Yeni doğan bebeklerde nadir görülen ve ciddi sağlık sorunlarına yol açan hastalıkların tespiti amacıyla topuktan kan alınarak yapılan sağlık taramasının daha hızlı, doğru ve maliyetsiz gerçekleştirilebilmesi için yürütülen çalışmalara Azeri öğrenci Javid Guluyev’in Türkiye’de geliştirdiği hızlı tanı kiti proje fikri umut oldu
Bartın Üniversitesi (BARÜ) Fen Fakültesi Molüker Biyoloji ve Genetik bölümü 4. sınıf öğrencisi Javid Guluyev’in yenidoğan bebeklerde topuk kanı taramasında kullanılacak hızlı tanı kiti projesi, 16 kategoride yarışmaların gerçekleştirildiği Hitit Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Festivali Fikir Kategorisinde birinci oldu. BARÜ Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Rizvan İmamoğlu’nun danışmanlığında Azerbaycanlı öğrenci Javid Guluyev tarafından geliştirilen “Yeni Doğanlarda Topuk Kanı Taramasında Fenilketonürinin CRISPR-Cas9 İle Hızlı Tanısı” başlıklı proje ile yenidoğan bebeklerde topuk kanı taramasından tespit edilen kalıtsal fenilketonüri hastalığının erken dönemde teşhisi hedefleniyor. Tedavi edilmediğinde gelişim geriliği oluşturabilen kalıtsal metabolik bir hastalık olan fenilketonürinin tespiti, CRISPR-Cas9 gen teknolojisi ile yapılabilecek. Genetik bileşene sahip birçok rahatsızlığın tedavisinde kullanılabilen CRISPR-Cas9 teknolojisi hızlı tanı kitine uyarlanarak hastalıkların doğumdan itibaren doğru, hızlı ve etkin bir şekilde teşhis edilmesi sağlanacak. Ayrıca üretilecek tanı kiti ile daha hızlı ve doğru sonuçların elde edileceği testler daha az maliyetle de yapılabilecek.
Fenilketonüri hastalığı ve bu hastalığın hızlı ve doğru tespitini öngören projeyi anlatan Guluyev, “Bu çalışmayla doğrudan, hızlı, maliyeti düşük bir şekilde, yeni doğan bebeklerden topu kanı tarama testleri gerçekleştirilebilecektir. Tanı kitinin daha da geliştirilebilmesi ve piyasaya sürülebilmesi için ilerlemek istiyoruz. Bu yönde çalışmalarımızı sürdüreceğiz” diye konuştu.
Başarısı nedeniyle öğrenciyi tebrik eden BARÜ Rektörü Prof. Dr. Orhan Uzun, “Bilim ve teknoloji temelinde katma değeri yüksek ürün ve hizmetler geliştirmek istiyoruz. Proje kültürünün tüm bileşenlerimizce bir pratiğe dönüşmesi için yoğun çalışmalar yürütüyor, ödüllendirilen öğrenci projelerimizle gelecek adına daha motive oluyoruz. Bu noktada geliştirdiği projesiyle birinci olan öğrencimiz Javid Guluyev ile danışmanlığını yapan Dr. Öğr. Üyesi Rizvan İmamoğlu’nu tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum. Bu düşüncelerle nitelikli bireyler yetiştirme noktasındaki gayretleri için Fen Fakültesi Dekanımız Prof. Dr. Bülent Karakaş ile akademik ve idari insan kaynağımıza teşekkür ediyorum” diye konuştu.


Azeri öğrencinin Türkiye’de büyük başarısı
Özel bireylerin gurur günü
Gümüşhane İl Jandarma Komutanlığı’nda düzenlenen temsili askerlik uygulamasında 9 özel gereksinimli birey bir günlüğüne askerlik yaparak yemin etti.
10-16 Mayıs Engelliler Haftası kapsamında gerçekleştirilen programda özel gereksinimli bireyler sabah saatlerinde aileleriyle birlikte Gümüşhane İl Jandarma Komutanlığı’na geldi. Büyük heyecan yaşayan temsili askerler, ilk olarak asker üniformalarını giydi.
Daha sonra asker tıraşı olan özel bireyler, jandarma personeli eşliğinde temel askerlik eğitimlerine katıldı. Eğitim alanında düzenlenen yürüyüş ve çeşitli uygulamalarda renkli görüntüler ortaya çıktı. Eğlenceli ve duygusal anların yaşandığı program kapsamında özel bireyler temsili olarak nöbet tuttu. Ardından yemek duası yapılarak aileleriyle birlikte öğle yemeği yenildi.
Programın devamında düzenlenen törende Türk bayrağına el basarak yemin eden temsili askerler, bir gün de olsa askerlik yapmanın gururunu yaşadı. Tören sonunda özel bireylere Gümüşhane Valisi Cevdet Atay, Jandarma Kıdemli Albay Bilal Sarıdoğan ve il protokolü tarafından temsili terhis belgeleri takdim edildi.
“Evladımızın asker olduğunu da gördük”
Askerliğin yeğeninin hep hayali olduğunu söyleyen Serpil Öz, “Yeğenim bugün çok güzel bir askerlik yaptı. Allah bu duyguyu herkese nasip etsin. Çok sevindi, biz de onun adına çok sevindik. Askeriyemize, jandarmamıza çok teşekkür ederiz, bu günlerini de gördük” dedi.
Oğlu İbrahim Öz ile gurur duyduğunu ifade eden Zeki Öz de, “Çok mutluyuz, oğlum çok merak ediyordu askerliği. Bu günleri gördüğümüz için çok gururluyuz. Bize bu günleri gösteren herkese çok teşekkür ederiz. Oğlumu asker kıyafetleri içerisinde görünce çok duygulandım” diye konuştu.
“Hayallerim gerçekleşti”
1 günlüğüne temsili askerlik yapan ve çok mutlu olduğunu belirten Jandarma Er İbrahim Öz, “Sabah buraya geldik tıraş olduk. Jandarmamıza her şey için teşekkür ederim. Çok beğendim, çok mutlu oldum. Nöbet de tuttum çok güzeldi, hayalim de gerçekleşti çok teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.
51 yaşında askerlik hayalini gerçekleştiren Uğur Demirci ise “Bugün burada yemek yedim, eğitim yaptım, gezdim. Eskiden asker olma hayalim vardı gidemeyince üzüldüm ama şimdi gitsem güzel olurdu. Bugün askerlik yaptım mutluyum” dedi.
Oğlu Uğur Demirci’yi asker kıyafetleri içerisinde görünce duygulandığını aktaran Ali Kemal Demirci ise “Oğlum bugün askerlik yaptı, mutluyum, gururluyum. Allah devletimize zeval vermesin. Askerimize zeval vermesin. Günümüz güzel geçti. 1975 doğumlu 51-52 yaş grubuna girmiş. Onu asker kıyafetleri içerisinde görünce mutlu oldum, gururlandım” şeklinde konuştu.

