleri, deprem sırasında ve sonrasında doğru davranış biçimleri, toplumda yaygın görülen riskli ve hatalı uygulamalar, arama-kurtarma çalışmalarında madencilerin sahadaki rolleri ve deneyimleri, yerel ölçekte hazırlık düzeyi, afet anında bireysel ve toplumsal bilinç, gönüllülük süreçleri ve afet farkındalığının artırılmasına yönelik başlıklar ele alındı.
Programın moderatörü Dr. Öğr. Üyesi Melek Toparlak Şahin açılış konuşmasında, 6 Şubat depremlerinin acısının ilk günkü gibi hissedildiğini belirterek yaşananlardan ders çıkarmanın ve doğal afetler karşısında bilinçli ve hazırlıklı olmanın önemine dikkat çekti. Bilim Kafe buluşmalarının üniversite ile toplum arasındaki etkileşimi güçlendirmeyi amaçladığını ifade eden Şahin, bu tür etkinliklere verdikleri destek dolayısıyla BEUN Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer’e teşekkür etti. Şahin ayrıca, etkinliğe ev sahipliği yapan Kozlu Fatih Sitesi Mahallesi Muhtarı Sedat Karakaruk’a teşekkür ederek deprem bilinci ve toplumsal farkındalık gibi önemli bir konuda halkın bilgilendirilmesine katkı sunulmasının son derece kıymetli olduğunu ifade etti.
AFAD Zonguldak İl Müdürü Ali Kartal, AFAD olarak amaçlarının afetler yaşandıktan sonra değil, afet öncesinde koordinasyon ve hazırlık çalışmalarıyla sahada olmak olduğunu vurguladı. Can ve mal kaybının en aza indirildiği durumların hedeflendiğini söyleyen Kartal, AFAD bünyesinde 7/24 görev yapan nöbetçi ekiplerin bulunduğunu ve ilk ihbarın bu ekipler tarafından değerlendirildiğini aktardı.
Depremlerin önceden kesin olarak bilinemeyeceğini dile getiren Kartal, bu konuda ortaya atılan bilimsel temeli olmayan söylemlere itibar edilmemesi gerektiğini söyledi.
Zonguldak’ın depremsellik açısından görece daha düşük risk grubunda yer aldığını ancak her bölgede depreme dayanıklı yapılaşmanın zorunlu olduğunu ifade eden Kartal, özellikle Devrek ve Çaycuma ilçelerinde zemin kaynaklı sorunlara dikkat çekti. Türkiye’de bazı bölgelerde doğru zemin üzerine doğru yapılaşma örnekleri bulunduğunu belirten Kartal, önemli olanın her yerde güvenli yapı standartlarının uygulanması olduğunu vurguladı.
Deprem anında doğru davranışın hayati önem taşıdığını belirten Kartal, "Çök-kapan-tutun" hareketinin en sağlam noktada uygulanması gerektiğini, ilk birkaç saniyenin kritik olduğunu ifade etti. Panik nedeniyle yaşanan yaralanmalara da dikkat çeken, Kartal vatandaşların bilinçsizce balkonlardan atlama gibi riskli davranışlardan kaçınması gerektiğini söyledi. Afet çantasının hazır bulundurulmasının, aile bireylerinin afet anında nasıl hareket edeceğini önceden konuşmasının önemine değinen Kartal, evlerde devrilebilecek eşyaların sabitlenmesi gerektiğini hatırlattı.
TTK Üzülmez Müessese Müdürlüğü Elektromekanik Nezaretçisi Şefi Dursun Nazlı ise madencilik mesleğinin doğayla mücadeleyi gerektiren zorlu bir alan olduğunu belirterek yer altında edindikleri tecrübenin afet bölgelerinde yürütülen arama-kurtarma çalışmalarında önemli katkı sağladığını ifade etti. Artçı sarsıntılara ve enkaz altındaki risklere rağmen çalışmalarını sürdürdüklerini dile getiren Nazlı, madenlerde kullanılan bazı teknikleri afet sahalarında da uyguladıklarını söyledi.
Arama-kurtarma faaliyetleri sırasında yaşadıkları anların kendilerini derinden etkilediğini belirten Dursun Nazlı, özellikle çocuklara ulaşmanın ekip üzerinde büyük bir duygusal iz bıraktığını vurguladı. Enkaz altında çok zor anlarla karşılaştıklarını aktaran Nazlı, bazı durumlarda kurtarılmaya çok az bir mesafe kalmış vatandaşlarla karşılaştıklarını ifade etti. Bir çalışmada yaşlı bir vatandaşı enkazdan çıkardıklarını ve yanında komşusunun çocuklarının bulunduğunu anlatan Nazlı, bu tür anların unutulmasının mümkün olmadığını dile getirdi. Nazlı ayrıca, afet bölgelerinde iyi niyetle de olsa bilinçsiz müdahalelerin risk oluşturduğuna dikkat çekerek enkaz çalışmalarının mutlaka eğitimli ekipler tarafından yürütülmesi gerektiğini, ancak vatandaşların yaşanan durum karşısında duygusal reflekslerle hareket edebildiğini sözlerine ekledi.
Emekli Maden İşçisi ve Dilaver Mahallesi Muhtarı Bülent Bektaş, deprem haberini alır almaz ekip olarak vakit kaybetmeden hazırlık yaptıklarını belirterek gerekli malzemeleri toplayıp araçlarla yola çıktıklarını ifade etti. Bölgeye ulaşım sürecinde ciddi lojistik aksaklıklar yaşandığını dile getiren Bektaş, yoğunluk nedeniyle yollarda zaman kaybı yaşandığını, daha sonra kendilerine sağlanan destekle afet bölgesine intikal edebildiklerini söyledi. Afet anlarında panik kadar bilinçsiz hareketlerin de büyük sorunlara yol açtığını vurgulayan Bektaş, çok sayıda yardım aracının aynı anda bölgeye yönelmesinin ulaşımı zorlaştırabildiğini, bu nedenle organizasyonun ilgili kurumların koordinasyonunda yürütülmesinin önem taşıdığını ifade etti. Vatandaşların doğru bilgiye yönelmesi ve resmî kurumların yönlendirmelerine uymasının hayati olduğunu belirtti. Sahada yaşadıkları bazı anların kendisinde derin izler bıraktığını dile getiren Bektaş, özellikle çocuklarla ilgili karşılaştıkları anların unutulmasının mümkün olmadığını ifade ederek bu tür acıların bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu.
Fatih Sitesi Halkından Yoğun İlgi
Programın sonunda vatandaşlar tarafından yöneltilen sorular uzman konuklar tarafından yanıtlandı. Özellikle deprem anında doğru davranış biçimleri, afet çantası hazırlığı, aile içi afet planlaması, yapı güvenliği ve gönüllülük süreçleri üzerinde duruldu. Etkinliğin sonunda, Bilim İletişimi Ofisi Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Melek Toparlak Şahin tarafından konuşmacılara teşekkür belgesi takdim edildi. Yoğun ilgiyle takip edilen söyleşi, hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.