Safranbolu’nun Gayza köyü Safranova bahçesinde gerçekleştirilen ekim çalışmaları kapsamında 150 bin safran soğanı toprakla buluşturuldu. Yaklaşık 3 bin 500 yıllık geçmişe sahip olan, Bizans döneminde Batı Anadolu’da ticareti yapılan ve Osmanlı döneminde de önemini koruyan safran, “milli bitki” unvanıyla geçtiğimiz yıllarda Avrupa Birliği Komisyonu tarafından geçen yıl coğrafi işaretle tescillenmişti.

Ekim ve kasım aylarında boyu 15-30 santimetreye ulaştığında hasadı yapılan safran, ağırlığının 100 bin katı kadar sıvıyı sarıya boyayabiliyor. 80 bin çiçekten sadece 500 gram elde edilebilen safran, kilogram başına 450 bin liralık fiyatıyla “dünyanın en pahalı baharatı” olarak adlandırılıyor.

Safran ekim programına katılan Safranbolu Kaymakamı Hayrettin Baskın gazetecilere yaptığı açıklamada, Safranova bahçesinin 15 dekarlık bölümünde safran bitkisi, geri kalan yaklaşık 35 dekarında ise lavanta üretimi yapıldığını belirtti.

“Bu alan yalnızca farklı türde bitkilerin üretimine yönelik bir alan değil” diyen Baskın, “Aynı zamanda eko turizmin canlandırılması, demonstrasyon alanı olarak kullanılması, safran ve lavanta gibi nitelikli bitkilerin üretim süreçlerini merak eden turistlere gösterilmesi ve görsel bir şölen sunulması açısından da büyük önem taşıyor” ifadelerine yer verdi.

Baskın, ilçeye adını veren safranın üretiminin genişletilerek yaygınlaştırılmasının geleceğe yönelik stratejik bir hamle niteliği taşıdığını söyledi.

Safranbolu TSO Yönetim Kurulu Başkanı Erol Altuntepe, Safranova’da yaklaşık 1.5 ton safran soğanının dikiminin yapıldığını ifade ederek, bu yıl 2.5 kilo ürün beklediklerini aktardı.

Safranova projesinin temelinin yaklaşık 5 yıl önce atıldığını kaydeden Safranbolu TSO Meclis Başkanı Cengiz Ünal da “Safranbolu için büyük bir kazanım olan Safranova, ürünlerin yetişmesi, kadın istihdamı ve genel istihdama katkı sağlaması açısından önem taşıyor. Araştırmalarıma göre, dünyada safran gibi soğanlı bitkilerin üretimi birçok ülkede yapılıyor. Ancak bir ticaret odasının, üstelik ilçe bazında, 50-60 dönüme sahip safran ve tarım atölyesi bulunması çok nadir bir durum. Bu nedenle gurur duyuyoruz” diye konuştu.

“Amasya’da bu yıl soğan bol”

Üretilen erkenci soğanların yurdun dört bir yanına satıldığı üzere Avrupa ülkelerine ve Rusya’ya da ihraç edildiğini belirten soğan üreticisi Oğuz Çelik, “Amasya’da bu yıl soğan bol. Yurt dışına da satış yaptık. Bulgaristan, Sırbistan, Arnavutluk, Romanya, Gürcistan ve Rusya üzere ülkelere bin tondan fazla soğan gönderdik” dedi.

“Türkiye’nin en kaliteli soğanını üretiyoruz. Elma kadar tatlı”

Dönüm başına 10 tondan fazla randıman alınan soğanın kalitesine güvenen Oluz Köyü Muhtarı Sami Baş, “Şu an 5 TL’den satıyoruz. Türkiye’nin en kaliteli soğanını üretiyoruz. Elma kadar tatlı. Tarlaya girenin soğan yiyesi geliyor” diye konuştu.

500 bin ton üretim bekleniyor

Amasya Ziraat Odası Başkanı Mustafa Cebeci ise 90 bin dekar alanda yetiştirilen soğanlardan 500 bin ton üretim beklendiğini söyledi. Soğan hasadına katılan Amasya Valisi Başkan Bakan da çiftçilere ve tarım emekçilerine bereketli çıkarlar diledi.

Ziyarete Vilayet Tarım ve Orman Müdürü Gürol Çetin de katıldı.

“Toplayamayınca pratiğe döktük”

Tarladaki mahsulü pratiğe dökerek vatandaşlarla buluşturduklarını söyleyen çiftçi Cihan Aydın, “Yaklaşık 300 dönüme yakın araziyi işliyoruz. Bunları çeşitlendiriyoruz. Geçen seneye kadar kaba yem üretimi yapıyorduk. Bu sene soğan, patates, karpuz gibi ürünler ektik. Hasatlarını da göremedik. Normalde bizim hasat aralığımız temmuz ayı ortası ağustos başı gibi oluyordu. 65 dekar arazimizde soğan üretimi yaptık. Tek bu tarla değil, dört parça tarlada ekim yaptık. Türkiye’nin genelindeki pazar sıkıntısından dolayı ürünlerimiz satılmadı. Bizim de yeni sezon için tarla arazi hazırlıkları yapmamız gerektiği için toprağa karışmasın istedik. Vatandaşlarımız gelsinler ihtiyaçlarını görsünler. Yani bir Müslüman’ın kursağından geçmiş olsun diye böyle bir düşünce gelişti. Onu da böyle pratiğe döktük. Köyümüz Tokat’ın Erbaa ilçesine merkez araziden beş kilometre mesafede bir köy. Erbaa ilçesiyle sınır bir köy. Yedi bin dönüm yaklaşık arazimiz var. Bunun dört bin dönümü tarım, üç bin dönüm arazide mera olmak kaydıyla. Köyümüz tarım arazileri Kelkit havzasının içerisinde bulunmaktadır. Kelkit Çayı’na yaklaşık 500 metre mesafedeyiz. Ama muhteşem bir şekilde su sıkıntısı çekiyoruz. Bu ürünlerin temmuz ayında hasat edilip satılamaması biraz da bölgede yaşanılan su sıkıntısıyla alakalı bir durum. Yeniden bunu gübre niyetine değerlendirebilirdik. Bir dahaki dönem bitkinin gelişimi için de faydası olabilirdi. Ama biz dedik ki yani bir Müslüman nasiplensin istedik. Soğan ürünü dediğimiz ürün dekara yaklaşık üç tonla azami, sekiz ton, on beş ton arası yani bunlar sulanabilir arazi, sulanamayan arazi olarak mahsul verir. Yani toprak yapısıyla alakalı mahsul alırız. Yani maksimum on iki, on üç tonu kadar verim alınabilir bir üründür. Ortalama sekiz ton desek 60 dönümle çarptığımız zaman muhteşem rakamları vatandaşlar ücretsiz gelip alabilirler” dedi.

Tokat merkeze 87, Erbaa ilçesine ise 5 kilometre uzaklıkta bulunan Tosunlar köyünde yaşayan 35 yaşındaki Cihan Aydın, 300 dönümlük arazide tarım yapıyor. Geçen yıla kadar kaba yem üretirken, bu yıl soğan, patates ve karpuz gibi ürünler eken Aydın, bu yıl 65 dekar alanda soğan ekimi yaptı. Ardan işçilik ve üretim maliyetleri nedeniyle mahsulünü toplayamayan Aydın, yeni sezon için arazi hazırlığı yapması gerektiği için ürünleri toprağa karıştırmak yerine vatandaşlara ücretsiz olarak dağıtmaya karar verdi. “Bir Müslüman nasiplensin” düşüncesiyle, yaklaşık 65 dekarlık alandaki ortalama 500 ton soğanı kendileri toplamak kaydıyla halka açtı.
“Toplayamayınca pratiğe döktük”
Tarladaki mahsulü pratiğe dökerek vatandaşlarla buluşturduklarını söyleyen çiftçi Cihan Aydın, “Yaklaşık 300 dönüme yakın araziyi işliyoruz. Bunları çeşitlendiriyoruz. Geçen seneye kadar kaba yem üretimi yapıyorduk. Bu sene soğan, patates, karpuz gibi ürünler ektik. Hasatlarını da göremedik. Normalde bizim hasat aralığımız temmuz ayı ortası ağustos başı gibi oluyordu. 65 dekar arazimizde soğan üretimi yaptık. Tek bu tarla değil, dört parça tarlada ekim yaptık. Türkiye’nin genelindeki Pazar sıkıntısından dolayı ürünlerimiz satılmadı. Bizim de yeni sezon için tarla arazi hazırlıkları yapmamız gerektiği için toprağa karışmasın istedik. Vatandaşlarımız gelsinler ihtiyaçlarını görsünler. Yani bir Müslüman’ın kursağından geçmiş olsun diye böyle bir düşünce gelişti. Onu da böyle pratiğe döktük. Köyümüz Tokat’ın Erbaa ilçesine merkez araziden beş kilometre mesafede bir köy. Erbaa ilçesiyle sınır bir köy. Yedi bin dönüm yaklaşık arazimiz var. Bunun dört bin dönümü tarım, üç bin dönüm arazide mera olmak kaydıyla. Köyümüz tarım arazileri Kelkit havzasının içerisinde bulunmaktadır. Kelkit Çayı’na yaklaşık 500 metre mesafedeyiz. Ama muhteşem bir şekilde su sıkıntısı çekiyoruz. Bu ürünlerin temmuz ayında hasat edilip satılamaması biraz da bölgede yaşanılan su sıkıntısıyla alakalı bir durum. Yeniden bunu gübre niyetine değerlendirebilirdik. Bir dahaki dönem bitkinin gelişimi için de faydası olabilirdi. Ama biz dedik ki yani bir Müslüman nasiplensin istedik. Soğan ürünü dediğimiz ürün dekara yaklaşık üç tonla azami, sekiz ton, on beş ton arası yani bunlar sulanabilir arazi, sulanamayan arazi olarak mahsul verir. Yani toprak yapısıyla alakalı mahsul alırız. Yani maksimum on iki on üç tonu kadar verim alınabilir bir üründür. Ortalama sekiz ton desek 60 dönümle çarptığımız zaman muhteşem rakamları vatandaşlar ücretsiz gelip alabilirler” dedi.
(YK-GF-

“Üretimde sıkıntı yok, problem satışta”

Türkiye’nin soğan ihtiyacının yüzde 13’ünü Amasya’nın karşıladığını belirten Amasya Ziraat Odası Başkanı Mustafa Cebeci, “Soğanın fiyatı 6 lira. Fiyat düşüklüğü nedeniyle çiftçilerimiz çok zor durumda” dedi.

Fiyattaki dalgalanmaya işaret eden Cebeci, “15 gün önce soğan 12 TL’ydi. Birden 6 TL’ye düştü. İnşallah yetkililerin çözüm bulacağına inanıyorum. Türkiye’de üretimde sıkıntı yok. Sorun tarım ürünlerinin satışında. Ticaret Bakanlığının bu konuya el atması gerektiğini düşünüyorum” diye konuştu.

“Bu yıl Antalya bölgesine satış 3’te 1 düştü”

Geçen yıl başta Antalya olmak üzere turizm hareketliliğinin yoğun olduğu deniz kıyısındaki şehirlere önemli miktarda ürün gönderdikleri hatırlatan soğan üreticisi Oğuz Çelik, bu yıl Antalya bölgesine satışın 3’te 1 düştüğünü söyledi. Uzun yıllardır ailece soğan üretimi ve pazarlanmasını yaparken bu yıl 3 ilde üretimini gerçekleştirecekleri toplam 30 bin ton soğandan 10 bin tondan fazlasını kış dönemi ihtiyacı için depolara taşıyacaklarına değinen Çelik, “Soğanı kesinlikle dışarıda, üstü ve etrafı açık bir yerde bekletemezsiniz” şeklinde konuştu.

“Satılmayan mallarımız tarlalarda yandı”

Haziran ayında büyük umutlarla başlayan soğan hasadının bu günlerde yerini hüsrana bıraktığını vurgulayıp maliyetinin altına inen soğan fiyatının üreticiyi de sevindirecek düzeyde olmasını isteyen Amasya Ziraat Odası Başkanvekili İsmail Kurt ise “Satılmayan mallarımız tarlalarda yandı. Soğanlar pazarlanamıyor. Buğday, şeker pancarı para yapmayınca çiftçimiz soğan ve patatese eğilim gösterdi. Sanırım soğanın çokluğundan dolayı da bu haldeyiz” ifadelerini kullandı.

“Üretimin yüzde 13’ünü Amasya karşılıyor”

79 bin dekar alanda soğan tarımı yapıldığını belirten Amasya İl Tarım ve Orman Müdürü Gürol Çetin, “Türkiye’de soğan üretiminde 2’nci sıradayız. Üretimin yüzde 13’ünü sadece Amasya karşılıyor. Bu yıl 428 bin 500 ton rekolte bekliyoruz. Verim gayet güzel. İnşallah üreticilerimiz için bereketli bir yıl olur” dedi.

Orta Doğu ve Avrupa’ya soğan gönderiliyor

Yurdun dört bir yanına gönderilen Amasya soğanının dış pazarda da alıcısının olduğuna değinen Çetin, “Orta Doğu ülkelerine ürün gönderiyoruz. Avrupa ülkelerine de zaman zaman ürün gönderilmekte” diye konuştu.

“Soğanımız gözleri yaşartmaz”

Uzun yıllardır soğan üretimi yapan Oluz Köyü Muhtarı Sami Baş ise “Soğanımız kesildiğinde gözleri yaşartmaz. Tatlı soğandır. Herkese tüketmelerini tavsiye ediyorum” şeklinde konuştu.

Artan maliyetler karşısında üretimi sürdürdüklerine işaret eden Baş, “Üretmeye devam ediyoruz. Devletimize, milletimize faydalı olmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.

“Soğan acı olur”

Kalite istikametinden en tezli soğanın topraklarının rahmetinin de tesiriyle Amasya’da yetiştiğini söyleyen Çelik, “Soğan acı olur. Tatlısı da vardır lakin aslı acı olmasıdır” biçiminde konuştu.