“Bugün itibariyle 454 hanede tahliye çalışması yapıldı”

İncelemelerin ardından açıklamalarda bulunan AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan, kent genelinde risk azaltmaya yönelik kapsamlı çalışmalar yürütüldüğünü belirterek, “DSİ ekipleri tarafından taşkın korumaya yönelik tahkimatlar yapıldı. Çok şükür bu ana kadar herhangi bir can kaybımız olmadı. Yaralanmamız olmadı. Risk azaltmanın bir boyutu da tahliyeler. Bugün itibariyle 464 hanede tahliye çalışması yapıldı. Yaklaşık 850 vatandaşımız kamu misafirhanelerinde misafir edildi” dedi.

Hayvan tahliyelerine de önem verildiğini ifade eden Pehlivan, “10 bin 333 büyükbaş hayvan, yaklaşık 3 bin 500 küçükbaş hayvan ve 2 bin 500 civarında arı kovanının tahliyesi gerçekleştirildi” diye konuştu.

“250 ihbarın 206’sı su baskını”

112 Acil Çağrı Merkezi’ne yaklaşık 250 ihbar ulaştığını belirten Pehlivan, bunların 206’sının su baskını yaşanan evlerle ilgili olduğunu kaydederek, tüm ihbarlara ekipler tarafından müdahale edildiğini söyledi. Su baskını yaşanan evlerde AFAD, belediye ve valilik koordinasyonunda tahliyeler yapıldığını aktaran Pehlivan, 42 iş yerinde de tahkimat ve tahliye çalışması gerçekleştirildiğini ifade etti.

“Su seviyesinin artmasına karşı her türlü önlemi aldık”

Kentte muhtemel taşkın riskine karşı birçok noktada koruma çalışmalarının sürdüğünü dile getiren Pehlivan, “Almus Barajı’nın dolusavaktan gelmesi muhtemel, beklenenden fazla su seviyesinin artması riskine karşı her türlü önlem alındı. Bugün itibariyle bu önlemler sayesinde çok şükür herhangi bir kaybımız yok” ifadelerini kullandı.

“Diktiğim domatesler kötü olursa ben ne yapacağım?”

6 dönümlük arazisindeki seraya diktiği domates ve marul fideleri 3 gündür nehir yatağından toprak setin altına sızan suyun içinde kalan çiftçi Halil Topal, taşkın nöbeti tuttuğu suyu tahliye etmeye çalıştı. Ürünlerinin çürümesi endişesiyle kara kara düşünen evli ve 3 çocuk babası Topal, “6 dönümlük arazimdeki suyu pompalarla tahliye etmeye çalışıyorum. Eğer diktiğim bu domatesler hastalıktan, sudan etkilenip kötü olursa ben ne yapacağım? Çok endişeleniyorum” dedi.

Pompalar için yakıt desteği sağlandı

Arazisine sürekli sızan suyu motopomplarla boşaltmaya çalışan Topal’ı ziyaret eden Amasya Ziraat Odası Başkanı Mustafa Cebeci, pompaların ihtiyacı olan yakıt için destek sağlattı. Çiftçinin arazisinde Amasya Valisi Önder Bakan da inceleme yaptı.

Son iki yıldır ildeki kuraklığın ve zirai don felaketinin etkilerini yaşadıklarını hatırlatan Ziraat Odası Başkanı Cebeci, “Ekipler taşkına karşı bölgede teyakkuzda. Yeşilırmak’ı uzun yıllardır böyle coşkulu görmemiştik. Son iki yıldır kuraklıkla çok büyük mücadeleler verdik, kayıplar yaşadık. İnşallah bu senenin bereketli olacağına inanıyorum” şeklinde konuştu.

3 gün sonra salatalık hasadı başlıyor

Sebze üssü köyde yılın ilk ürünü olarak 3 gün sonra salatalık hasadına başlayacaklarına değinen çiftçi Fehmi Sığırcı da, taşkın riskin karşı gece gündüz seraların başında durarak pompalarla su tahliyesi yaptıklarını söyledi.

Yağışların etkili olduğu ve hafta sonuna kadar belli aralıklar devam etmesi beklenen sağanak yağış sonrası Arıcak deresi Soğuksu Mahallesi mevkiinde devam eden yeni kanal çalışması nedeniyle taştı. Taşan dere yatağının suları İlkokul bahçesine dolarken, bölgedeki iş makineleri de kanal ağzında bulunan boruların tıkanmaması için çalışma yaptı. Belediye ekipleri ise TOKİ konutlarının bulunduğu alandan geçerek Filyos Irmağına bağlanan kanalın ağzında temizlik çalışması yaparak tıkanmasını önlemeye çalıştı.
Meteoroloji bölge genelinde hafta sonuna kadar sağanak yağış olarak devam edeceği uyarısında bulunarak vatandaşların muhtemel su baskınlarına karşı tedbirli olmalarını istedi.
Kent genelinde dün geceden bu yana devam eden sağanak yağmur sonrası Safranbolu ilçesinde metrekareye 24 kilogram, Yenice ilçesine ise 31 kilogram yağış düştü.

“Bu proje hem turizmi destekliyor hem gelecekteki su muhtaçlığımızı karşılayacak”

Hıdırnebi Sel Kapanı proje ile ilgili bilgiler veren Akçaabat Belediye Başkanı Osman Nuri Ekim, projenin 2026 yılının sonunda tamamlanacağını belirterek “Hıdırnebi Yaylası’nda rastgele bir taşkında müdafaa hedefli bir proje yapılıyor. O bölgede tıpkı vakitte bir turizm planlaması var. Proje ile o turizm planlaması desteklenecek ve hoş bir gölet oluşturulacak. Yaklaşık 24 metre yüksekliği olacak. 230 bin metreküp civarında su tutacak. Bölgedeki turizmin gelişmesi için değerli bir katkı sağlayacak. Vakit içerisinde global ısınmasının vermiş olduğu tesirle birlikte üst kotlarda su biriktirme ve göletler yapma üzere zorunluluğumuz var. Bu sayede onu da gerçekleştirmiş oluyoruz. Bu proje hem turizmi destekliyor hem gelecekteki su muhtaçlığımızı karşılayacak. Birebir vakitte taşkında oradaki sorunları önleyecek. Bunun turizm tarafı da kıymetli. O bölgenin yaz aylarında nüfusu yaklaşık 15 bini buluyor. Bu nüfusun daha hoş alanlarda vakit geçirebilmesi ve turizmin çeşitlendirilmesi açısından kıymetli bir proje. Önümüzdeki yılın son aylarına hakikat projenin tamamlanarak su tutması hedefleniyor” dedi.

Çevre dostu bir proje yapıldığına dikkat çeken Lider Ekim, “Biz etraf dostu projeler geliştiriyoruz. Ne kadar ağaç kesiliyorsa 10-20 katı ağaçlandırma yapılıyor. Bu proje içerisinde kesilen fazla ağaç ölçüsü yok. Bir elin parmakları kadar bile ağaç kesilmemiştir. Rastgele bir etraf katliamı değil orada etraf dostu bir proje hazırlanıyor” sözlerini kullandı.

“Yılbaşından itibaren yaklaşık 5 binden fazla yangına müdahale ettik”

Törende konuşan Bakan Yumaklı, orman yangınları ve iklim değişikliğinin tesirlerine değinerek, “Hepimizin malumu tarım kesimi, bilhassa besin arz güvenliği bağlamında artık bütün ülkeler için bir ulusal güvenlik sorunu. Lakin yalnızca bu mevzunun, bu bağlamda irdelenmesi değil, tıpkı vakitte global ısınmanın, iklim değişikliğinin besin arz güvenliğini ne kadar zorladığını, ne kadar farklı sınamalarla yüz yüze, karşı karşıya bıraktığı da bir gerçek. Bunun en kıymetli yansıması kamuoyunun da çok yakından takip ettiği üzere orman yangınları. 1 Haziran’dan bu yana orman yangınlarıyla çok önemli bir çaba içerisindeyiz. Yılbaşından itibaren yaklaşık 5 binden fazla yangına müdahale ettik. Havanın sıcak olması, nemin düşük olması, rüzgarın çok şiddetli olması, orman yangınlarının ya da orman yangınlarına sebep olacak rastgele bir yangının orman dışı da olsa başlangıcına sebep olması, buna ortam hazırlaması açısından son derece kritik. Bunu her seferinde farklı ortamlarda, farklı platformlarda tabir ediyoruz. Dikkatsizce sebep olunabilecek bir kıvılcım, koskocaman bir ekosistemi binlerce dönümü ve orada yaşayan bütün canlıları yok etmek için maalesef kâfi bir münasebet oluşturabiliyor. Orman kahramanları kardeşlerim var. Onlara takviye olan sivil toplum kuruluşları var. Farklı kurum ve kuruluşlar var. O bölgelerde yaşayan vatandaşlarımız var. Onlara buradan sizlerin huzurunda tekraren teşekkür etmek istiyorum. Bu ortada şehitlerimiz oldu. Onları da rahmetle ve minnetle anıyorum. Yeşil vatanın savunması için kendilerini fedae ettiler. Bizlerin onların bıraktığı, onların bize emanet ettiği yeşil vatanı tıpkı formda savunmak üzere bir yükümlülüğümüz var. İnşallah var gücümüzle de savunmaya devam edeceğiz” dedi.

“Küresel ısınmanın, iklim değişikliğinin getirdiği bir diğer kritik husus da su” sözlerine yer veren Yumaklı, “Bu nedenledir ki su ve sulama yatırımlarına çok büyük ehemmiyet veriyoruz. Türkiye üzere devlet aklının bu manada çalıştığı ve kesinlikle çok kritik vakitlerin gelmesine dönük yatırımların hayati olduğunun fark edildiği ve bunların planlandığı bir devirde, suyun her damlasına muhtaçlığımız olan bugünlerin o yatırımlar sayesinde bize bir nebze sağladığı rahatlık var elbette. Fakat onlarca farklı disiplinden arkadaşımızla başta Devlet Su İşleri olmak üzere ziraî üretimimizi, ormanlarımızı ve suyumuzu yönetiyoruz. Türkiye’nin Akdeniz havzasında olan bir ülke olmasıyla global iklim değişikliğinden çok daha fazla etkileneceğinin bir kere daha altını çizmek istiyorum. Artan kuraklıkların, yangınların, taşkınların, afetlerin ve ekosistem kayıplarının son derece yıkıcı bir iklim kriziyle bütün dünyayı ve özelinde de bizim ülkemizi karşı karşıya bırakması potansiyelinin yüksek olduğunun hepimizin farkında olmamız gerekir. Natürel artan nüfus, endüstrileşme, kentleşme, bu tıp beşeri hususlarda zati güçlü geçecek, bundan sonraki devri daha da zorlaştırma potansiyeline sahip. İklim değişikliğinin su kaynaklarımıza olan tesirini bizler Tarım Orman Bakanlığı olarak 100 yıllık projeksiyonlarla ortaya koyuyoruz. Havzalarımızdaki su varlığımızı buna nazaran yönetiyoruz. Lakin söz etmem gerekir ki bu 100 yıllık projeksiyonlarda şayet her damlasına gözümüz üzere bakıp tasarruflu, verimli gerçekleştirmezsek, büyük bir sorunla karşı karşıya kalmamız aşikar. Münasebetiyle bizim su kaynaklarımızı verimli ve tasarruflu kullanmaktan öbür hiçbir çıkar yolumuz yok. Hasebiyle çağdaş sulama sistemlerini yaygınlaştırmak, tarım topraklarından en yüksek randımanı alabilmek için tarla içi sistemler de dahil olmak üzere bunları gerçekleştirmek, toplulaştırma çalışmaları, bugün burada açılışını yaptığımız ve bundan sonra da yapmaya devam edeceğimiz depolama tesisleri, bunlara bağlı olan hem içme suları hem de sulama sistemleri bundan sonraki devirde vakitle yarışacağımız hususlar. Bunları da tabir etmek istiyorum” diye konuştu.

“11 bin su ve sulama tesisi aziz milletimizin hizmetine sunuldu”

Kastamonu ve Türkiye’de sulama ile ilgili yapılan yatırımlarla ilgili bilgi veren Bakan Yumaklı, “Cumhurbaşkanımıza bizi cesaretlendirmesi, bizlere takviyesi sebebiyle şükranlarımı arz ediyorum. 3.4 trilyonluk yatırım, 11 bin su ve sulama tesisi aziz milletimizin hizmetine sunuldu. Alışılmış içme suyu tesisleri, taşkın müdafaa yapıları, atık su arıtma tesisleri, yeraltı barajları bütün bunların hepsi bir bütün halinde suyumuza sahip çıkmak, hasebiyle da vatanımıza sahip çıkmak ismine bizim misyonumuz, mükellefiyetlerimiz. Natürel su ve sulama yatırımlarından Kastamonu’nun ne kadar hisse aldığına dair de birkaç sayısı burada tekrar etmek istiyorum. 9 baraj, 8 gölet, 4 yeraltı depolamasını tamamladık ve Kastamonu’da 151 milyon metreküplük su depolama hacmine ulaştık. Yıllık ortalama güç üretim potansiyeli 325 milyon kWh olan 12 hidroelektrik santrali inşa ettik. 207 bin dekarlık bir araziyi sulayacak 10 sulama tesisini tamamladık. Böylelikle bunların Kastamonu iktisadına olan katkısı yaklaşık 2.6 milyar lira. 92 taşkın denetim tesisini hizmete sunduk. Hafıza-i beşer nisyan ile maluldür. Burada çok değerli belediye liderlerimiz var. Taşkın hadiselerinden en fazla etkilenen liderlerimiz, vatandaşlarımız var. Kastamonu bu manada taşkın tesisleri açısından son derece kıymetli bir kent. Şayet bunları tamamlamamış olsaydık emin olun o iklim değişikliğinin lokal yakış, yağışlara dönmesi ve daha sonra da çok süratli bir formda tarım alanları, kentlerimiz, köylerimizi sular altında bırakması işten bile değildi. Şayet biz son 2 senede rastgele bir taşkın hadisesini Kastamonu’da konuşmuyorsak, işte benim bu bahsetmiş olduğum hizmete alınan taşkın tesisleri sebebiyledir. 137 tesis toplamda ve 37 milyarlık bir yatırımdan bahsediyoruz. Bugün bu hizmet halkasına çok değerli bir yatırımı açarak devam ediyoruz. Açılışını yapacağımız bu barajın, arkadaşlar söyledi tekrar edelim, 30 milyon metreküplük bir depolama hacmi var. Hem Kastamonu’nun tarımına rahmet katacak hem de bölgenin kalkınmasına katkı sağlayacak. Barajın gövdesindeki dolgu materyalinin 1 milyon metreküp olduğunu söyledi arkadaşlar. Sulama tesisinin yanında ayrıyeten güç de üretecek bu baraj. Toplam maliyeti 1.2 milyar lira. Bu baraj depoladığı su ile 140 bin 860 dekarlık bir araziyi sulayacak” halinde konuştu.

Bakan Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanlığı olarak Kastamonu’ya yönelik yatırımların devam edeceğini tabir etti.

Konuşmaların akabinde dualarla barajın açılışı yapıldı.

Vali Tavlı: “Tüm kurumlar ortak sorumlulukla hareket etmeli”

Toplantıda konuşan Samsun Valisi Orhan Tavlı, toplantıda yaptığı konuşmada, global ısınmanın tesirleriyle birlikte taşkın risklerinin arttığına dikkat çekti. Bu çerçevede, taşkınlarla uğraşta erken ihtar sistemleri, altyapı yatırımları ve kurumlar ortası uyumun hayati ehemmiyet taşıdığını vurgulayan Vali Tavlı, bilhassa iklim değişikliğinin yol açtığı ani ve şiddetli yağışlara karşı çalışmaların hızlandırılmasını, alınacak önleyici önlemlerin acilen hayata geçirilmesini ve bu süreçte tüm paydaşların sorumluluk şuuruyla hareket etmesini istedi.

Projeler ayrıntılıca aktarıldı

Toplantıda DSİ 7. Bölge Müdürü Köksal Buğra Çelik, DSİ 7. Bölge Müdürlüğü tarafından Samsun genelinde yürütülen taşkın denetim projeleri, dere ıslah çalışmaları ve riskli bölgelerde yapılan altyapı iyileştirmeleri hakkında ayrıntılı bilgi verdi. Çelik, devam eden ve planlanan projelerle ilgili iştirakçileri bilgilendirerek, DSİ’nin taşkın riskini en aza indirmeye yönelik çalışmalarını aktardı.

Toplantı, alanda yürütülen projelerin kıymetlendirilmesi, uyum içinde yürütülecek yeni planlamaların görüşülmesiyle ve genel kıymetlendirme ile sona erdi.

Toplantıya ayrıyeten; Samsun Vali Yardımcısı Mehmet Fikret Çavuş, İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz, DSİ Taşkın Denetim Dairesi Lideri Dr. Bahattin Avcuoğlu, Başkan Yardımcısı Mehmet Kaya, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü (SYGM), ilçe belediye liderleri, SASKİ yetkilileri ile ilçe yöneticileri katıldı.

Projede doğal afetlerin risklerini düşürmek amaçlandı

Taşkın ve su kıtlığına karşı aktif tahliller üretmenin değerine değinen Prof. Dr. Gümüş, “Üniversitemiz tarafından taşkın ve su kıtlığı sorunlarını birebir anda yaşayan Bartın’da iklim değişikliği tesirlerini en aza indirecek değerli bir proje hayata geçirildi. BİRUS projesi ile disiplinler ortası bir konsorsiyumla oluşabilecek doğal afet risklerini azaltacak stratejiler adım adım ilerletildi. Kentimizin ve ülkemizin daha yaşanabilir yarınları olsun diye çalıştığımız bu süreçte elde ettiğimiz çıktıların alana katkı sunacağına inanıyoruz” dedi. Akabinde BİRUS Projesi Koordinatör Yardımcısı Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesinden Dr. Öğr. Üyesi Ercan Gemici tarafından proje aktivitelerini içeren bir sunum yapıldı. Proje sürecinde uygulanan yol haritasını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Gemici, “Taşkın erken ikaz sistemi geliştirdiğimiz bu süreçte 50’den fazla köy, 250’den fazla lokasyon yerinde incelendi. Belirlenen yerlerde taşkın ve bilgi izleme sistemi kuruldu. Haritalama ve planlama faaliyetleri yürütüldü. Yağmur suyu hasadı ve yeşil çatı pilot uygulamaları için alanlar incelendi. Farkındalık artırma çalışmaları kapsamında sempozyumlar düzenlenerek kitapçıklar basıldı. Okullarda ve kırsal yerleşimlerde eğitimler verildi. 18 aylık bu süreci proje grubu olarak muvaffakiyetle tamamladık” diye bilgilendirmelerde bulundu.

Soru ve yanıtların alınmasının akabinde proje takımı sahnede günün anısına hatıra fotoğrafı çekildi.

Program, iştirakçilerin yeşil çatı uygulamasının bir örneği olarak kütüphane binasında düzenlenen alanın yerinde incelenmesiyle son buldu.

“Hangi iklim şartlarınıda olursa olsun artık bir heyelan ve taşkın gerçeğini yaşamaya başladık”

Heyelan ve taşkın gerçeğinin bilinmesi gerektiğini kaydeden Ersoy, “Hemen çabucak her gün ya da Doğu Karadeniz kıyı vilayetlerinde irili ufaklı bizim haberdar olduğumuz ya da olmadığınız kütle hareketleri kaya düşmeleri de dahil yaşanmaya başladı. Burada en büyük tesirlerden biri de doğal ki yağış. Zira çok yağışı yer alınca suya doygun hale geliyor sonra küçük bir tetikleme ile birlikte bu olaylarla karşılaşıyoruz. Arhavi’de 4 kişinin maalesef hayatını kaybetmesine neden olan bir heyelanı da yaşadık o günlerde de dikkat ederseniz ki 15 gündür hava sıcaklığı 15 derecenin üzerindeydi. Hasebiyle artık bölgemizde bir gerçeği kabul etmemiz lazım. Bu gerçek hangi iklim kurallarında olursa olsun artık bir heyelan ve taşkın gerçeğini yaşamaya başladık. Bunu bilerek düşünmemiz lazım” diye konuştu.

“Bölgemiz açısından ulusal ölçekte bir aksiyon planının alınması lazım”

“Bölgemiz açısından ulusal ölçekte bir aksiyon planının alınması lazım” diyen Ersoy, “Doğa kaynaklı afetler ile başa çıkabilmemiz için ulusal ölçekte bir direnç sağlamamız lazım. Zira ferdi eforlarla ya da mahallî imkanlarla bu şeylerden kalkmak güç. Birleşmiş Milletler 2020’li yıllarda yaptığı tarifte afeti mahallî imkanlarla önüne geçilemez olay olarak görüyor. Münasebetiyle ülke genelinde biz Maraş sarsıntılarından sonra bilhassa ülkemizin bir sarsıntı ülkesi olduğunu kabul edip ona nazaran aksiyon planları aldığımızı düşünürsek bölgemiz açısından da ulusal ölçekte bir aksiyon planının alınması lazım. Bilhassa çığ olayları da gündeme gelmeye başladı. Bilhassa kıyı vilayetlerinin güney kısımlarında çığ olaylarını da ağır yaşıyoruz. Vatandaşların muhakkak devlet kurumlarının yaptığı ikazlara dikkat etmeleri lazım. Mesela şu anda yayla göçleri yavaş yavaş başladı. Çığ riski beraberinde gelecek mi bilemiyoruz. Hasebiyle bu durumda resmi kurumsal sitelerde bu ikazlar sık sık yapılıyor. Vatandaşların bu ikazları dikkate alması gerekiyor. Dere kenarları meşakkat etrafında taşkınlar var. Çabucak etrafında de yamaçlar var. Hasebiyle bizim bölgemizin bir gerçeği bu. Biz yamaçlara şayet uygun kaidelerde jeolojik kaidelerde düşünürsek yapılaşma yapabiliriz. Ancak jeoteknik etütlerin sağlam olması lazım. Hiçbir etüt olmadan hiçbir bilimsel bir bilgi olmadan biz bunu yaparsak sorunlar ile karşılaşacağız” sözlerini kullandı.

Köprü ve menfez yapımları

İl geneli körfez ve menfez yapımı işlerinin toplam maliyeti 838 milyon TL. İş kapsamında Samsun ve ilçelerinde 23 adet prefabrik kirişli ve 2 adet çelik kirişli araç köprüsü ile köprü giriş ve çıkışlarında dere ıslahı ve tahkimat imalatları bulunuyor. Çarşamba Otluk, Tekkeköy Balcalı, İlkadım Örnek Sanayi Akkiraz Köprülerinin geçici kabulleri yapıldı. İlkadım Toybelen köprüsünün imalatları tamamlandı. Vezirköprü Çakırtaş 2 köprüsü kirişleri koyuldu. Havza Tersakan köprüsünün ayak imalatları tamamlanmış olup çalışmalar yüzde 45’i tamamlanan işlerin yapımına devam ediliyor.

Devam eden taşkın koruma yatırımlarının yanı sıra 122 milyon TL maliyetli Terme Karagöl Deresi Islahı 2. Kısım projesi, 156 milyon TL maliyetli Vezirköprü Kürtler Çayı Yukarı Havza Yamaç Islahı 2. kısım projesi, 41 milyon TL maliyetli Havza Kirazönü Deresi Havzası Projesi, 26 milyon TL proje bedelli Bafra Darboğaz Deresi 2. Kısım projesi, 24 milyon TL maliyetli Samsun Yeni OSB kanal drenajı projesi yapımlarına da kısa sürede başlanacak.

Vali Tavlı: “Çevreyi ve suyu kirleten 12 ana husus tespit ettik”

İl Mahalli Çevre Kurulu’nda yaptıkları çalışma ile çevreyi kirleten ana hususları tespit edip, önlemler aldıklarının altını çizen Samsun Valisi Orhan Tavlı, “İlk çağlardan beri insan suyun kıymetini biliyor ve medeniyetler su yolu üzerinde kuruluyor. Su insana ve toprağa hayat veriyor. İnsanı, doğayı ve tüm canlıları korumak için önce suyu temiz tutmak gerekli. Suyu temiz tutmak için malzemelerin dikkatli kullanılması ve kullanıldığında da doğaya zarar vermeden bertaraf edilmesi önemli. Suyun verimli kullanılması, sel ve taşkınlardan doğa ile insanın korunması ile ilgili Bafra, Vezirköprü ve Çarşamba Ovalarında güzel projelere imza atılıyor. Sulama, barajlar, göletler kanallar inşa edilirken, suyun verimli ve etkin kullanımıyla ilgili çalışmalara destek oluyoruz. Su deyince özel şirketlere de görev düşüyor. Bu konuda sulama ekipmanları üreten firmalara destek vermek de önemli. Tekkeköy’de kurulan Yeni OSB’de 2 tane büyük Samsun’da tarımsal sulama ekipmanları üreten firmalara yaklaşık 200 dönüm alan tahsis ettik. Hem ihracata dayalı büyüme olsun hem de Türkiye’nin sulamayla ilgili ekipmanlarına çiftçilerimiz en ucuz ve kaliteli şekilde ulaşsın diye çalışmalar yapıyoruz. Dünya Çevre Günü’nde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz, Tarım ve Orman İl Müdürlüğümüz ve belediyelerimizle İl Mahalli Çevre Kurulu’nda da ortak çalışmalara imza attık. 12 tane çevreyi kirleten ana husus tespit ettik. Bu konuda ana yürütücü kurum ve paydaşları bir araya getirdik. Kurum ve kuruluşlar gürültü kirliliği hariç diğer tüm kirliliklerin hepsi direkt insan sağlığı ve suyla ilgili diye değerlendiriyoruz. Koordineli bir şekilde Samsun’da yapılacak bu çalışmalarda doğayı, toprağı, evreni ve tüm insanlığı korumak üzere tüm kurum ve kuruluşların çalışmaları ile güzel sonuçlar elde edeceğimizi düşünüyorum” dedi.

Kılıçarslan: “Türkiye’nin su depolama hacmi 183 milyar metreküpe yükseldi”

Ülkenin su kapasitesi ve verimli kullanılması konusundaki bilgileri rakamsal olarak da aktaran DSİ Genel Müdür Yardımcısı Cengizhan Kılıçarslan, “Hayatın devam edebilmesi için en önemli kaynak su. Küresel iklim değişikliği ve etkilerinin en çok etkilediği bölgede yer alıyoruz. Akdeniz Bölgesi olarak 4 derecelik ısınmanın etkisindeyiz. Güneydoğu’da pek hissetmesek de tarım ve nüfusun yoğunlaştığı batı bölgelerinde bunları çokça hissediyoruz. Buna uyum sağlayabilmek için depolama tesisleriyle alakalı çalışmalarımız var. Barajlarda suyu regüle ederek kurak mevsimleri geçirmenin yoluna bakıyoruz. DSİ olarak yatırımlarla bugüne kadarki depolama hacmini 183 milyar metreküpe getirdik. İçme suyu olarak baktığımızda 5,2 milyar metreküplük bir içme suyu temin eden projeler üretildi. 400 adet projeyle bu sağlandı. 24 adet atık su arıtma tesisi ile 322 bin metreküp günlük kapasiteye eriştik. Suyun kıymetli kullanılması açısından atık su artıma tesislerinden sulama suyu elde etme çalışmalarımız var. Afyonkarahisar’da bu sular tarımda kullanılıyor, Kilis ve Konya’daki tesisleri de böyle olacak. Hidroelektrik enerji üretiminde 111,8 milyar KW saat üretime ulaşmış durumdayız. 750 adet hidroelektrik santralimiz var. Bunun da yüzde 53’ü özel sektör tarafından işletiliyor. 8,3 milyon hektar ekonomik olarak sulanabilir arazimiz var. Bunun 7,1 milyon hektarını sulu tarıma kavuşturmuş durumdayız. Sektör olarak sulamada mevcut suyumuzun yüzde 77’sini kullanıyoruz ve yenileme çalışmaları ile 240 bin hektar sahada yenileme projelerini hazır hale getirdik” diye konuştu.

“Yapay zeka destekli otomasyonlu sulama sistemlerini kullanmaya başladık”

Toprak, bitki ve hava durumunu dikkate alarak sulama yapan yapay zeka sistemlerinin kullanılmaya başlandığına değinen Kılıçarslan, “Son 20 yılda yüzde 6 olan kapalı basınçlı borulu sistem sulamamızı yüzde 35 seviyesine çıkarmış durumdayız. Muğla’da, Afyonkarahisar’da yapay zeka destekli otomasyonlu sulama sistemlerini kullanmaya başladık. Toprağın nemi, bitkinin su ihtiyacı ve hava durumuna göre sulama sisteminin çalıştırılması şekliyle projemiz çalışıyor. Bölgeler arasında yağış farklılıkları var İç Anadolu’da 200-250 mm’lere düşüyoruz, Doğu Karadeniz’de 2500 mm’lere düşüyoruz. Bu da Konya kapalı havzası gibi havza aktarımları projelerini hayata geçiriyoruz. Ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne(KKTC) de yıllık 75 milyon metreküp suyun verildiği projeleri hayata geçirdik. Taşkın önlemeyle alakalı 10 bin 697 taşkın koruma tesisi yapıldı. Değişen iklim şartları ve ani şiddetli yağışların artmasıyla beraber artık klasik taşkın koruma tedbirleri ile taşkının, can ve mal kaybının önüne geçmek pek de mümkün olmuyor. 2,5 yıl önce taşkın erken uyarı sistemlerine başlamıştık. Şu anda 322 tane gözlem istasyonumuz var. Sene sonuna kadar da bu sayıyı 533’e çıkartacağız. Bundaki amaç taşkını önlemek değil, taşkın öncesi uyarı vererek can kaybının önüne geçmektir. Bilimin ışığında teknoloji imkanlarını da azami şekilde kullanarak suyun etkin kullanımı ve taşkınların önüne geçebilmek için çalışmaya devam edeceğiz” şeklinde konuştu.

Rektör Aydın: “Üniversite olarak kaçak güreşemeyiz, toplumun sorunlarıyla ilgilenmek zorundayız”

Üniversitelerin toplumsal ve küresel sorunlara çözüm arayan ve harekete geçen mekanizmalar olması gerektiğini vurgulayan SAMÜ Rektörü Prof. Dr. Mahmut Aydın, “Samsun’da ciddi taşkınlar olmakta ve şehrimiz bu taşkınlardan ciddi etkilenmektedir. Akademik çalışmalar daha çok teori üzerine odaklanıyor. Yüksek lisans, doktora, doçentlik ve profesörlük almada etkili oluyor ama bunların pek fazla bir değeri yok. Bize bir takım ünvanlar kazandırıyor ama bunun dışında yaşadığımız ülkeye, coğrafyaya bir katkılara söz konusu olmuyor. Ürettiğimiz bilgi AR-GE’ye dönüşüyorsa, AR-GE topluma hizmete dönüşüyorsa bunun bir anlamı vardır. Üniversitelerin fonksiyonu da bu olmalıdır. Üniversite olarak biz kaçak güreşemeyiz. Toplumun içerisine girmek zorundayız. Toplumun sorunlarıyla ilgilenmek zorundayız. Bu sorunlarla ilgili yapıcı çözüm üretmek zorundayız. Kongremiz, Hidroloji Kongresi. Su da hayattır. Suyun olduğu yerlerde medeniyetler, şehirler kuruluyor. Su olmazsa şehir de hayat da söz konusu olamaz. Su ayrıca tükenebilir, yok olabilir. Su tükenirse de hayat ortadan kalkacak. Hayatımızın devamını sağlamak istiyorsak suyu idareli ve ekonomik kullanmak zorundayız” ifadelerini kullandı.

Kongrede ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı Bakan Danışmanı Doç. Dr. Bülent Selek, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Erol Ayaydın ve Samsun Büyükşehir Belediye Başkanvekili Nihat Soğuk da söz alarak suyun önemi hakkında bilgileri katılımcılara aktardı.

Toplantıya Samsun Cumhuriyet Başsavcısı Mehmet Sabri Kılıç, İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz, SASKİ Genel Müdürü Bahattin Yanık, akademisyenler ve davetliler katıldı.

12. Ulusal Hidroloji Kongresi 19 Ekim’de sona erecek.

15 taşkın koruma işinin maliyeti 5 milyar 5 milyon TL

İl genelinde devam eden 15 adet taşkın koruma işi bulunuyor. Bu işlerden en büyüğü Samsun Mert Irmağı işinin toplam maliyeti 3 milyar 176 milyon TL. İşin şu ana kadar yüzde 10’a yakını tamamlandı. 32 milyon TL maliyetli 19 Mayıs Kuşkayası Köyü ve Tarım Arazilerinin Engiz Çayı ıslahının yüzde 92’si tamamlandı. 347 milyon TL maliyetli Terme İlçe Merkezi Taşkın Öteleme Köybucağı Depolama Tesisi İkmali 2. Kısım işinin yüzde 60’ı tamamlandı. 65 milyon TL maliyetli Yakakent İlçe Merkezi Liman Mahallesi ve Küplüağzı Köyü Arazilerinin Celevit Deresi 2. Kısım işinin yüzde 80’i tamamlandı. 20 milyon TL maliyetli Vezirköprü Oruç Mahallesi Uluçay Deresi Havzası Taşkın ve Kıyı Oyuntuları Kontrolü işinin yüzde 66’sı tamamlandı. 838 milyon TL maliyetli Samsun Köprü ve Menfez Yapımı 2. Kısım işinin yüzde 35’i tamamlandı. 31 milyon TL maliyetli Ladik İlçe Merkezinin Ladik Deresi Taşkınlarından Korunması 3. Kısım işinin yüzde 13’ü tamamlandı. 31 milyon TL maliyetli Vezirköprü Susuz Çayı Havzası 2. Kısım işinin yüzde 56’sı tamamlandı. 633 milyon TL maliyetli Terme Çayı Islahı 1. Kısım işinin yüzde 35’i tamamlandı. 122 milyon TL maliyetli Terme Bazlamaç Karagöl Deresi Islahı 2. Kısım işinde sondaj çalışmaları devam ediyor. 156 milyon TL maliyetli Vezirköprü Kürtler Çayı Yukarı Havza Yamaç Islahı 2. Kısım işinin yüzde 6’sı tamamlandı. 41 milyon TL maliyetli Havza Sivrikese Mahallesi Kirazönü Deresi Havzası işinin yapımına başlandı. 33 milyon TL maliyetli Terme Evci Mahallesi Yahyalı Deresi Havzası Taşkın ve Rüsubat Kontrolü 2. Kısım işinin yüzde 51’i tamamlandı. 130 milyon TL maliyetli Havza İlçe Merkezi Tersakan Irmağı Havzası 3. Kısım işinin yapımına başlandı. 168 milyon TL maliyetli Bafra Ozan ve Dereler Mahallelerinin Darboğaz Deresi 2. Kısım işinin de yapımına başlanacak. Ayıca Samsun’daki derelerden idari imkanlarla yapılacak 20 milyon TL maliyetli taşkın önleme amaçlı taş temini işinin de yüzde 19’u tamamlandı.

2 milyar 690 milyon TL’lik sulama yatırımı

1 milyar 362 milyon TL maliyetli 19 Mayıs Barajı Sulaması Projesi’nin yüzde 88’i tamamlandı. Proje kapsamında 6 bin 478 hektar alana su verilirken bu yıl ve 2025’te toplam bin 215 hektar alana daha su verilmesi planlanıyor. 50 milyon TL maliyetli Vezirköprü Ovası Sulaması Tamamlama Projesi’nin yüzde 75’i bitirildi. Proje kapsamında 2 bin hektar alan suya kavuşturulurken bu yıl ise bin hektar alanın daha suya kavuşturulması amaçlanıyor. 932 milyon TL maliyetli Çarşamba Ovası Sağ Sahil 2. Kısım Yüzeysel Drenajı ile 2 Metre Kotu Altı Arazisinin Pompalı Drenajı İkmali 2. Kısım işinin yüzde 57’si tamamlandı. Şu ana kadar 13 bin hektar alana su verilirken, bu yıl 10 bin hektar alan 2025 ve sonrası hedefi de 26 bin hektar alan olarak belirtiliyor. 346 milyon TL maliyetli Çarşamba Ovası Denize Çıkış Yapıları ve Sol Sahil Drenajı 2. Kısım işinin yüzde 90’ı bitirildi. İş kapsamında şu ana kadar 5 adet denize çıkış yapısı tamamlandı. 1 yapının bu yıl tamamlanması hedeflenirken, 3 yapı da 2025 ve sonrasında yapılacak.

1 milyar 392 milyon TL’lik baraj ve gölet yatırımı

DSİ 7. Bölge Müdürlüğü’nün koordinasyonunda Samsun’da baraj ve gölet inşaatları devam ediyor. Bu kapsamda yüzde 15’i tamamlanan Salıpazarı Barajı’nın toplam maliyeti 1 milyar 142 milyon TL, yüzde 30’u tamamlanan Asarcık Armutlu Göleti’nin toplam maliyeti 145 milyon TL ve yüzde 20’si tamamlanan Vezirköprü Doluca Göleti’nin maliyeti de 105 milyon TL olarak dikkat çekiyor. Yapımı devam eden Salıpazarı Barajı, Armutlu Göleti ve Doluca Göleti’nin toplam maliyeti 1 milyar 392 milyon TL.

İhalesi yapıldıktan sonra inşaatına başlanacak baraj ve gölet işleri ise Tekkeköy Hıdrellez Sel Barajı işi, Terme Balas Sel Barajı işi, Terme Çöllen Sel Barajı işi, Terme – Salıpazarı baraj ikmali işi ve 19 Mayıs Barajı dolusavak onarımı işi olarak öncelik sırasını koruyor.

“Çorum’da 201 bin 170 dekar araziyi suyla buluşturduk”

Çorum’a yapmış oldukları DSİ yatırımları hakkında açıklamalarda bulunan DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, “Son 21 yılda Çorum’da inşa ettiğimiz 23 sulama tesisi ile 201 bin 170 dekar tarımsal araziyi sulamaya açtık” dedi.

Elverişli tarım arazileri, uygun iklim özellikleri ile bereketli Çorum toprakları, tarımsal üretim potansiyeli bakımından Türkiye’de önemli bir yer alıyor. Çorum’da refah düzeyinin artması için son 21 yılda; 124 adet tesis ile 19 milyar 6 milyon TL yatırım yaptıklarını vurgulayan DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, Çorum’da son 21 yılda 14 baraj ve 3 gölet inşa ettik ve böylece 868 milyon metreküp su depolama hacmine ulaştık” şeklinde konuştu.

“3 barajda inşaat çalışmaları devam ediyor”

Çorumlu çiftçilerin tarımsal arazilerini büyük bir emek ve özveri ile değerlendirdiklerini vurgulayan DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, “Çorum’un su kaynaklarını değerlendirmek için yeni barajlar inşa ediyoruz. Şu anda 3 barajın yapım çalışmaları devam ediyor. Bu barajların tamamlanması ile 34 bin 870 dekar tarımsal araziyi daha sulama suyuna kavuşturmayı hedefliyoruz. Ayrıca; Çorum’da taşkın riskini azaltmak için son 21 yılda tamamlanan 71 adet taşkın koruma tesisi ile Çorum şehir merkezi, 68 adet yerleşim yeri ve 660 dekar arazinin taşkın kontrolü sağlanmıştır. 9 adet taşkın koruma tesisinin de inşaat çalışmaları devam etmektedir. Hayata geçirdiğimiz taşkın koruma tesisleri ile taşkın riskini azaltıyor, vatandaşlarımızı ve toprağımızı güvence altına alıyoruz” diye konuştu.

“Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme yatırımlarımız ile toprağımız daha kıymetli”

Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında Çorum’da 1 adet işin tamamlanarak toplam 286 bin dekar alanda arazi toplulaştırma tescili yapıldığına dikkat çeken Genel Müdür Mehmet Akif Balta, “Çorum’da 17 adet yerleşim birimi, arazi toplulaştırmasından faydalanmaktadır. Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri ile toprağımız daha kıymetli ve daha verimli olmaktadır.” dedi.

“Çorum tarımını bereketlendiren su Türkiye’nin enerjisine güç oldu”

Çorum’da son 21 yılda 5 adet hidroelektrik enerji (HES) tesisi işletmeye alınarak yıllık 1,243,46 GWh enerji üretimi sağlandığını ifade eden Genel Müdür Mehmet Akif Balta, “Kurulu gücü 364,34 MW olan bu tesisler sayesinde milli ekonomimize, yalnızca enerji alanında yıllık 3 milyar 279 milyon 60 bin TL katkı sunuyoruz. Şu an planlama ve projelendirme safhasında olan 4 adet HES ile de ülkemizin enerjisine güç verecek olmaktan heyecan duyuyoruz. 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle yaklaşık 364 bin 340 hanenin enerji ihtiyacını Çorum’da kurulu HES’lerle karşılıyoruz” ifadelerini kullandı.

Çalışmaların devam edeceğini vurgulayan Genel Müdür Mehmet Akif Balta, “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü olarak hayata geçirdiğimiz projeler hakkında değerli Çorumlulardan, özellikle de tesislerimizden bire bir faydalanan çiftçilerimizden almış olduğumuz olumlu geri dönüşler bizi ve ekibimizi motive ediyor. Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonraki süreçte de ekonomik gelirimizi artıracak, milletimizin refah düzeyini yükseltecek, özetle ’Türkiye Yüzyılı’ idealimizi perçinleyecek projeleri hayata geçirmeye devam edeceğiz” dedi.

Türkiye’de 2 milyon 590 bin hanenin enerjisi Artvin’den karşılanıyor

Artvin’de son 21 yılda 36 Adet Hidroelektrik Enerji (HES) Tesisi işletmeye alınarak yıllık 7 Milyar 770 Milyon kilowatt saat enerji üretim kapasitesine ulaşıldığını kaydeden Balta “Kurulu gücü 2.387 MW olan bu tesisler sayesinde milli ekonomimize, yalnızca enerji alanında yıllık 14 Milyar 607 Milyon TL katkı sunuyoruz. İnşaat safhasında olan 6 adet HES ile de ülkemizin enerjisine güç verecek olmanın heyecanını duyuyoruz. Kurulu gücü 226 MW olan bu tesisler tamamlandığında milli ekonomimize, yalnızca enerji alanında yıllık 996 Milyon kilowatt saat katkı sunacağız. Şuan planlama ve projelendirme safhasında olan 87 adet HES ile de ülkemizin enerjisine güç verecek olmaktan heyecan duyuyoruz. 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle yaklaşık 2 milyon 590 bin hanenin enerji ihtiyacını Artvin’de kurulu HES’lerle karşılıyoruz” diye konuştu.

Belediye Başkanı Zeki Çaylı, çalışmaların aralıksız sürdüğünü belirterek, “Gece gündüz demeden ekibimizle çalışmalarımıza devam ediyoruz. Selin izlerini ortadan kaldırma çalışmalarımız adım adım ilerlerken, bir sorunu daha çözüme kavuşturuyoruz. Aşırı yağışlar nedeniyle meydana gelen taşkınları önlemek amacıyla Özal Mahallesinde başlatmış olduğumuz dere yatağında taşkınları önleyecek set çalışmalarımız tamamlanırken, dere içerisinde dolgu çalışmalarımız tüm hızıyla sürüyor.

Atatürk Mahallesi Çaylı Sokak’ta başlatmış olduğumuz yol genişletme ve düzenleme çalışmalarımız sürüyor. İlçemizin farklı noktalarında çalışmalarımıza ve hizmetleri vatandaşlarımız ile buluşturmaya devam edeceğiz” dedi. (Yusuf Korkmaz)

Kastamonu’da öğle saatlerinden itibaren etkili olan sağanak sonrası Ağlı, Azdavay ve Pınarbaşı ilçelerini sel bastı. Yoğun yağış sonrası birçok ev ve iş yeri sular altında kaldı. Su baskınlarının yaşandığı ilçelerde vatandaşlar ellerinde kova ve küreklerle su basan ev ve iş yerlerindeki sel sularını tahliye etmeye çalıştı. İlçe merkezlerinde iş makineleri de cadde ve sokaklarda biriken sel sularını tahliye ediyor. İlçelerin alt yapılarının büyük hasar gördüğü bölgede Kastamonu İl Afet ve Acil Durum (AFAD) Müdürlüğü ekipleri hasar tespit çalışmalarına başladı. AFAD ekipleri, ev ve iş yerlerini tek tek dolaşarak vatandaşlarla görüşmelerini sürdürüyor. Ayrıca selden dolayı zarar gören vatandaşların tespitlerini de sürdürüyor.

AFAD ekiplerinin yaptıkları çalışmalar neticesinde şu ana kadar yoğun yağış sonrasında Azdavay ilçesinde 25 adet iş yeri, 5 adet giriş kattaki ev ile 6 adet birinci kattaki ev zarar gördü. Sel sularının çekilmeye başladığı Azdavay ilçesinde hasar tespit çalışmaları halen devam ediyor.

Sel afetinin yaşandığı bir diğer ilçe Pınarbaşı’nda da tahribatın boyutu gün yüzüne çıkmaya başladı. Pınarbaşı ilçe merkezinde 23 ev zarar gördü, 16 iş yeri hasar gördü. Pınarbaşı’nda 9 araç sel sularına kapılırken ayrıca ilçe merkezinde 2 adet köprü, köylerde de 3 adet ev ve köy yolları büyük zarar gördü. Bunların yanı sıra ilçede bulunan bir sitenin kazan dairesi, resmi kurumun binaların bodrum katlarını sel sularının basması sebebiyle zarar gördü.
Ağlı ilçesinde de 13 işyeri ile 6 bodrum katını sel suları bastı. Ayrıca selin bastığı bahçelerde de tavuklar telef oldu.
Bunun yanı sıra Ağlı, Azdavay ve Pınarbaşı ilçelerinde çok sayıda bölgede tarım alanları sel suları altında kalarak zarar gördü. (İHA)