Rekolte beklentisi

Bu yıl fındıkta verimin yüksek olacağını ifade eden Tütüncü, “Dallarda fındık görünüyor. Geçen yıl yaklaşık 200 bin ton fındık çiftçimizin elinde kalmıştı. Bu yıl da üretim beklendiği gibi gerçekleşirse Samsun’da 120 bin tonun üzerine çıkabiliriz. Türkiye genelinde ise 600-650 bin ton arasında fındık rekoltesi bekliyoruz. Verim bol olacak. İnşallah Toprak Mahsulleri Ofisi ve hükümetimiz çiftçinin alın terinin karşılığını verecek bir fiyat açıklarsa üreticimiz emeğinin karşılığını alacaktır” diye konuştu.

“Ovalarımızın orman olmasını istemiyoruz”

Çarşamba Ovası’nda son dönemde fındık ve kavak dikiminin arttığına dikkat çeken Tütüncü, verimli tarım arazilerinin korunması gerektiğini vurguladı. Samsun’un dört önemli verimli ovaya sahip olduğunu belirten Tütüncü, “Bu ovalarımız İç Anadolu Bölgesi’ne kadar tarımı destekliyor. Çiftçilerimizin ürettiği ürünleri Ankara’dan İstanbul’a kadar gönderiyoruz. Ovalarımızın orman olmasını istemiyoruz. Fındık ovada bizim için önemli ürünlerden biri ancak ovada tarımsal üretime yönelik farklı çalışmalar yapılması daha faydalı olacaktır. Son dönemde kavak ağacı dikimi ön plana çıktı. Ovada kavak ağacı dikilmesini istemiyoruz. Fındık nispeten olmazsa olmazlarımızdan ancak kavak ağaçlarının ovamızı işgal etmesini istemiyoruz” şeklinde konuştu.

Küllenme ve kokarcaya karşı ilaçlama uyarısı

Üreticilere hastalık ve zararlılarla mücadele konusunda da uyarılarda bulunan Tütüncü, tarımda bilinçli ilaçlama uygulamalarının yaygınlaşması gerektiğini söyledi. Tütüncü, “Tarım il ve ilçe müdürlükleri bu konu üzerinde hassasiyetle duruyor. Çiftçilerimize eğitim kursları açıldı ve sertifika verildi. Artık sertifikası olan çiftçilerimiz ilaçlama yapıyor. İlaçlama çalışmaları dronlarla da gerçekleştiriliyor. Tarım teknolojiye doğru gidiyor. Bu yıl şu ana kadar 3 ilaçlama yapıldı. Çiftçilerimizin 1 Ağustos’a kadar hem küllenme hem de kahverengi kokarca ile ilgili ilaçlamalarını tamamlamalarını istiyoruz” ifadelerini kullandı.

“Güneş görmeyen kollar fındık vermez, gölgedeki kısmın fındığı olmaz”

Fındık ocaklarında her kısımdan meyve almak için tüm kolların güneş aldığından emin olunması gerektiğini söz eden Gökhan Ayar, “Fındık meyvesi, ağaçlardaki tomurcukların karanfile dönüşmesinden oluşuyor. Bu dişi çiçekler fındıkta aralık ve şubat ayları ortasında oluşur. Bu tomurcukların karanfile dönüşmesi için fosfor ve güneş çok değerli. Güneşi görmeyen tomurcuklardan karanfil elde edemezsiniz. Bu sebeple karanfillerin güneş görmesi gerekiyor. Fındıkta budamanın asıl gayesi da karanfilleri arttırmak için güneşlenmeyi artırmaktır. Kollar birbirini gölgelemesin, üst üste gelmesin istiyoruz. Kısımlar öbür kolları gölgelediğini oradan karanfil elde edilemeyeceği üzere fındık da elde edilemiyor. Bir kısımdaki karanfillerin yüzde 80’i tek yıllık sürgünlerden elde edilir. Yeni sürgünlerin bir karış ya da 15 santimden büyük olması kafidir. 10 santimin altına düşen sürgünlerde gelişim zayıf demektir. Fındıkta randımanın alınması için yıllık sürgünün artırılması gerekir. Yıllık sürgünün artmasında da en değerli öge; budama ve sulamadır. Bu formda 35-40 santime kadar yeni sürgünler elde edilebilir. Aldığımız fındıkların yüzde 80’ini yıllık sürgünlerden alırız. Gerçek budama da yıllık sürgünde kıymetli. Bilhassa uç budamaları yıllık sürgünlere olumlu tesir eder. 8-10 sene sonra verimli olmayan kısımlar yedek olarak bekletilebiliyor. Aslında yalnızca uç budamasıyla yıllık sürgün gelişimi artırılabilir” dedi.

“Dip sürgünü yapmazsanız, odun beslemiş olursunuz”

Ocaklardaki kollardan randıman almak için işe yaramayan ve gereksiz besin tüketen taban sürgünlerinin budanması gerektiğini lisana getiren Gökhan Ayar, “Budama; taban sürgünü, seyreltme ve uç budaması olarak 3’e ayrılır. Taban sürgünü paklığında taban sürgünleri; daha genç olduğundan gübre, su üzere besinleri fındık alınacak koldan daha fazla faydalanıyorlar. Süratli gelişmek için öbür kısımlardan daha fazla besleniyorlar. Ana kısmı, fındık verecek kolu besleyeceğimize taban budaması yapmazsak bir işe yaramayacak taban sürgünlerini, yani odun beslemiş oluyoruz. Taban sürgünü temizlikleri kışa girmeden yapılmalı. Hastalıklardan korunmak için de taban sürgünü budaması kıymetli. Küllenme taban sürgününden başlar. Zararlılar için konak alanıdır. Bundan dolayı fındık ocaklarında taban sürgünü bırakmamamız gerekiyor. Gübrelemeden evvel taban sürgününün yapılması gerekiyor. Fındık ocakları ne kadar kalabalık olursa orada hastalık olma ihtimali artacaktır. Taban sürgünlerini budarken yüksekten yapılmayacak. Toprağın biraz daha altından odunları kesmek gerekiyor. Taban sürgünlerini birinci başta toprağın az altından kessek ileride sorun yaşanmaz. Tek gövde bile fındık yetiştirilir” diye konuştu.

“Doğru budama yapılan 500 metrekarelik bahçeden alınan fındık, budama yapılmayan 10 dönümlük fındık bahçesinden alınamıyor”

Verimi artırmak için daha çok alan ve kısma muhtaçlık olmadığını, yeteri kadar sağlıklı koldan çok düzgün formda randıman alınabileceğini vurgulayan Ayar, “Seyreltme de budamada değerli bir metot. Kısımlar, tüm kısımlar güneşten faydalanacak biçimde seyreltilecek. Birbirine gölge etmeyecek, ortası boş kalacak ve düzgün bir hava sirkülasyonu sağlanacak. Bu sirkülasyon küllenmeyi önler. Çok sık fındık ocakları hastalığa daha açık. Az değil, yeteri kadar kol, daha fazla randıman demektir. Ünite alandan daha fazla kol istenir lakin olması gerektiği kadar. Fındık ocaklarında ortada kol olmamalı. Bu kol tüm kolları gölgeler. Köşeden gelip, ortaya gelerek öteki kısımları gölgeleyen kollar da kabul görmüyor. Fındık ocaklarının kollarının dışa gerçek açılması gerekiyor. Hastalıklı ve ziyanlı kısımların da ocaklardan çıkartılması gerekiyor. Evvel bu kısımlar çıkartıldıktan sonra seyreltmeye geçilmeli. Üreticiler, ‘Dalkıranları çıkartırsam bahçemde kol kalmayacak’ diyor. Gerekirse kalmayacak, diğer türlü bununla başa çıkılmaz. Örnek bahçelerde dalkıran sorunu 2 yılda hallettik. Bunu bahçede dalkıran hastalığına yakalanan kısım bırakmayarak bunu başardık. Fındık kendi kendini yenileyen bir bitkidir. Yaralarını güzelleştirebilir. Biz bu budama sürecini örnek bahçelerimizde uyguluyoruz. Terme Ortasöğüt Mahallesi’nde bir bahçemizde budama süreci gerçekleştirdik. Budama yapılan bahçede 500 metrekareden aldığı fındığı, geri kalan 10 dönümlük fındık bahçesinden alamıyor” halinde konuştu.

Ayar ayrıyeten budamanın üçüncü kısmını oluşturan uç budama sürecinin inceliklerini de şu sözlerle aktardı:

“Uç budaması da fındıkta verimliliği artırmak için olmazsa olmaz. Fındık ocaklarında kökten uca kadar giden kısma ‘lider dal’ denir. Başkan kısım üzerinde yapılan her budama uç budamadır. Uç budaması; başkan kısmın en uç kısmından dışarıya bakan kısmından 10 santim gerisinden bir kesim yaptığımız takdirde verimli olacaktır. Uç budaması yumuşak dokudan değil, odunlaşmanın başladığı yerde yapılır. Uç budamasında budanan göz nereye bakıyorsa kolun büyümesi o tarafa hakikat olacaktır. İçeri giren kısım istenmediğinden budamada gözlerin dışarı bakması çok kıymetli bir konudur.”

“Susuzluk sebebiyle sarıkılçıkın rekoltesi çok fazla düştü”

Tosya’ya bağlı Ortalıca köyünde çeltik yetiştiriciliği yapan Muhtar Salih Uysal, “Çapasıydı, keşanıydı, gübresiydi, ilacıydı derken hasat vaktine kadar geldik. Şu anda çeltik hasadımızı yapıyoruz. Bizim köyümüzde başka köylere göre randıman biraz daha düzgün. Zira buradaki karasular bizleri biraz besledi. Suda çok kahır yaşadık. Biz de yeri geldi sırayla suladık, tarlanın bir tarafını kesip öteki tarafına su verdik. Şu anda hasadını yapıyoruz, bundan sonra biçip, çeltiği traktörlere koyup harmanda kurutmaya bırakacağız. Çeltiği fazla olanlar ise fabrikada kurutuyor. Olağanda çeltik için bu suyun daima akması gerekiyor. Yani çeltik tarlasının tabanı susuz olmaz. Çeltik suyla yetiştiği için daima sulama istiyor. Bu da çeltik randımanlarında illa ki ister istemez düşüşe etken bir neden. Devrez Çayı’ndan gelen suyla bir kısmını 5 gün, öbür kısmına 5 gün suladık. Bu da çeltiğin sulamasındaki rolü, verimlerdeki düşüşün rolüdür. Natürel biz de Ortalıca köyü olarak karasularıyla bizler biraz yönetim ettik lakin Zincirlikuyu, Çaykapı, Çakal, Kurtçular, Sofular, Dedem köyü, Üst Suluca, Akbük üzere çeltik ekimi yapan bütün köyler bu sene susuzluktan birden fazla kuruttu tarlasını, randımanı bırak ve yani hiç biçerdöver girmeyen tarlaları var. Şu an oradaki arkadaşların yani sulara hiç yok, kesildi, olan da mesela sarıkılçık dekoltesi çok düştü. Niçin düştü bu susuzluktan düştü. Bu da fiyatlarına illaki yansıdı. Bugün bir sarıkılçığın fiyatı 200 TL’den en düşüğü satılıyor” dedi.

1960 yılından itibaren çeltik üretimi yaptığını söyleyen Mehmet İpek ise, “Daha evvel ırmaklarda yaptık, artık de emekli olduk, buralardayız. Burada çeltik çekiyoruz traktörlerle artık. Bu yıl çeltik hasadı başladı. Geçtiğimiz yıllarda dönüm başına randıman bin tonu geçiyordu maşallah lakin bu yıl biz, Ortalıca köyünde dönüm başına 700 kilogram civarında çeltik alabildik” diye konuştu.

“Zahmetli bir eser, toplaması zor”

Sezonun birinci kestanelerini almak için pazara gelen vatandaşlardan Kemal Kızılarslan, Düzce kestanesinin en bariz özelliğinin çiğ olarak tüketilebilmesi olduğunu söyledi. Kızılarslan, eserin yöreye has ve çok lezzetli olduğunu belirterek, “Ormanlardan doğal, organik bir biçimde köylülerimiz topluyor. Aslında zahmetli bir eser, toplaması sıkıntı. İnşallah bu yıl eser bol olur ve fiyatlar da dengelenir” dedi.

“Kilogram fiyatı 200 liradan başlıyor, 400 liraya kadar çıkabiliyor”

Kestane satıcısı Yasin İzmirli ise hava koşulları nedeniyle bu dönem randımanın bir ölçü düşük olduğunu, bu durumun da fiyatlara yansıdığını tabir etti. İzmirli, “Düzce’nin kuzu kestanesi pazara indi. Tadı da lezzetli, büsbütün doğal ancak bu sene biraz randımanı zayıf üzere duruyor. Hava kaidelerinden ötürü biraz randımanında düşüş var, onun dışında lezzetinde ve görünüşünde deforme yok. Randıman az olduğu için fiyatlar yüksek. Kestanenin kalitesine ve boyutuna nazaran kilogram fiyatı 200 liradan başlıyor, 400 liraya kadar çıkabiliyor” tabirlerini kullandı.

“Verimimiz evvelki yıllara nazaran arttı”

Aronya meyvesinin yıllar geçtikçe daha yüksek randımana ulaşan bir meyve olduğunu söyleyen Ethem Çiftçi, “3 sene evvel yüzde 70 hibeli yüzde 30’u çiftçi takviyeli olarak aronya fidanını deneme maksatlı alarak buraya diktik. Daha çok ilgi ve bakım isteyen bir meyve ve bu sene 3. senem. Geçen sene 400 metrekare bir alandan 150 kilogram aronya meyvesi aldım. Bu sene ise yeniden birebir alandan 700-800 kilogram civarında bir randıman bekliyorum. Aronya meyvesi antioksidan pahası yüksek kolesterol, kalp, kanser üzere hastalıklarına düzgün geldiği söyleniyor. Tabipler kan sulandırıcı özelliği olduğundan ötürü daha dikkatli kullanılması ve doktora sorularak kullanılması gerektiğini tavsiye ediyorlar” dedi.

“Karadeniz Bölgesi’ndeki en uygun randımana ve kaliteye Kürtün’de ulaştık”

Kürtün ilçesinde yetiştirilen aronya meyvesinin bölgedeki öbür eserlere nazaran daha kaliteli ve randımanının yüksek olduğunu söz eden Kürtün İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nde vazifeli Ziraat Mühendisi Recep Yasin Sarı, “Bu proje yüzde 70’i devlet katkılı, yüzde 30’u da çiftçi katkılı olan bir proje. Biz bu projeyi birinci olarak 4 sene evvel gerek Ziraat Odası, gerek Orman Müdürlüğü gerek İlçe Tarım Müdürlüğü olarak bir araştırma yaparak bir başlangıç yaptık. Zira bölgemizdeki arazi varlıkları çok kısıtlı bu nedenle de kısa ve küçük uzaklıktaki yerlerden daha çok eser alıp nasıl daha değerli eserler haline getirebiliriz formunda bir niyetle yola çıktık. Sonrasında ise aronya, yaban mersini ve çilek üzere eserlere yöneldik ve sizin de görmüş olduğunuz üzere coğrafyaya ahenk sağladı. ‘Süper meyve’ olarak isimlendiriliyor ve dünyadaki antioksidan bedeli en yüksek olan bir meyve. Bilhassa kanser hastalığı, mide rahatsızlığı, şeker, tansiyon üzere hastalıklara teğe bir tahlil. Soğuktan etkilenmeyen bir meyve bilhassa bu bölgede kar yağışı ve don olayı çok olduğundan ötürü bu noktada aronya etkilenmiyor. Öbür bir özelliği ise bu meyvenin içerisinde fasulye, çilek üzere öbür eserleri yetiştirebiliyoruz. Randıman olarak da şu anda Karadeniz bölgesinde en güzel randımana ve kaliteye burada ulaştık” diye konuştu.

Gal ortasına karşı çaba sürüyor

Öte yandan, Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarında çoğaltılan ‘Torymus Sinensis’ böceği, kestane ağaçlarının ağır olarak bulunduğu ormanlık alanlara bırakılmaya devam ediyor. Gal arılarının yumurtalarıyla beslenen böcekler ile ağaçların kurumasının ve gal arılarının azaltılması hedefleniyor. Ayrıca Orman Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan tuzaklar da kestane ağaçlarının ağır olduğu bölgelere asılıyor.

“Kestane balı üretimi bu yıl 100 tonlara kadar geriledi”

Bu yıl rekoltede kıymetli bir kayıp olduğunu lisana getiren Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği Lideri Cem Başar, “Kastamonu’da kestane balı, uzun yıllardır ürettiğimiz bir bal. Lakin 2021 yılında kestane ağaçlarına gelen gal arısı zararlısıyla bir arada her geçen yıl kestane balı üretimimiz düştü. Bunun üzerine bir de global iklim değişikliği, hava durumlarını olumsuz tesirleri ile birlikte kestane balının üretimi daima düşüyor. Yaklaşık olarak 400 ton civarında ürettiğimiz kestane balı, bu yıl 100 tonlara kadar geriledi. 2025 yılı açısından kestane balında önemli randıman düşüklüğüyle karşılaştık. Düşük randımanda bir bal üretmiş olduk. Arıcılarımız, geçtiğimiz yıllara nazaran gal arısının ve iklim değişikliğinin tesirleriyle daima olarak üretimde kayıp yaşadıkları için gelirlerinde de kayıplar oluyor” dedi.

“Çiçek balı üretiminde bu yıl verimli bir dönem oldu”

Kestane balının tam bilakis çiçek balında verimli bir dönem geçirdiklerini belirten Başar, “Yaklaşık olarak Kastamonu’da 70 bin civarında kolonimiz var. Bunun tabi hepsi kestane balı üretiminde çalışmıyor. Yaklaşık olarak 40-50 bin civarında kolonimiz kestane balı üretimde çalışıyor. Geri kalan 20-30 bin civarında kolonimiz ise çiçek balı üretiminde çalışıyor. Çiçek balında bu sene verimli bir dönem oldu, hoştu. Evvelki yıllara nazaran üreticilerimiz memnun ayrıldı fakat kestane balında, 2021 yılından itibaren daima olarak düşüş yaşanıyor” formunda konuştu.

2025 yılında Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği olarak kestane balının kilogram fiyatını 2 bin 500 TL, çiçek balının da kilogram fiyatını bin TL olarak açıkladıklarını söyleyen Başar, “Bunlar tavsiye edilen bir fiyattır. Lakin üreticilerimiz eserlerini farklı fiyatlardan da satabilmektedir. Bu vesileyle herkese bereketli bir dönem diliyoruz” sözlerini kullandı.

“2-3 yıldır bu randıman daima düşüyor”

Kestane balı üretimi yapan Ali Yılmaz ise, “İklim değişikliğinden ve gal arısı zararlısından ötürü kestane balında dilediğimiz rekolteyi yakalayamadık. Arıcılar olarak bu durumdan muzdaripiz. Gerekli çalışmaların yapılmasını devletimizden talep ediyoruz. Olağanda her yıl kovan başı 10 kilogram-15 kilogram ortasında bir kestane balı hasadımız oluyordu. Yıldan seneye nazaran değişebiliyordu. 2-3 yıldır bu randıman daima düşüyor. Şu anda kovan başı 2-2,5 kilograma kadar düştük” diye konuştu.

Sağlam şöyle devam etti:

“Anız, tarımsal üretim sonucunda biçilmiş olan hububatların toprakta kalan kök ve saplarına verilen isimdir. Anız toprağa karıştırıldığında toprakta ayrışarak, ‘humus’ adı verilen ve toprağın verim gücünü artıran maddeyi meydana getirir. Ayrışma sırasında, anızın yapısında bulunan, bitkiye yarayışlı bitki besin maddeleri toprağa geçerek toprağın verim gücünü artırır. Çiftçilerimiz, bir an önce toprağın hazır hale gelmesi ve mazot tüketimini azaltmak için bilinçsizce anız yakma yoluna gitmektedir. Anız yakılması, tarım alanlarına birçok zarar vermektedir: Ekolojik denge bozulur, orman yangınlarına sebep olur, hava kirliliğini artırır, arazideki enerji iletim ve haberleşme hatları zarar görür, topraktaki organik madde miktarı azalır, toprakta su ve rüzgâr erozyonuna sebep olur ve en önemlisi toprak verimliliğini azaltır.”

Anız yakanlara ceza

Anız yakmanın hukuki boyutuna değinen İl Müdürü İbrahim Sağlam, “Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 25.11.2023 tarih ve 32380 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2024/01 nolu Tebliğ’inin, ‘L’ bendinde ‘Anız yakanlara her dekar için 386,79 TL idari para cezası verilir. Anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskûn mahallerde işlenmesi durumunda ceza beş kat artırılır.’ İlimizde ekin ürün ekilişi yapılan yerlerde kontrollü anız yakılmasına da müsaade edilmeyecektir. Ayrıca biçerdöverlerde en az iki adet altışar kilogramlık yangın söndürme tüpü bulundurma mecburiyeti vardır. Bulundurmayanlara da 2024 yılı için 2 bin 52 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Sürdürülebilir bir tarımsal üretim için mutlak gerekli olan tarım topraklarımızın verimliğinin korunması, kesinlikle anız yakma alışkanlığının bırakılmasına bağlıdır” şeklinde konuştu.

“Çocuklarımızın geleceğini karartmayalım”

Çiftçilere seslenen Sağlam, “Değerli çiftçilerimiz, gelecek nesillere bırakacağımız en büyük miras, iyi ve verimli bir topraktır. Anız yakarak geçim kaynağınız olan toprağı fakirleştirip çocuklarımızın geleceğini karartmayalım” ifadelerini kullandı.

Fındık üreticisine düşen görev

Fındık üreticisine konuyla ilgili uyarılarda bulunan Pehlevan, “Öncelikle fındık üreticisi sonbaharda fındığının bakımını iyi yaparak güçlü kışa karşı hazırlaması gerekiyordu. Gübreleme yapılacak olan toprak ve yaprak analizleri neticesine göre uygun biçimde verilmelidir. Bu sıcalıkların arkasından geceleri yaşanabilecek bir dona karşı da üreticilerimiz dikkatli olmalıdır. Don zararını tamamen koruyan ve Tarım Orman Bakanlığınca ruhsat verilen her hangi bir ürün bulunmamaktadır. Sadece bitkinin geç uyanmasını sağlayan düzenleyiciler kullanılabilir. Fakat bilinmesi gereken bu düzenleyiciler donun etkisini yok etmez. Sadece şiddetini bir miktar azaltabilir. Çiftçilerimizin don zararından zarar görmemeleri için Meteorolojiyi takip ederek don olacak akşamalarda bahçenin değişik yerlerinde bol duman veren sap, saman, fındık zurufu gibi maddeler yakmalıdırlar. Yağmurlama sistemi sistemi ile sulama yapılabilir, toprağın üzeri hasır, plastik örtü malzemeleri ile örtülebilir, havaya su buharı püskürtülerek nem oranı artırılabilir ve bahçenin uygun noktalarına vantilatör koyularak hava sirkülasyonu yapılabilir gibi uygulamalar ile don zararını en aza indirebiliriz” diye konuştu.

Önümüzdeki yıllarda rekolte olumsuz etkilenebilir

İklimden kaynaklı olumsuzlukların sürmesi durumunda ileriki yıllarda fındıkta rekoltenin düşeceğine de dikkat çeken Pehlevan, “Fındığın çok çeşitli sorunları var. Bunları çözmemiz gerekiyor. İklimden kaynaklı sorunlar bu hızla devam ederse önümüzdeki yıllarda fındık rekoltesini olumsuz etkileyecektir. Dolayısıyla iklimsel sorunlardan dolayı sulama ihtiyacı hasıl olacaktır. Sulama için suya ihtiyacımız olacağından ek maliyetler gerekecektir. Bu tür uygulamalar ise maliyetlerin artmasına sebep olacaktır. Fındıkla ilgili sorunları ve riskleri iyi analiz ederek planlarımızı şimdiden ona göre yapmamız lazım. Tarım ve Orman Bakanlığı son dönemlerde damla sulama sistemi konusunda destek vermeye başladı. Suyun önemine binaen de Tarım ve Orman Bakanlığı su verimliği seferberliği projesini başlattı. Seferberliğin bir parçası da tarımsal suluma yöntemlerinde ekonomik su kullanımı. Suyu ne kadar az kullanırsak geleceğimize o kadar umutla bakacağımız” ifadelerini kullandı.

“85 kg verimle dünyanın en verimsiz üretimini yapan ülke konumundayız”

Fındık üretim ve ihracatımızda geleneksel üstünlüğümüzü koruyabilmek açısından, birim başına verimin arttırılmasının çok önemli olduğuna da değinen Arslantürk “750 bin hektarlık alanda üretim yapılmasına rağmen 700 bin ton altında üretim miktarı mevcut. Türkiye ortalaması dekar başına 85 kg. Trabzon’da ise dekar başında 50 kilogramı bile bulamıyoruz. 85 kg verimle dünyanın en verimsiz üretimini yapan ülke konumundayız. Verim bu kadar düşükken üreticinin bu üretim miktarları ve desteklerle bu işi sürdürmesi mümkün değil. Bahçe yenileme çalışmalarına ağırlık verilirse verimi 4-5 kata kadar çıkarmak mümkün. Bu nedenle ülkemizde destekleme politikalarının üreticiyi daha kaliteli ve birim başına verimi artıracak üretime teşvik edilmesi gerekiyor. Ülkemizin en fazla net döviz girdisi sağlayan tarım ürünü olan fındık ihracatında uluslararası piyasalardaki üstünlüğümüzün korunabilmesi için tüm tarım ürünleri açısından küresel bir tehdit olan iklim değişikliğinden kaynaklanacak olumsuzluklara yönelik olarak da şimdiden önlem alınması çok büyük önem ihtiva ediyor. Her yıl küresel ısınmanın yol açacağı verim kayıpları da dikkate alındığında mevcut durumumuzu iyileştirici çalışmalar yapılmaması halinde sektörde büyük kayıpların yaşanacak” dedi.

Tarımsal üstünlüğü bulunan tüm ülkelerin önümüzdeki dönemde yaşanacak iklim değişikliği riskine karşı korunmak ve nüfusun gıda güvenliğini sağlamak amacıyla tarım ve gıda ürünlerini en önemli stratejik sektör haline getirerek, küresel ısınma riskine yönelik yoğun önlem ve destekleme politikaları uyguladıklarına değinen Arslantürk, “Ülkemizin de bu duruma gerekli hassasiyeti göstermesi, Bakanlıkların ivedilikle tarım ürünlerindeki sürdürülebilirliği sağlamak ve üreticiyi üretime teşvik etmek için elzem olan politikaları uygulamaya koymaları gerekiyor. İhracatçıya verilecek destek de fındıktaki stratejik üstünlüğümüzün kaybedilmemesi için önemli bir yatırım olacak” diye konuştu.

“Verim arttı”

Müdür Sağlam projenin manda ve süt veriminin arttırdığını belirterek, “2011 yılından bu yana ilimizde uygulanan bu proje ile Samsun’da, 2012 yılında 620 kilogram civarında olan süt verimi bin 130 kilograma yaklaşmıştır. Malakların doğum, 6. ay ve 12. ay ağırlıklarında artış görülmüştür. Yetiştiricilerimiz manda yetiştiriciliği ve kayıt tutma konusunda daha fazla bilinçlenmiş, manda ürünleri konusunda farkındalık ve talep artmıştır. Manda ve ürünlerinin getirisi artmış olup, örgütlü yetiştiricilik ve kazanımları daha iyi kavranmıştır. Yetiştiricilerde damızlık hayvan kavramı önem kazanmıştır. Proje kapsamındaki yetiştiricilere her yıl yayınlanan tarımsal desteklemelere ilişkin Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen miktarlarda hayvan başına destekleme yapılmaktadır” diye konuştu.

“Desteme ödemesi yapılacak”

Müdür Sağlam şunları söyledi:

“Proje kapsamında 2021 yılında 96 işletmede bin 408 malak için 316 bin 800 TL, 3 bin 300 manda için 2 milyon 594 bin 520 TL ödeme yapılmıştır. 2022 yılında 91 işletmede bin 18 malak için 1 milyon 323 bin 400 TL, 3 bin 124 Manda için 4 milyon 931 bin 264 TL destekleme ödemesi yapılmıştır. 2023 yılında projedeki boğa ve yılı içinde doğuran anaç manda için 4 bin TL, yılı içinde doğurmayan anaç manda için 2 bin 500 TL destekleme ödemesi yapılacaktır” şeklinde konuştu.

Toplantıya TAGEM Hayvancılık ve Su Ürünleri Araştırmaları Daire Başkanı Dr. Süleyman Aslan, Proje Koordinatörü Kürşat Alkoyak, Samsun Tarım ve Orman Müdür Yardımcısı Bekir Karaosmanoğlu, Samsun ve Amasya illerinin proje liderleri, şube müdürleri, birlik temsilcileri ve ilgili teknik personel katıldı.

“Üreticilerimiz de karşılaştıkları olumsuz durumları İl Müdürlüğümüze bildirebilir”
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, “Gereksiz ilaçlama vs. kaçınılması, doğadaki diğer canlıların yaşamlarına etki etmemek açısından İl Müdürlüğümüz duyuruları doğrultusunda hareket önem arz etmektedir. Üreticilerimiz de karşılaştıkları olumsuz durumları İl Müdürlüğümüze bildirebilir. Ayrıntılı bilgi, teknik destek, dilek, şikayet, talep ve görüşleriniz için İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile irtibata geçebilirsiniz” denildi. (İHA)