Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Kısmı Beşeri ve İktisadi Coğrafya Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fatih Altuğ, 2006 yılından sonra kurulan üniversitelerin daha evvel üniversite bulunmayan vilayetlerin ekonomik, toplumsal ve kültürel gelişimine katkı sağladığını söyledi.
Bazı araştırmacı ve yorumculara nazaran üniversite sayısının artması olumlu karşılanırken, kimilerine nazaran ise olumsuz karşılanıyor. OMÜ’den Doç. Dr. Fatih Altuğ, yaptığı bilimsel araştırma ile ‘her ile bir üniversite’ siyasetinin tesirini lokal ve bölgesel kalkınmaya tesiri ile ulusal ve bölgesel inovasyon performansına tesirini inceledi. Çalışması hakkında bilgi veren Doç. Dr. Altuğ, “Yeni kurulan üniversitelerin vilayetlerin inovasyon performansına tesirini değerlendirdiğimizde olumlu bir tablo ile karşılaşılmıştır. 1995-2006 yıllarını kapsayan ve şimdi 41 vilayette hiç üniversitenin bulunmadığı bu periyotta üniversitelerin toplam patent müracaat sayısı ise 139’da kalmıştır. Yani Türkiye’deki patent müracaatının yaklaşık yüzde 2,48’i üniversiteler tarafından yapılmıştır. 12 yıllık periyotta üniversiteye sahip olmayan 13 vilayette hiç patent başvurusu yapılmamıştır. 2016-2018 periyodunda ise üniversitelerin toplam patent müracaat sayısı 2 bin 791’e yükselmiş ve ülke genelinde patent başvurusu yapılmayan vilayet kalmamıştır. Bilhassa yeni kurulan üniversitelerin bulunduğu ilin inovasyon performansına katkısı hayli yüksektir. Kilis, Bartın, Bingöl üzere vilayetlerde üniversiteler vilayetlerdeki toplam patent müracaatının 2/3’sinden fazlasını gerçekleştirmişlerdir” dedi.
“Yeni üniversite iş yeri sayısını yüzde 50, istihdamı yüzde 30 arttırdı”
Örnek olarak çalışılan Giresun’da üniversite kurulduktan sonra yaşanan ekonomik gelişmeleri ele alan Altuğ, “İkinci olarak mahallî ve bölgesel bir bakış açısı ile 2006 yılından sonra kurulan üniversitelerin kuruldukları ilin ekonomik, toplumsal ve kültürel gelişimine ne üzere katkısı olduğu araştırılmıştır. Bunun için Giresun Üniversitesi örneklem olarak seçilmiştir. Elde ettiğimiz sonuçlar ezberleri bozan niteliktedir. Bu çalışma kamuoyunda yaygın olan ve çoğunlukla önyargılı bir değerlendirmeyle ‘Yeni kurulan üniversitelerin aslında çok da başarılı olmadığı, vilayetlere tesirinin değersiz olduğu’ biçimindeki yorumların bilimsel delillerden uzak olduğunu ortaya koymuştur. Giresun üniversitesinin Giresun kentine olan tesirini araştırdığımız ve sonuçlarını kitap halinde yayınladığımız çalışmaya nazaran üniversitenin kentin iktisadına kıymetli katkısı olmuştur. Anketler, görüşmeler ve ikincil datalara dayanarak elde ettiğimiz datalar ve geliştirdiğimiz hesaplama tekniğine nazaran Giresun Üniversitesi’nin Giresun’un iktisadına direkt katkısı yıllık yaklaşık olarak 30 milyon dolar civarındadır. Bunun yanı sıra bilhassa hizmet kesiminin gelişmesine paralel olarak iş yeri sayısı ve istihdama da önemli katkılar yapmaktadır. İş yeri sayısında yüzde 50’den, istihdamda ise yüzde 30’dan fazla artış yaşanmıştır. 2006 öncesinde Giresun’da yılda ortalama 30-35 tiyatro gösterisi sahnelenirken sonrasında bu sayı 120-130’a kadar çıkmıştır. Tıp fakültesi, diş hekimliği fakültesi, eğitim ve araştırma hastanesi sayesinde kentin imkanları her geçen gün gelişmiştir. Bütün bu gelişmeler göç veren bir kent olan Giresun’un net göç suratını müspet tarafta etkilemiştir. Bilhassa merkez ilçe nüfusunda önemli bir artış yaşanmıştır” diye konuştu.
Araştırmasının sonucu hakkında da bilgiler veren Altuğ, “Sonuç olarak Türkiye ile yakın nüfusa sahip olan Almanya’da, Türkiye’deki üniversite sayısının 2 katından daha fazla üniversite bulunmaktadır. Bugün ismini duyduğumuz ve dünya sıralamasında üst sıralarda olan Stanford, Harvard ve MIT üzere üniversitelerin kurulma hikayesi ve hedefi bizim üniversitelerimizden çok da farklı değildir. Ancak burada temel olan bundan sonrasıdır. Son 20 yılda kurulan birçok üniversitenin alt yapı eksikliği kalmamıştır. Artık güzel bir tertip ve idare anlayışı ile çağı yakalamış, global, ulusal ve bölgesel sorunlara tahlil üreten, rekabetçi ve yüksek niteliğe sahip yükseköğretim kurumları inşa edilmelidir. Bunun için yükseköğretim siyasetlerinin güncellenmesi ehemmiyet taşımaktadır” formunda konuştu.
Altuğ’un bu bilimsel çalışması hem makale olarak bilimsel bir mecmuada yayımlanırken hem de kitaplaştırıldı.
