Türkiye’nin maden suyu konusunda hayli varlıklı kaynaklara sahip olduğu lakin bu kaynakların yüzde 96 üzere yüksek bir oranının boşa aktığı belirtildi.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Jeoloji Mühendisliği Kısım Lideri Prof. Dr. Fatma Gültekin, maden suyunun (mineralli su), yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde uygun jeolojik kaidelerde doğal olarak oluşan, bir yahut daha fazla kaynaktan yeryüzüne bizatihi yahut teknik metotlarla çıkartılan, mineral içeriği, kalıntı elementleri ve öteki bileşenleri ile her türlü kirlenme risklerine karşı korunmuş yer altı suları olduğunu söyledi. Gültekin “Sular yeraltına sızarken ve üste çıkarken temas ettikleri değişik çeşitteki kayaçlardan farklı mineralleri bünyelerine alırlar. Böylelikle maden suyu özelliği kazanmış olurlar. Bu suları başka sulardan ayıran en değerli özellik bünyelerinde olağan sulardan daha fazla çözünmüş unsur bulundurmalarıdır. Bu özelliklerinden ötürü maden suları, sağlıklı ömür dayanağı ve sıhhati müdafaa, kimi hastalıkların direkt yahut destekleyici tedavisi, birtakım rahatsızlıkların giderilmesi ve önlenmesi üzere alanlarda kullanılır. Bunun için günlük sıvı muhtaçlığının bir kısmını maden suyu içerek karşılamak gerekir” dedi.
“Mineralli sular ülkemizde maalesef yeteri kadar istek görmüyor”
Avrupa’da bebek mamalarının hazırlanmasından, sportmen beslenmesine, ileri yaştakilerin kullanımına kadar günlük sıvı tüketiminde rutinde kullanılan mineralli suların ülkemizde maalesef yeteri kadar ilgi görmediğine dikkat çeken Gültekin “Uzmanlar çocukluk devrinden itibaren insan metabolizmasına olan yararlarının olduğunu belirtirken ülkemizde tüketim epey kısıtlıdır. Bunun nedeni maden suyu ile sodanın karıştırılmasıdır. Halbuki maden suyu, doğal yollardan elde edilen birçok çözünmüş husus ve eser element içeren şifalı bir su iken; soda işlenmiş suya litresinde en az 750 mg olacak biçimde soda (sodyum bikarbonat) ve litresinde 2-4 g seviyede karbondioksit katılıp şişelenerek üretilen yapay bir içecektir. Türkiye maden suyu konusunda hayli varlıklı kaynaklara sahiptir, lakin bu kaynakların yüzde 96 üzere yüksek bir oranı boşa akmaktadır. Maden sularının kozmetik uygulamaları, insan psikolojisi üzerine tesiri, mutfak uygulamalarında kullanımı, çocuk ve sportmen beslenmesindeki ehemmiyeti nedeniyle günden güne kişi başı kullanımı artmaktadır. Fakat bu oran Avrupa ülkelerine nazaran ülkemizde 10 kat daha düşüktür” diye konuştu.
“Trabzon’da yaklaşık 20 civarında maden suyu kaynağı bulunuyor”
Trabzon’da çıkartılarak işlenen bir kaç bilinen maden suyunun dışında çabucak her ilçede yöre halkı tarafından kullanılan ve şifalı su olarak kabul edilen kaynaklar bulunduğunu tabir eden Prof. Dr. Fatma Gültekin “Bu kaynakların bir kısmı ile ilgili çalışmalar bulunsa da kısıtlıdır. Zira bu cins kaynak sularının kullanıma sunulmadan evvel ilgili yönetmelikler gereği çok sayıda parametre açısından tahlil edilmesi gerekir. Bu tahlillerin maliyeti yüksek olduğu için bilhassa debisi ekonomik açıdan kıymetli olanlar değerlendirilmeye alınmaktadır. Trabzon vilayet sonları içerisinde Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından tespit edilmiş yaklaşık 20 civarında maden suyu kaynağı bulunmaktadır. Bu kaynakların birçoklarının debileri çok düşük olduğu için detaylı kimyasal tahlilleri yapılmamıştır. Bu kaynaklar bir proje kapsamında ele alınarak tekrar çalışılır ve kullanım alanları belirlenerek halkın kullanımına sunulursa yöreye ekonomik gelir sağlayabilirler. Maden suyu özelliği gösteren bu çeşit kaynaklar debileri açısından ekonomik bedel taşımazlarsa bile içmece olarak kullanılabilirler. Bu halde belirlenen kaynaklar Sıhhat Bakanlığının ilgili yönetmelikleri mucibince takip edildikleri için halkın sağlıklı su tüketimine de katkı olacaktır. Doğal hoşlukları ile dikkat çeken Trabzon’un maden suyu kaynaklarının araştırılması, mevcut kaynakların her türlü tahlillerinin yapılarak iktisada kazandırılması turizmin çeşitlenmesi açısından da son derece kıymetlidir. Bu bahiste karar vericiler ile araştırmacıların birlikte yapacakları çalışmalar olumlu sonuçlar verebilir” tabirlerini kullandı.
