Kastamonu Üniversitesi’nde düzenlenen "Uluslararası Hukuk Bağlamında Savaş ve Çatışma" konferansında Rektör Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, "Savaş ve çatışmaların makul kurallara bağlanması ve bu kapsamda tarafların makul kurallarla sonlandırılması hem dini hem tüzel hem de ahlaki bir yükümlülüktür" dedi.
İstanbul 2 Numaralı Barosu ve Anayasa Hukukçular Derneği tarafından Türkiye Hukuk Platformu, Uluslararası Hukukçular Birliği (UHUB) ve Kastamonu Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen "Uluslararası Hukuk Bağlamında Savaş ve Çatışma Konferansı" Kastamonu Üniversitesi’nde gerçekleştirildi. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen konferansa, Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, İstanbul 2 No’lu Baro Lideri Av. Yasin Şamlı, Uluslararası Hukukçular Birliği Lider Vekili Av. Uğur Faruk Tüzün, İstanbul 2 No’lu Baro Lider Vekili Niyazi Paksoy, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
"Savaş ve çatışmaların belli kurallara bağlanması hem dini hem tüzel hem de ahlaki bir yükümlülüktür"
Konferansta konuşan Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, milletlerarası hukukun savaşların çıkmasını tedbire, çıkması halinde ise sivillerin korunmasını sağlama üzere kritik bir misyonunun bulunduğunu tabir etti. "Savaş ve çatışmaların belli kurallara bağlanması hem dini hem tüzel hem de ahlaki bir yükümlülüktür" sözlerine yer veren Rektör Topal, "Uluslararası hukukun silahlı çatışmaların önlenmesi, bu çatışmalar esnasındaki acıların minimum seviyede tutulması, sivillerin ve sivil hayatın korunması için gerekli düzenlemelerin hayata geçirilmesi kapsamında değerli bir rolü bulunmaktadır. Dünya genelinde çatışmaların devam ettiğini, savaşların yaşandığını ve maalesef gelecekte de yaşanacağını açıkça görüyoruz ve söylüyoruz. Savaşlar yalnızca bugünün ve dünün problemi değil, geleceğin de problemidir. Zira insanoğlunun olduğu yerde maalesef savaşlar ve silahlı çatışmalar kaçınılmaz. Memleketler arası hukuk bir yandan savaş ve silahlı çatışmayı yasaklamayı en azından savaş ve çatışmaların çıkmasını azaltmayı amaçlarken bir yandan da bu çatışmaların mevcudiyetini kabul eder. Temel gaye, çatışmaların minimum bir insaniyet tabanında sürdürülmesi, sivillerin ve sivil hayatın korunmasıdır. Bu sistemin temelinde insan hasiyetini korumak olduğu sıklıkla lisana getirilmektedir. Çağdaş hukukun bu çerçevesi, aslında çok daha erken devirlerde İslam’ın savaş ahlakında da ortaya konmuştur. Peygamber Efendimiz, savaş esnasında bayan ve çocukların öldürülmemesi, sivil halka dokunulmaması, ağaçların yakılmaması ve mamureler ile meskenlerin tahrip edilmemesi ikazlarını şahsen kendi yapmıştır. Bu buyruklar, savaşın bile bir ahlakı ve hududu olması gerektiğini açık bir halde ortaya koyar. Bugün memleketler arası hukukun sivilleri muhafaza, orantılılık ve gereksiz acı çektirmenin yasaklanması prensipleriyle bu öğretiler ortasındaki benzerlik aşikardır" diye konuştu.
Savaş ve çatışmaların insanoğlu var epey yaşanacağını söyleyen Rektör Topal, "Bize düşen ise insan olma faziletine sahip bireyler olarak bu cins gayri ahlaki aksiliklere karşı tutum koyabilmek. Mazlumun ve zalimin kimliğine bakmadan, buna karşı insan onuruna uygun bir davranışı sergilemek hakikatidir. Buna uyduğumuz taktirde bizde, bize düşen görevi yerine getirmiş oluyoruz. İstek ederiz ki bu çatışmalar son bulur" formunda konuştu.
"Mısır’da darbe başarılı oldu lakin ülkemizde başarılı olmadı"
Konferansta konuşan İstanbul 2 No’lu Baro Başkanı Yasin Şamlı ise Gazze ve Filistin’de yaşananların insanlık sorunu olduğunu vurguladı. İstanbul 2 No’lu Baro olarak Lahey Milletlerarası Ceza Mahkemesi’ne başvurduklarını söz eden Şamlı, mahkemenin Gazze konusunda verdiği kararın yetersiz olduğunu lisana getirdi. Şamlı, "400 bin nüfusun yaşadığı Gazze, şu anda yerle bir edilmiş durumdadır. Soykırım yapan akıl, Suriye’de de Filistinlilerden başlamıştır öldürmeye. Suriye, Irak, Filistin ya da Arap ülkelerinde yaşananların birebirini Türkiye’de de yapmak istediler. 2013 yılında Mısır’da şovlar yapılırken Türkiye’de de seyahat olayları vardı. Mısır’da darbe başarılı oldu ancak ülkemizde başarılı olmadı" dedi.
UHUB Genel Koordinatörü Uğur Faruk Tüzün de UHUB’ın yapısı, faaliyet alanları ve bilhassa Filistin konusundaki çalışmaları hakkında bilgi verdi. İsrail’in geçmişten bugüne Gazze ve Filistin’de işlediği hataların birbirinden farklı değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Tüzün, bu ihlallerin tarihi süreç içinde devam ettiğini söz etti.
Açılış konuşmalarının akabinde konferans, Dr. Öğretim Üyesi Hamza Yavuz modaretörlüğünde Dr. Öğretim Üyesi Elşan İzzetgil, Dr. Öğretim Üyesi Şenel Sarsıkoğlu ve Araştırma Vazifelisi Dr. Harun Koçak’ın sunumlarıyla devam etti.
Konferansın birinci konuşmacısı Dr. Öğretim Üyesi Elşan İzzetgil, "Rusya’nın Ukrayna Saldırısının Münasebetlerinin Rus Dış Siyaset Kültürü Bağlamında Analizi" başlıklı sunumunda, Rusya’nın tarihi süreçte güney ve batı hudutlarından tehdit algıladığını belirterek, güvenlik siyasetlerini bu eksende şekillendirdiğini tabir etti. Ukrayna’nın 2000’li yıllarda Batı ile yakınlaşmasının Rusya tarafından tehdit olarak görüldüğünü vurgulayan İzzetgil, bu nedenle Rusya’nın yayılmacı stratejiler geliştirdiğinin altını çizdi.
Dr. Öğretim Üyesi Şenel Sarsıkoğlu ise, "Uluslararası Ceza Hukuku Kapsamında Gazze’de İşlenen Fiillerin Değerlendirmesi: Savaş Kabahati mu, Soykırım mı" başlıklı sunumunda savaş hukukunun savaş devam ederken dahi insan hakları hukukunu devreye soktuğunu tabir etti. İsrail’in 2023’ten bu yana okul, hastane, ibadethane ve mülteci kampları üzere tarafsız alanları şuurlu olarak maksat aldığına dikkat çeken Sarsıkoğlu, bu aksiyonların milletlerarası hukukta savaş cürmü kapsamında değerlendirildiğini söyledi.
Konferansta son olarak konuşan Araştırma Vazifelisi Dr. Harun Koçak da, "Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanımının Dönüşümü: BM Rejiminin Sonu" başlıklı sunumunu yaptı.
Konferans, konuşmacılara teşekkür dokümanlarının takdimiyle sona erdi.