“Diyabet, hipertansiyon gibi kronik hastalıklara sahip bireyler mutlaka doktor kontrolünde oruç tutmalı”

“Diyabet, hipertansiyon gibi kronik hastalıklara sahip bireyler mutlaka doktor kontrolünde oruç tutmalıdır” diye Yılmaz, “Vücuda uzun süre besin alınmaması metabolizmanın savunmaya geçmesine neden olur. Bu nedenle Ramazan ayında öğün sayısının dengeli planlanması önemlidir. Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edildiğinde kilo alımı yerine kilo kontrolü sağlanabilir. Ara öğün ve sahur yapmadan tutulan oruçta vücudun ihtiyacı karşılanamamış olmakla beraber kas kaybı ve vücut yağı artışı görülebilir. Diyabet, hipertansiyon gibi kronik hastalıklara sahip bireyler mutlaka doktor kontrolünde oruç tutmalıdır. İftar ve sahur vakti arasında yeterli su tüketimine dikkat edilmeli, günlük ortalama 2-2 buçuk litre su tüketilmelidir. Çay, kahve gibi kafeinli içecekler vücuttan sıvı atılımını artırdığı için su yerine tüketilmemelidir. Yetersiz su tüketimi; baş ağrısı, baş dönmesi ve tansiyon düşüklüğü gibi sorunlara yol açabilir. Ramazan ayında fiziksel aktivite tamamen bırakılmamalıdır. İftardan en az bir saat sonra yapılacak 30-40 dakikalık hafif tempolu yürüyüş, metabolizma hızının korunmasına ve kilo kontrolüne katkı sağlar” dedi.

“Et ve tatlı tüketimindeki artış kilo aldırabilir”

Kısa sürede yoğun miktarda et ve yağ tüketiminin, çarpıntı, tansiyon yükselmesi ve kan şekerinde yükselmelere yol açabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Tutal, “Ayrıca yine bu 4 günlük sürede et ve yağ tüketiminin yanı sıra tatlı tüketimindeki artış da kilo alınmasına neden olabilir” şeklinde konuştu.

“Şerbetli tatlılardan uzak durun”

Diyabeti olan hastaların bayram ziyaretlerinde şerbetli tatlı tüketiminden kaçınmaları gerektiğine vurgu yapan Uzm. Dr. Tutal, “Şerbetli tatlı tüketimi yerine mümkünse az şekerli dondurma veya meyve tüketmeleri, içecek olarak ayran veya az şekerli ev yapımı komposto ya da bitki çaylarının tercih edilmesi, kan şekeri kontrolünün bozulmaması açısından gereklidir” ifadelerini kullandı.

“Diyabetli hastalar diyet programlarına uymaya devam etmeli”

Bilinçli bir beslenme programı, ara öğün tüketimine devam edilmesi ve diyabetik hastaların düzenli olarak kan şekeri takibine devam etmeleri sonucunda bayram döneminin sorunsuz bir şekilde geçirilmesinin mümkün olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Tutal, “Diyabetli hastalar da doktorlarının verdiği diyet programlarına harfiyen uyarlarsa, sağlıklı bir bayram geçirebilirler” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.

9 altın öneri

Doç. Dr. Sayılır, kolon kanserinden korunma ve erken teşhis için izlenebilecek bazı önlemleri şu şekilde sıraladı:

“Yeterli lif, sebze ve meyve tüketimi: Yeterli miktarda lif alımı, kolon kanseri riskini azaltmada önemlidir. Tam tahıllı ürünler, sebzeler, meyveler, baklagiller ve kuruyemişler gibi lif açısından zengin yiyecekler tüketin. Her öğünde çeşitli renklerde sebzeler ve meyveler tüketmek, antioksidanlar ve vitaminler açısından zengin bir diyet oluşturmanıza yardımcı olur. Özellikle yeşil yapraklı sebzeler, havuç, brokoli, lahana, kabak, domates, portakal, çilek ve böğürtlen gibi besinler tüketmeye özen gösterin.

Fazla kırmızı et ve işlenmiş et tüketiminden kaçının: Kırmızı et ve işlenmiş etlerin (salam, sosis, pastırma gibi) aşırı tüketimi kolon kanseri riskini artırabilir. Bu yüzden kırmızı et tüketimini azaltın ve mümkünse haftada birkaç kez tüketin. Bunun yerine, beyaz et (tavuk, hindi) ve balık gibi protein kaynaklarını tercih edin.

Düşük yağlı ve şekerli beslenin: Sağlıklı yağlar (zeytinyağı, avokado gibi) ve kompleks karbonhidratlar (tam tahıllar, baklagiller) içeren bir diyet benimseyin. İşlenmiş şekerlerden ve doymuş yağlardan kaçının.

Sigara ve tütün ürünleri kullanmayın: Sigara kullanmayın veya sigarayı bırakın, diğer tütün ürünlerinden de uzak durun.

Alkolden uzak durun: Alkol tüketimi kolon kanseri riskini artırabilir. Mümkünse alkol tüketimini sınırlayın veya tamamen kaçının.

Su tüketiminiz artırın: Vücudunuzun ihtiyacı olan su miktarını karşılamak için günlük olarak yeterli miktarda su için.

Düzenli egzersiz yapın: Sağlıklı bir yaşam tarzı sadece beslenme ile değil, aynı zamanda düzenli egzersiz yapmakla da desteklenmelidir. Haftada en az 150 dakika orta şiddetli egzersiz veya 75 dakika yüksek şiddetli egzersiz yapmayı hedefleyin.

Düzenli doktor kontrolünü ihmal etmeyin: Düzenli olarak doktor kontrolünde olun ve önerilen kolon kanseri tarama testlerini yaptırın. Kolon kanseri, erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir bir hastalıktır. Bu nedenle, düzenli tarama ve sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarıyla kolon kanserinden korunmak mümkündür.

Kolonoskopik tarama yaptırın: 45 yaş ve üstü kişiler için önerilen bir tarama yöntemidir. Kolonoskopi, kolon ve rektumun iç yüzeyinin incelenmesini sağlayan bir endoskopik işlemdir. Herhangi bir anormallik tespit edilirse, doktorlar bu lezyonları çıkartabilir veya biyopsi yapabilir.”

Teşhis ve tarama yöntemleri

Doç. Dr. Abdurrahim Sayılır, kolon kanseri tarama yöntemlerini ise şu şekilde açıkladı:

“Kolonoskopik tarama: 45 yaş ve üstü kişiler için önerilen bir tarama yöntemidir. Kolonoskopi, kolon ve rektumun iç yüzeyinin incelenmesini sağlayan bir endoskopik işlemdir. Herhangi bir anormallik tespit edilirse, doktorlar bu lezyonları çıkartabilir veya biyopsi yapabilir.

Kolonoskopik polipektomi: Kolonoskopi sırasında kolon veya rektumun iç yüzeyindeki poliplerin çıkarılması işlemidir. Polipler, kolon veya rektumun iç yüzeyinde oluşan küçük, anormal doku kümeleridir ve bazıları kanser öncüsü olabilir. Polipektomi, kolonoskopi sırasında poliplerin tespit edilmesi ve çıkarılması işlemlerini içerir. Kolonoskopun ucundaki özel aletlerle, doktor polipleri keserek veya yakarak çıkarır. Polipler çıkarıldıktan sonra, bunlar laboratuvara gönderilerek incelenir ve gerekirse kanser oluşum riskini belirlemek için analiz edilir.

Kolonoskopik polipektomi: Kolon kanseri taraması ve önlenmesinde önemli bir adımdır ve risk altındaki bireyler için önerilen düzenli tarama programlarının bir parçasıdır. Bu işlemi gerçekleştirmek için bir deneyimli gastroenteroloji uzmanına danışmak önemlidir

Gayatada gizli kan testi (GGK): Kolon kanserinin erken belirtilerinden biri olan gaitada kan kaybını tespit etmek için kullanılan bir testtir. 45 yaş üzerinde yılda bir kez yapılması önerilmektedir. Pozitif sonuçlar, kolonoskopi gibi daha kapsamlı testlerin yapılmasını gerektirebilir.

Doç. Dr. Sayılır, “Bu önerileri takip ederek kolon kanseri riskinizi azaltabilir ve daha sağlıklı bir yaşam sürdürebilirsiniz. Ancak, kişisel sağlık durumunuzun kontrolü ve riskleri azaltmak için gastroenteroloji uzmanınızla görüşmeniz önerilir.”