‘İlk defa bu türlü bir olay yaşıyorum’

Acar, birinci sefer başına bu türlü bir olay geldiğini tabir ederek, “Böyle bir olay birinci sefer başıma geldi. Telefon batarya arızası ile geldi. Bataryayı ayırırken telefon birden alev aldı. Bu durumlarda bizim daima tedbirlerimiz vardır. Bataryanın olağandışı durumu olduğunu bildiğim için ben bataryayı ayırırken biraz dikkatli oldum. O sırada birden batarya alev aldı. Ben telefonu direkt kurtardım. Bataryayı tamir yaptığım alana ziyan vermemesi için boşluğa attım. Yangını söndürdüm. Bize de ziyan gelmedi, müşterinin telefonuna da ziyan gelmedi. Bu formda tedbirimizi alarak kurtardık” dedi.

‘Orijinal şarj aleti ve batarya kullansınlar’

Vatandaşların, telefonlarda özgün şarj aleti ve batarya kullanması gerektiğine dikkat çeken Özgür Acar, “Öncelikle orjinal şarj aleti kullanılmalı. Yan sanayi batarya kullanılmamalıdır. Bu tip durumların karşısına geçmek için vatandaşlar, telefon bataryasının ısındığını yada şarjının çabuk bittiğini fark ettiği anda uzman teknisyenlere telefonunu getirmeli ve daha uzun kullanmamalıdır” halinde konuştu.

“Yağ ömrü kışın daha fazla zarar görebilir”

Kış aylarında antifriz ve cam suyuna bakılması gerektiğini söyleyen Selim Özkan, “Bolu’muz Türkiye’nin en soğuk iklim şartlarından birine sahip. O yüzden öncelikle antifriz ve cam suyu bunlara dikkat edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, motor yağ ömürlerini uzatmamaları gerekir. Örneğin, 15 bin kilometrede değiştirilmesi gereken yağın süresi geçirmemelidir çünkü yağ ömrü kışın daha fazla zarar görebilir. Bu durum, motorun yağlamasını engelleyebilir. Bu nedenle, belirlenen kilometreyi geçirmemeleri gerekiyor” dedi.

“Antifriz konulmayan aracın kesinlikle çalıştırılmamalı”

Antifriz konulmayan aracın kesinlikle çalıştırılmaması gerektiğini belirten Selim Özkan, “Yeni nesil arabalar, motor yağı 15 bin ila 20 bin kilometre arası değişim süresiyle üretilmektedir. 8-10 yaş ve üzeri araçlarda yağ değişim süresi genellikle 10 bin kilometrede değişiyor. Çünkü motorda bir yıpranma oluyor. Bu yıpranmadan dolayı kilometrelerin bakımları düşüyor. Bunlara dikkat etmeleri gerekiyor. Antifriz konulmayan bir araçta, eğer müşteri bunun farkına varmadıysa, kesinlikle çalıştırılmamalıdır. Eğer çalıştırırsa, motora zarar verebilir. O yüzden, alt ve üst hortumlar sökülüp, sıcak bir ortamda antifriz kendi kendine çözülmesi gerekiyor” diye konuştu.

“Elektrikli araçlar çok şarj tüketip, geç şarj oluyor”

Elektrikli araçların soğuk havalarda daha az şarj tuttuğunu söyleyen Özkan, “Elektrikli araçlarda ise cam suyu eklenmesi gerekiyor. Şarj tutma süreleri, yaz mevsimine göre yaklaşık yüzde 25 daha fazla olur. Daha çok şarj tüketip, geç şarj oluyor. Bunlara da dikkat etmeleri gerekiyor. Araç çalıştırılmadan önce, yaklaşık 10 dakika beklenmeli ve motor çalıştırılmadan önce gaz pedalına basılmamalıdır. Ayrıca, kalorifer açılmamalıdır. 10 dakika çalıştırdıktan sonra hareket edilmelidir. Sürücüler bu şekilde hareket ederse, motor ömrü uzatabilir” ifadelerini kullandı.

“Marka, modele göre masraflar değişiyor”

Araç bakım fiyatlarının marka ve modele göre de değişiklik gösterdiğini belirten Selim Özkan, “Dizel araçlarda mazot filtresi değişimi gerekmektedir. DPF (dizel partikül fitresi) uyumlu yağlar kullandığımız için bakım masrafları, 4 bin 500 TL, 5 bin TL, 7 bin TL veya 10 bin TL’ye kadar çıkabilmektedir. Benzinli araçlarda ise bakım masrafları genellikle 3 bin 500 TL ile 4 bin TL arasında değişmektedir. Bu masraflar, aracın markasına ve modeline göre değişiyor” dedi.

“Orijinal şarj aleti kullanımı şart”

Sınıkçı, cihazların sağlıklı çalışması için orijinal şarj aleti kullanılmasının önemine değindi. “Şarj aleti orijinal olduğu sürece kolay kolay problem olmaz” diyen Sınıkçı, “Kullanılan yan sanayi şarj aletleri yeterli akımın veyahut da akım korunmasını ve yeterli amper sağlayamadığı sürece cihaz ısınmaya sebep verir. Aynı zamanda bataryanın da bozulması olur” diye belirtti. Kalitesiz şarj aletlerinin cihazlara zarar verdiğini vurgulayan Sınıkçı, “Eğer orijinal şarj aleti kullanılmıyorsa, kalite onayı almış olanlar tercih edilmeli” diye ifade etti.

“Sıcak havalarda telefon kullanımına dikkat”

Sıcak havalarda cihazların doğal olarak daha fazla ısındığını belirten Sınıkçı, şarj sırasında telefon kullanımının risklerine dikkat çekti. Sınıkçı, “Cihazın normal kullanımında herhangi bir ısınma yüksek bir derecede ısınma söz konusu değil. Ama cihaz kullanılırken aynı zamanda da şarja takılırsa işin rengi değişiyor. Çünkü şu andaki bütün telefonlar bir amperden yüksek bir akım gerilimi olduğu için cihazı ister istemez ısındırıyor ve aynı zamanda cihaz aktif olarak kullanılırsa örneğin video izleme, müzik dinleme veyahut da sosyal medyada gezme tarzında işlemlerde cihazın işlemcisini daha fazla çalışıp aşırı derecede ısınmasına sebep veriyor” uyarısında bulundu.

“Patlama riskine karşı önlemler”

Bataryaların patlama riskinin genellikle batarya değişiminden kaynaklandığını belirten Sınıkçı, yetkisiz kişilerce yapılan değişimlerin ve orijinal olmayan bataryaların büyük risk taşıdığını ifade etti. Sınıkçı, “Genelde bataryanın patlamasının sebebi batarya değişiminden kaynaklanıyor. Yetkisiz kişilerce bataryalar değiştiriliyor ve orijinal olmayan bataryalar orijinalmiş gibi satılıyor. Müşteri genelde batarya değişiminde orijinal bataryaların pahalı olduğunu bildiği için ucuza kaçıyor ve ucuz bataryalarda kalite olmuyor” diye belirtti.

“Şarjdayken kullanmayın” uyarısı

Sınıkçı, sıcak havalarda telefon kullanımına ilişkin şu tavsiyelerde bulundu:

“Cihazlar aktif haldeyken bile minimum otuz dereceyi görüyorlar zaten. Kullanılırken sıcak havalarda mümkün olduğu kadar güneş ışığına maruz kalmaması lazım. Aynı zamanda cihazın orijinal şarj aletini kullanması lazım. Eğer orijinal şarj aleti kullanılmıyorsa onaylı yan sanayi kaliteli şarj aletleri kullanılabilir ve cihazın akım ihtiyacını karşılayacak kapasitede olmalı. En önemlisi, mümkünse cihaz şarj olurken kullanılmaması daha iyi. Şarj süresince telefonu masaya bırakıp şarj olduktan sonra kullanmak daha sağlıklı.”

“Fosil yakıt kullanmıyoruz”

İşletme sahibi Abdulbaki Kara, bölge açısından çok önemli bir yatırımı devreye aldıklarını belirterek, “Elektrikli şarj istasyonumuz yaklaşık bir hafta önce devreye girdi. Bizim firma olarak elektrikli şarj istasyonumuzu kurmaktaki birinci ana amacımız şuydu. Firma olarak Avrupa ülkelerine ihracat yapmaktayız. Avrupa ülkeleri geçtiğimiz senelerde malumunuz yeşil mutabakatı devreye aldı. Hatta 1 Ocak 2024’den itibaren de yürürlüğe girdiğini biliyoruz. Yani ürettiğiniz ürünlerle ilgili Avrupa ülkelerine ürün satıyorsanız yeşil mutabakatın ülkelerine uyum sağlarsanız ek vergiye tabi olmuyorsunuz. Biz de firma olarak elektrikli araç şarj istasyonu, çatımızda bulunan güneş panellerimizle kendi elektriğimizi kendimiz üretiyoruz. Fosil yakıt kullanmıyoruz. Doğal gaz marifetiyle üretim yapıyoruz. Bu ve benzeri sebeplerle Avrupa ülkelerine sattığımız ürünlerde ek vergiye tabi olmamak adına böyle bir hizmeti ilçemize getirmiş bulunuyoruz. Bu hem işletmemiz açısından hem de ilçemiz açısından çok kıymetli bir parametreydi” dedi.

“Hiçbir elektrikli araç Şiran üzerinden Trabzon’a devam etmiyordu”

Tüm bunların yanında Sivas üzerinden Tersun dağını kullanarak Karadeniz sahiline gidecek tüm elektrikli araçların şarj hizmeti alabilecekleri bir destinasyon olmadığını hatırlatan Kara, “Kelkit, Köse ve Şiran hattında tek elektrikli şarj istasyonuyuz. Yani Sivas’tan Trabzon’a gidecekseniz şayet burada elektrikli aracınızı şarj edeceğiniz tek nokta artık Şiran oldu. Biz kurana kadar hiçbir elektrikli araç Şiran üzerinden Trabzon’a devam etmiyordu. Erzincan’ı dolaşarak gidiyordu. İşletme olarak artık elektrikli araç şarj istasyonu haritasına girdik. İlçemiz üzerinden Tersun Dağı yolunu takip edip sahile ulaşacak herkesin artık aracını şarj edeceği bir istasyonu var. Hızlı şarj olduğu için yaklaşık otuz dakikada aracımızı doldurabiliyorsunuz” ifadelerini kullandı.

“Telefonları zamanlı şarj edelim”

Telefonların zamanlı şarj etmenin önemine değinen Kuzu “Kullanıcılar bataryalarının dolduğunu anlamadıkları için voltaj vermeye devam ediyorlar. Bataryalar kendilerini korumak için BMS dediğimiz bir devre var. Devre arızalandığında da batarya kendini koruyamadığı için yüksek akım alıyor ve batarya o şekilde bozulabiliyor. Genelde şişmeler, yanmalar, performans düşmeleri yani siz yüzde 100 olarak görseniz bile bataryanız kısa zaman içerisinde tükenebiliyor. Yada darbe aldıktan sonra delinir hava ile temas ederse lityum elementi tehlikeli bir element, alev alabiliyor. Yeni nesil telefonlarla arka taraf açılmadığı için kapak açılmadığı için barut gibi düşünün bunu gaz sıkışarak patlıyor. Sıvı teması olduğunda şarja takarsanız yada sıvı teması olduğunda kullanmaya devam ederseniz kısa devre kaynaklı bataryalar arızalanıyor” diye konuştu.

Bunları yapmaktan kaçının

Telefonu uzun süreli kullanmanın püf noktalarını da aktaran Kuzu, şarjdayken telefon kullanmamayı, uzun süre şarjda tutmamayı, telefon suyla temas ettiğinde şarja takmamayı önerdi.

Telefonunu batarya sorunu için tamire getiren Çetin Aksu “Bataryası şişmişti onu tamire bıraktım. Uzun süre şarjda bırakıyor ve şarjda iken de telefonla uğraşıyorum. Fakat çok zararlı olduğunu öğrendim. Bu yüzden kullanmamak gerekiyormuş” derken, Ayşe Şentürk ise “Telefonun yüzde 15’e kadar şarjı geldiğinde hemen şarja takıyorum. Bir saatte doluyor zaten hemen şarjdan çıkarıyorum. Şarjdayken de çok uğraşmamaya dikkat ediyorum. Herhangi bir sıkıntı yaşamadım şimdiye kadar” ifadelerini kullandı.

“Elektrik şebekesi çok önemli”

Dr. Öğretim Üyesi Fatih Mehmet Nuroğlu, bazı firmaların konuyla ilgili çalışmalara başladığını ancak elektrik şebekesinin bu yükü kaldırması bakımından önemli olduğunu vurguladı. Nuroğlu “Şebeke çok önemli. Örneğin akaryakıt istasyonlarını nereye koyarsanız koyun tankerle istediğiniz gibi taşıyabiliyorsunuz ama elektrik istasyonlarında durum böyle değil. Elektriği mevcut altyapıdan beslemeniz lazım. Özellikle güçlü şarj istasyonları 180 kilowatt. 180 kilowatt iki şarj istasyonunu aynı yere bağladığınızda onun elektriksel olarak beslemesi kolay değil. Dolayısıyla koyulacak olan yerlerin şebekeden enerjiyi rahatlıkla alabilecek yerler olması ve o altyapıyı dağıtım firmasının sağlaması lazım. Bazı yerlerde rahatız, bazı yerlerde ekstra yatırıma ihtiyacımız var. Trabzon özeline baktığımız zaman özellikle 2030 yılına kadar dağıtım şebekesi noktasında yaptığımız analizlerde bir problem gözükmüyor. Ama en yakın noktaya bağlantı için yine bir yeraltı tesisat bağlantısı yapılması lazım. Altyapı buna müsait” diye konuştu.

“Yaylalar dahil elektrikli araçlar için şarj istasyonları yaygınlaşmalı”

Bölgenin yüksek ve önemli turizm merkezi olan yaylalarına elektrikli araçlar ile çıkanlar için şarj istasyonu kurulabileceğini de belirten Nuroğlu “Yaylalarda da elektrikli araç şarj istasyonları olabilir, olmaz diye bir şey yok. Artık 400 kilometrelerin altında menzile sahip elektrikli araç satılmıyor. Bugün baktığınız zaman tam dolu bir şarj ile rahatlıkla yaylalara gidip gelebiliyor. Bizim hızlı şarj dediğimizin yanı sıra bir de ev şebekesinden şarjı olup ihtiyacını görebileceği durumlar var. Elektrik olmayan yayla yok. Dolayısıyla yolda kalma gibi bir endişe olmayacak. Herhangi bir vatandaş, turist ya da gurbetçi geldiği zaman yaylada elektrikle aracını şarj edebilecek. Ülkemiz ve dünya elektrikli araca doğru ilerliyor. Avrupa ülkelerinde 2030-2035 yılını ilan eden iklim anlaşmasına biz de imza attık. Fosil temelli yakıtlarla çalışan araçların satışı yasaklanacak. Dolayısıyla dünya elektriğe doğru gidiyor ve burada pil teknolojisi de oldukça hızlı gelişiyor. Maliyetler oldukça aşağıda. Menziller oldukça yukarıya doğru gidiyor. O yüzden bu anlamda gelecek elektrikli araçlarındır. Ama bölgenin gerek altyapısı gerekse elektrik ağı şeklindeki ulaşımı olarak buna hazır olması lazım. Samsun’dan Hopa’ya kadar olan bölgenin belediyelerin ve valiliklerin bu konuda öncelik almaları lazım. Altyapı şebeke durumunun öngörülmesi, yatırımcının önünü açma ve mevzuat noktasında bir birliktelik yapılması lazım ki bu altyapı yaygınlaşsın. Çünkü insanlar artık rahatlıkla elektrikli araç alabiliyor ama bunları şarj etmesi çok önemli” ifadelerini kullandı.

Elektrikli araçların Edirne’den Kars’a kesintisiz ulaşımını sağlayacak olan  Türkiye’nin şarj istasyonu haritası Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından  açıklandı. Haritada Karabük’te 13 adet şarj istasyonunun olduğu görülürken,  bu istasyonların nerede olduğu ise bilinmiyor.

Karabük’te de kullanılan elektrikli araçların şarj istasyonlarının nerede olduğu merak edilirken, yayınlanan haritada Karabük’te 13 adet  şarj istasyonu görünüyor.

Trafikte yaklaşık 33 bin adet elektrikli araç bulunduğunu ifade eden Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu şarj istasyonu soket sayısının da 9 bini aştığını söyledi.

Bakan Uraloğlu;  “2030’da araçların yüzde 50’den fazlasının elektrikli araç olacağını öngörüyoruz. TOGG da yollarda yerini hızla alıyor. Şu anda 81 ilde 4.410 adet şarj istasyonunda 9.278 adet şarj soketi var. Araç başına düşen şarj noktası açısından orantısal olarak baktığımızda Türkiye, Avrupa genelinde birinci sırada. TCDD Teknik A.Ş. de EPDK’dan şarj işletmecisi lisansı aldı. Bakanlığımıza bağlı kurumlara hizmet verecek. Kurulumuna başlanan 200 kilovat gücündeki süper hızlı şarj istasyonları ile vatandaşlarımız elektrikli araçlarını 15-20 dakikada şarj edebilecek. Ülke genelinde Mart 2024’e kadar 50 adet şarj istasyonu devreye alınacak” dedi. (Yusuf Korkmaz)