Binanızın altında yada yakın çevrenizde gerçek bir sığınak var mı?
Ülke nüfusunun yüzde kaçı bu soruya rahatlıkla evet diyebilir? Ateş çemberinin tam ortasında, sorunlu bir coğrafyada olmamıza rağmen, sığınaklarımız yok denecek kadar az. Bu günlerde, ülkemizdeki mevcut sığınak altyapısının yetersiz olduğu gerçeği ile yüzleşiyoruz.
Bunun için araştırma yapmaya gerek yok.
Yaşadığımız binaların bodrum katlarına bakmamız yeterli.
Çevremizdeki savaşları görünce sığınak konusunu şimdi anca sorgulamaya başladık.
Bu konuda ne yazık ki, ihmal çok büyük.
Modern bir sığınak, nükleer, biyolojik ve kimyasal (NBC) tehditlere karşı koruma sağlayan, güçlendirilmiş beton veya çelikten üretilen, havalandırma, enerji, su ve atık yönetimi altyapısına sahip güvenli yaşam alanlarıdır. Kendi kendine yetebilen bu sığınaklar, sızdırmaz girişler, HEPA filtreli havalandırma, jeneratör ve uzun süreli yaşam için gerekli donanımları içerir.
Özellikle savaş ve afet durumlarına karşı İsrail, Japonya ve İsviçre örnekleri temel alınarak, dayanıklı ve erişilebilir yeni sığınaklar inşa ediliyor muş.
TOKİ öncülüğünde 81 ilde modern sığınaklar inşa edilmesi için 2025 yılı sonunda kapsamlı bir çalışma başlatıl mış. Dikkatinizi çekerim 3 ay önce! Bu tarihe kadar aklımız neredeydi acaba?
1987’den beri yürürlükte olan bir sığınak Yönetmeliğimiz var. Bu yönetmelik titizlikle uygulanmadığı için, mevcut apartman altlarındaki sığınaklar otopark veya depo olarak kullanılmış ve çoğu işlevsiz kalmış. Yönetmelik hazırlamada üzerimize yok!
O yönetmeliği hayata geçirme, uygulanıp uygulanmadığını takip etme konusunda sıkıntılarımız var.
Şimdi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, TOKİ tarafından 81 ilde nükleer sızıntı, savaş ve doğal afetlere dayanıklı, modern, hızlı erişilebilir sığınaklar inşa ediliyor muş.
Ankara başta olmak üzere bazı şehirlerde inşasına başlanan bu yapıların kısa sürede bitirilmesi hedefleniyor muş.
Bu kapsamlı çalışma ile özellikle Ortadoğu’daki güvenlik krizleri ve olası afetlere karşı ülkenin sığınak altyapısının güçlendirilmesi amaçlanıyor muş.
3194 Sayılı İmar Kanunu ve bununla ilgili yönetmeliklerimiz var. Buna göre, belirli büyüklükteki binalarda sığınak bulunması zorunluluğu güya devam ediyor du!
Yeni yapılacak 10 bağımsız bölümden fazla konutlarda, 50 yataklı yurt/otellerde ve 25 yataklı yaşlı bakım evlerinde sığınak yapılması zorunlu.
Eski binalar için bir çalışma var mı? Böyle bir faaliyet gördünüz mü?
Sığınaklarda havalandırma sistemleri, sızdırmaz kapılar, jeneratör altyapısı ve temel ihtiyaçları karşılayacak (tuvalet, mutfak nişi) düzenlemeler olması gerekiyor. Binalarımızda bu şekilde muntazam sığınaklar var mı? Ben görmedim.
31 Aralık 2028’e kadar mevcut binalardaki sığınakların uygun hale getirilmesi planlanıyor muş!
Dua edelim de o tarihe kadar ülkemize bir saldırı olmasın.
İlyas Erbay
