Günümüzde toplu alanlarda, özellikle de okullar, alışveriş merkezleri, restoranlar ve sokaklardaki tuvaletlerin temizliği sıkça tartışılan bir konu haline geldi.

Yaşadığımız yüzyıl, hem pandemi atlatan hem de hijyen malzemelerinin bolca tedarik edildiği bir döneme rastlıyor. Peki, Karabük’te dahil, 81 ildeki halka açık tuvaletlerin temizlik sorunları neden son bulmuyor?

Aslında insanların bu alanlardaki tuvaletleri neden kirli bıraktığı, hem hijyen hem de sosyal davranışlar açısından önemli bir mesele olarak karşımıza çıkıyor. Özellikle seyahatlerde, belirli benzin istasyonları ve konaklama tesisleri bu nedenle tercih ediliyor. Yolculukların ise kişisel tuvalet alışkanlıklarının ve temizlik sorunlarının yanıtını aramada önemli bir unsur olduğunu belirten uzmanlar; tuvaleti bilerek kirli bırakanların sayısının (bu kişi evde çok temiz olsa da) yolculuklarda kirli bırakmada büyük bir artış gösterdiğini dile getiriyor.

Karabük’te toplu kullanıma açık tuvaletleri kullanan çoğu kişinin, kişisel temizlikten uzak, bu alanları keyfine göre kullanıma geçtiğini ortaya çıkarıyor. Bu durumun başlıca nedenleri arasında, bireysel sorumluluk hissinin azalması, anonimlik hissi ve sosyal normların eksikliği yer aldığı bildiriliyor. İnsanlar, kalabalık bir ortamda kendilerini diğerlerinden ayrı hissettiklerinde, başkalarının temizliği sağlamakla sorumlu olduğunu düşünerek daha dikkatsiz davranıyor.

Ayrıca, toplu alanlarda temizlik malzemelerinin yetersizliği de büyük bir sorun teşkil ediyor. Kağıt havlu, sabun ve tuvalet kağıdının düzenli olarak yenilenmemesi, kullanıcıların temizlik konusunda özensiz davranmasına yol açıyor. Bunun yanı sıra, tuvaletlerin fiziksel koşulları da büyük önem taşıyor. Kötü tasarlanmış veya bakımı düzenli yapılmayan tuvaletler, kullanıcıların daha az dikkatli olmasına sebep olduğu belirtiliyor.

Bu sorunlara karşı çözüm üretmek, hem işletmecilere hem de kullanıcılara düşüyor. İşletmeler, temizlik standartlarını artırarak, kullanıcıların memnuniyetini sağlamak için düzenli temizlik yapmalı ve gerekli malzemeleri sürekli olarak tedarik etmeli. Ayrıca, tuvaletlerin kullanımına yönelik bilinçlendirme kampanyaları düzenlenerek, insanların toplu alanlarda daha duyarlı olmalarını sağlayabilir.

Kullanıcılar ise, toplu tuvaletleri kullanırken bireysel sorumluluklarını hatırlamalı ve mümkün olduğunca temiz bırakmaya özen göstermeli. Unutulmamalıdır ki, herkesin ortak kullandığı alanlar, kolektif bir sorumluluk gerektirir.

Turizmin gözbebeği Karabük’te toplu kullanılan tuvaletlerdeki temizlik sorunları, bireysel ve toplumsal sorumluluklarla aşılabilir. Hem işletmelerin hem de kullanıcıların bu konuda üzerine düşeni yapması, daha hijyenik ve sağlıklı bir ortamların oluşmasına katkı sağlaması bekleniyor.

“Tuvaletler, bakteri ve virüslerin kolayca yayılabileceği yerlerdir”

Dünya nüfusunun yüzde 90’ından fazlasının akıllı telefon sahibi veya kullanıcısı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Leblebicioğlu, “Ancak, telefonlarımızın mikroplarla kaplı olduğu ve sağlık riskleri taşıdığı gerçeği sıkça göz ardı edilmektedir. Tuvalette telefon kullanımının riskleri, özellikle enfeksiyonlar açısından birçok insanın farkında olmadığı bir konudur. Tuvaletler, bakteri ve virüslerin kolayca yayılabileceği yerlerdir. Bu mikroplar, tuvalet kâğıdı, kapı kolları, musluklar ve sifon gibi yüzeylere bulaşabilir” diye konuştu.

“6 kişiden 4’ü tuvalette telefon kullanıyor”

Yapılan bir çalışmada, 6 kişiden 4’ünün tuvalete telefonlarını götürdüğünün ve bunun ciddi sağlık sonuçlarına yol açabileceğinin belirlendiğine dikkat çeken Prof. Dr. Leblebicioğlu, “Katılımcıların çoğu tuvalette sosyal medya platformlarında gezinmek, güncel olayları takip etmek veya mesajlara ve maillere cevap vermek için telefonlarını kullandıklarını belirtmektedir” şeklinde konuştu.

“Akıllı telefonlar klozetlerden 10 kat daha fazla mikrop taşıyabilir”

Tuvalet klozetlerinin ve yüzeylerinin çeşitli tehlikeli mikroplarla dolu olduğunu belirten Prof. Dr. Leblebicioğlu, şu bilgileri paylaştı:

“Araştırmalar göstermektedir ki, akıllı telefonlar bile klozetlerden 10 kat daha fazla mikrop taşıyabilmektedir. Dokunmatik ekranlar da mikropların yayılmasında önemli rol oynayan bir yüzeydir. Telefon ekranlarında mikroplar 28 gün boyunca hayatta kalabilme gücüne sahiptir. Dokunmatik ekranlar, bulaşıcı hastalıklar taşıyabilen ’dijital çağın sivrisineği’ olarak tanımlanmaktadır. Tuvalette telefon kullanmak, telefonun bu mikroplarla enfekte olma riskini iki katına çıkarmaktadır. Özellikle kirli yüzeylere temas ettiğinizde veya yaklaştırdığınızda mikroplar cihazınıza bulaşır.”

Tuvaletlerde sık bulunan mikroplar

Tuvaletlerde en sık saptanan mikroplardan birisinin staphylococcus aureus mikrobu olduğunu söyleyen Prof. Dr. Leblebicioğlu, “Bunun yanı sıra e. coli, enterococcus, salmonella, shigella ve campylobacter gibi patojenlere de maruz kalınır. Bu enfeksiyonlar arasında besin zehirlenmesi, soğuk algınlığı, grip, ishal, idrar yolu enfeksiyonu ve cilt enfeksiyonları sayılabilir” dedi.

“Tuvalete telefonunuzu götürmeyin”

Tuvalette telefon kullanımının risklerini azaltmak için alınabilecek önlemlerden bahseden Prof. Dr. Leblebicioğlu, “Öncelikle tuvalete telefonunuzu götürmekten kaçının. Telefonunuzu tuvalette kullanmanız gerekiyorsa, sesli arama veya kulaklık gibi eller serbest seçeneklerini tercih edin. Tuvaletten çıktıktan sonra telefonunuzu silin ve ellerinizi en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkayın. Ardından ellerinizi temiz bir havlu veya tek kullanımlık kâğıt havluyla kurulayın. Bu basit adımlar, tuvalette telefon kullanımının risklerini önemli ölçüde azaltabilir ve sağlığınızı koruyabilir. Telefonu düzenli temizlemek de önemlidir. Telefonu temizlerken en az yüzde 70 alkol içeren alkollü mendil veya spreyler kullanmalısınız. Doğrudan telefonun üzerine sprey yapmaktan kaçının ve temizlik işlemi bittikten sonra ellerinizi iyice yıkayın” ifadelerinde bulundu.

UNESCO Dünya Miras Listesinde yer alan Safranbolu ilçesinde Belediye Başkanlığı tarafından yapılan garip konsept uygulamalara bir yenisi daha eklendi. Merkezdeki umumi tuvaletlerin bulunduğu alanda yer alan Halk Masasının ofisi de yenilenmiş oldu. Bu alanda başlatılan yeniden düzenleme çalışmalarının tamamlanması ile birlikte daha önceleri ücretsiz olarak kullanılan Belediyeye ait umumi tuvaletlerden artık ücret alınacağı öğrenildi.

DÜZENLEMENİN PARASI VATANDAŞDAN MI ÇIKARILACAK

Düzenleme çalışmalarının tamamlanması ile birlikte yeniden kullanıma açılan alanda tuvaletler, daha önce hiç bir ücret alınmadan kullanılıyordu. Belediye ait tuvaletler bu yıl halka ücretli oldu. Bundan böyle bu tuvaletleri kullanan vatandaşlar 5 TL tuvalet ücreti ödemek zorunda kalacak. Safranbolu Belediyesinin daha önce ücretsiz olan kullanılan tuvaletleri ücretli yapmasına bir anlam veremeyen vatandaşlar, “Burası umuma açık bir alan, daha önce ücretsiz olarak kullandığımız tuvaletlere şimdi 5 TL para veriyoruz.  Belediyeler halka hizmet için vardır, halkın yaşamını kolaylaştırmak için vardır ama görünen o ki Safranbolu Belediyesi halkı yolunacak bir kaz gibi görüyor ki tuvaletleri ücretli yapmış.Belediye madem tuvaletleri ücretli olarak yapacak 5 TL niye yapıyor. Belediye tuvaletleri ücretli yaparak burada yapılan düzenlemenin bedelini halktan mı tahsil etmeye çalışıyor. Ekonomik krizi iliklerimize kadar hissettiğimiz bir dönemde Belediyenin tuvaletinin ücretli olması kanımıza dokunuyor.Cebinde parası olan var, olmayan var. Belediyenin bu yanlıştan bir an önce dönmesini bekliyoruz.” dedi.

ESKİ ÇEŞME DAHA İYİYDİ

Yine alanda bulunan çeşmenin yıkılarak yerine yenisi yapılırken, bu çeşmenin de Safranbolu’nun konseptine uygun olarak yapılmadığı gözlendi. Eski çeşme dursaydı daha yerinde bir karar olurdu şeklinde yorumların yapılmasına neden oldu. (Ramazan Öztürk)

Rize’de bulunan camiinin umumi tuvaletinde görev yapan Abdullah Çevrim’in yaptığı abonelik sistemi görenleri şaşırttı.
Yeniköy Mahallesine bulunan Taşçıoğlu Camii’nde yaklaşık 38 yıldır umumi tuvaletin görevlisi olarak çalışan 5 kardeşten biri olan Samsunlu Abdullah Çevrim, cama yazdığı yazı ile görenleri hem şaşırttı hem güldürdü. Çevrim, kendisi ve çevrede bulunan esnafın kolaylık sağlaması için bir çözüm buldu. Bulduğu çözüm ile birlikte her gün umumi tuvaleti kullanan esnaf için abonelik sistemi başlattı. Camiye ait umumi tuvalete abone olanlar haftalık 30, aylık 150 TL ödüyorlar.

“Esnafa da kolaylık oluyor bana da kolaylık oluyor”
Esnafa kolaylık sağlamak için böyle bir yönteme başvurduğunu belirten Abdullah Çevrim, “Yaklaşık 38 yıldır 5 kardeş dönüşümlü olarak burayı bekliyoruz. Burada çevre esnaflar genelde haftalık ödüyorlar. Bazı kısım ise aylık ödüyor. Fiyat düzenlemesi olduğu için bende oraya yazı olarak koymayı tercih ettim. Gelen bakıyor. Fiyatını ona göre ödüyor. Esnafa da kolaylık oluyor bana da kolaylık oluyor. Olay bundan ibaret. Biz sonuçta burada temizlikçilik yapıyoruz. Söylemektense yazmak daha iyi. Sözde aktarmaktansa yazıyı adam okuyor. Onun da kalbi kırılmamış oluyor. Bende yorulmamış oluyorum. Bu kolaylık oldu. Kafam çok rahat” ifadelerini kullandı.

“Hem oranın idaresi açısından hem de bizim açımızdan kolay oluyor”
30 yıldır caminin yanında bulunan kuaförde esnaflık yapan Selahattin Köse, “Bu tuvalet ücreti var olan bir şeydi. Bu iş de bizim esnaflar için iyi oldu. Daha önceden de vardı. Biz esnaf olarak bazen haftalık veriyoruz. Bazen aylık veriyoruz. İkide bir gidip ihtiyacımızı gidiyoruz. Bununla beraber orada duran arkadaşımız için kolaylık oluyor. Bazen unutuyoruz. O tür sıkıntıları da ortadan kaldırmak için haftalık ve aylık olarak konuşuyoruz. Buda rahat oluyor. Hem oranın idaresi açısından hem de bizim açımızdan kolay oluyor” şeklinde konuştu. (İHA)