“Veteriner hekimlerin çalışma alanları çok geniş”

Toplantıda konuşan Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, Dünya Veteriner Hekimler Günü’nün önemine değinerek, “Gıda ve sağlığın koruyucuları veteriner hekimlerin çalışma alanları çok geniş. Hayvan sağlığı, hayvan refahı, hayvan hakları, hayvansal üretim, çevre sağlığı, veteriner halk sağlığı, biyoteknoloji, biyogüvenlik ve tabii ki insan sağlığı sonuçta hizmet eden bir meslek grubu. Hayvan ve insan sağlığına aynı anda hizmet eden meslek grubu dünyada sadece veteriner hekimlerdir. Bugün sadece bir kutlama günü değil, aynı zamanda veteriner hekimliğin farkındalığını ortaya koyma, yaşama ve hayata dair olan hizmetlerini ortaya koymak ve daha ileri noktalarda standartları geliştirilmiş bir veteriner hekimlik uygulamaları günüdür” dedi.

Veteriner hekimlere yönelik yapılan yasal düzenlemelere değinen Eroğlu, “Türkiye’de 72 veteriner hekim odamız var. Bütün odalarımız mesleğimizin sorunlarını ve daha ileri noktalara nasıl taşınması gerektiğini gösteren etkinlikler yapıyorlar. 41. Madde gibi çok önemli bir konumuz vardı. Biliyorsunuz üç yıldan beri bir türlü bir sonuca gidilememişti. Geçen ay Tarım Komisyonu’ndan 41. Madde geçti. İnşallah önümüzdeki günlerde de genel kurula gelecek. Tabii bakanlığın konuyu sahiplenmesi, bakanlık eliyle meclise gitmesi önemliydi” dedi.

Devlet nezdindeki temsil taleplerini yineleyen Eroğlu, “Ulusal Tek Sağlık Koordinasyon Kurulu kararı alındı Kasım ayında. Biz bu kurulda, ülkemizdeki 47 bine yaklaşan veteriner hekimi temsil eden yasal bir kurum olarak yer almamız gerektiğini devletimizin çeşitli makamlarına ilettik. Ayrıca veteriner fakültelerinde bir kontenjan azaltıldı. Çok sevindirici bir durumdu, bunun devam etmesini istiyoruz. Yüzdelik dilim, taban puan uygulaması, son sınıf öğrencilerine ücret verilmesi gibi konuları büyük bir dikkatle takip ediyoruz. Sağlıklı hayvan, gıda, çevre ve toplum hedefi için veteriner hekimlerin haklarının teslim edilmesi gerekiyor” şekinde konuştu.

Toplantının açılış konuşmasını yapan Kastamonu Veteriner Hekimler Odası Başkanı Hacı İbrahim Maşalacı ise toplantının hayırlara vesile olması temennisinde bulundu.

“İnsanın karşılaştığı birçok hastalığın nedeni hareketsiz yaşam”

Hareketsiz yaşamın, modern çağın en büyük sağlık sorunlarından biri haline geldiğini belirten Dinççağ, sedanter hayat tarzının obezite, tip 2 diyabet, osteopeni ve kalp-damar hastalıkları gibi pek çok rahatsızlığın temel nedenleri arasında yer aldığını söyledi. Egzersizin bağışıklık sistemi üzerinde güçlendirici etkisi bulunduğunu ifade eden Dinççağ, hormonal denge, kan şekeri kontrolü, kolesterol düzeyleri, tansiyon ve damar iç yüzey sağlığı üzerinde de olumlu sonuçlar doğurduğunu kaydetti.

“Egzersiz, parasız ve etkili bir tedavi yöntemi”

Fiziksel aktivitenin aynı zamanda moral ve motivasyon açısından güçlü bir destek sunduğunu dile getiren Dinççağ, son 10 yılda yapılan çok sayıda bilimsel araştırmanın egzersizin “parasız ama etkili bir tedavi yöntemi” olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Prestijli tıp dergilerinde yayımlanan makalelerin, düzenli egzersizin yaşam süresi ve yaşam kalitesi üzerindeki belirgin katkılarını doğruladığını söyledi.

“Süreci pes etmeden yönetmek başarıyı getirecek”

ABD’nin Chicago kentinde düzenlenen Amerikan Klinik Onkoloji Derneği toplantısında paylaşılan ve dünyanın en saygın tıp dergilerinden birinde yayımlanan verileri hatırlatan Dinççağ, egzersizin ölüm riskini yüzde 37, yeni ya da tekrarlayan tümör riskini ise yüzde 28 oranında azalttığının bildirildiğini aktardı. Bu sonuçların, fiziksel aktivitenin yalnızca koruyucu değil, tedaviye destekleyici bir unsur olduğunu da gösterdiğini vurguladı.

Kilo verme sürecinin kısa vadede sonuç alınacak bir durum olmadığını belirten Dinççağ, özellikle fazla kilolu ve obez bireylerin hayatlarında birden fazla kez diyet ve spor denemelerine rağmen istedikleri sonuca ulaşamadıklarının görüldüğünü söyledi. Bu durumun zaman zaman hayal kırıklığı ve küskünlük oluşturduğunu ifade eden Dinççağ, “Kilo verme çabası bir süreçtir. Bu süreci bilerek ve isteyerek, pes etmeden yönetmek başarıyı getirecektir” diye konuştu.

“Sağlıklı yaşam kendi tercihimizdir”

Egzersiz yapmanın da kuralları olduğunu belirten Dinççağ, öncelikle niyet ve gönüllülüğün önemli olduğunu kaydetti. Uygun giysi ve ayakkabı seçiminin bile egzersizin sürdürülebilirliği açısından etkili olduğunu vurgulayan Dinççağ, ısınma hareketleri ile başlayan, en az 30-40 dakika süren ve soğuma egzersizleri ile tamamlanan programların tercih edilmesi gerektiğini anlattı.

Son yıllarda yapılan çalışmalarda ağırlık çalışması, esneme ve yürüyüş gibi farklı aktivitelerin erken ölüm riskini yüzde 19 oranında azalttığının ortaya konulduğunu aktaran Dinççağ, egzersiz miktarı kadar çeşitliliğinin de önemli olduğuna dikkat çekti. Orta ve yüksek yoğunlukta yapılan egzersizin beynin biyolojik yaşını düşürdüğünü ve adeta “gençlik aşısı” etkisi oluşturduğunu söyleyen Dinççağ, günde fazladan 20 dakikalık fiziksel aktivitenin tip 2 diyabet, felç, zatürre ve kolon polipleri gibi ciddi rahatsızlıklarda hastaneye yatış riskini kayda değer oranda azalttığının bildirildiğini söyledi.

Egzersizin sadece kas ve kalp sağlığını değil, DNA düzeyindeki yaşlanma süreçlerini de etkilediğini yineleyen Dinççağ, bilinçli ve düzenli hareketin hem yaşam süresini hem de yaşam kalitesini artırdığını belirterek, “Sağlıklı yaşam kendi tercihimizdir” sözleriyle değerlendirmesini tamamladı.

“Ek bir komplikasyon gelişmedi ve enfeksiyonu atlatmış durumda”

Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Beyhan Bülbül, Yunus hakkında bilgi vererek, “Yunus, sağ omzunda derin doku enfeksiyonu gelişen köpek ısırığı şikâyetiyle bize başvurmuştu. Ortopedi kısmı yara yerine ameliyathane kaidelerinde müdahale etti, temizledi. Yara alanı epey enfekte görünüyordu. Yara kültüründe dirençli bir mikroorganizma üredi. Altı haftalık antibiyotik tedavisinin akabinde yara büsbütün güzelleşti. Yunus şu anda okuluna devam ediyor. Ek bir komplikasyon gelişmedi ve enfeksiyonu atlatmış durumda. Rastgele bir şikâyeti de yok” dedi.

“Voleybol oynamaya başladı”

Yunus Aksoy ise atak sonrası tekrar sıhhatine kavuşmanın memnunluğunu yaşadığını aktararak şunları söyledi:

“Şu an durumum çok uygun. Arkadaşlarımla oyun oynayabiliyorum. Voleybol maçlarına gidiyoruz. Omzum düzgünleşti; yazı yazabiliyorum, ders yapabiliyorum. Okul voleybol ekibimle Çarşamba ilçe birincisi olduk. Kendimi çok yeterli hissediyorum. Arkadaşlarımla tekrar birlikte olduğum için çok memnunum.”

Olayın geçmişi

25 Temmuz Cuma günü meydana gelen olayda Yunus Aksoy, arkadaşının konutunun önünde top oynadıktan sonra bisikletiyle meskenine dönerken sahipli bir köpeğin saldırısına uğramıştı. Köpek, kaçmaya çalışan çocuğu evvel kalçasından, akabinde sırtından ve son olarak da omzundan ısırmıştı. Atak sırasında Yunus’un omzundaki et modülünün koptuğu ve çocuğun ağır yaralandığı tabir edildi. Olay sonrası Yunus evvel Çarşamba Devlet Hastanesi’ne kaldırılmış, ardından ise Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tedavi altına alınmıştı.

“Kanser hadiseleri gençlerde artıyor”

Kanser olaylarının bilhassa genç yaş kümesinde yükselişe geçtiğini tabir eden Dr. Dinççağ, “Endüstrileşen yaşam, üretimde kullanılan kimyasallar, toksik hidrokarbonlar, ağır metaller ve radyoaktif hususlar; havayı, suyu ve toprağı kirletiyor. Kirlenen etraf, besin zinciri ve içme suyu yoluyla insan bedenine geri dönerek hastalıkları artırıyor” diye konuştu.

Hava kirliliği ve kent ömrünün etkisi

Metropollerde ağırlaşan hava kirliliğinin akciğer ve kalp-damar hastalıklarını tetiklediğini vurgulayan Dinççağ, “Endüstrinin baca gazları, araba egzozları; akciğer kanseri ve kalp hastalıklarını artırarak halk sıhhatini tehdit ediyor” formunda konuştu.

Cep telefonu ve Wi-Fi uyarısı

Mobil aygıtların yaydığı elektromanyetik tesirin de sıhhati olumsuz etkileyebildiğini lisana getiren Dinççağ, “Non-iyonizan radyasyon dediğimiz tesir; baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik, glioma üzere beyin tümörleri ve akustik nörinom üzere kitlelere yol açabiliyor” sözlerini kullandı.

Gürültü ve gerilim riski

Şehir hayatında farkına varılmayan gürültünün hipertansiyon ve kalp damar hastalıklarında değerli bir risk olduğunu söyleyen Dinççağ, “Sakin ve gürültüsüz ortamlarda hipertansiyonun daha az olduğu, kalp krizi riskinde gürültü ve gerilimin tesirli olabileceği araştırmalarda ortaya konulmuştur” açıklamasında bulundu.

Plastikler hayatın her alanında

Plastik ve mikroplastiklerin günlük ömrün vazgeçilmez bir kesimi haline geldiğini vurgulayan Dinççağ, “Gıda zinciri ve teneffüs yoluyla bedenimize giren plastikler sıhhatimiz için önemli riskler taşıyor. Hastanelerde kullanılan enjektörden, serumların plastik koruyucular içinde verilmesine kadar çağdaş hayatın sunduğu tehlikelerden büsbütün kaçınmak mümkün değil” değerlendirmesinde bulundu.

“Çözümün bir kesimi olmalıyız”

“Doğal hayata dönmek mümkün değil” diyen Dr. Dinççağ, bireysel olarak alınabilecek tedbirleri şöyle sıraladı:

“Gece Wİ-Fİ aygıtlarını kapatmak, cep telefonlarını sadece muhtaçlık halinde kullanmak, daha az deterjan ve plastik tüketmek, toplu taşımayı tercih ederek araç kullanımını azaltmak, tüketimi gereksinim halinde ve düşünerek yapmak.”

Dinççağ, “Çevrenin kirlenmemesi için efor içinde olmalı, sıfır karbon gayesi için kişisel katkı sunmalıyız. Sıhhatimizi korumak da geleceğimizi teminat altına almak da bizim elimizde” tabiriyle kelamlarını tamamladı.

“En büyük önceliğimiz halk sağlığı”

Konuyla ilgili açıklama yapan İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz, denetim çalışmalarına büyük kıymet verdiklerini belirterek, “Belediye olarak birçok alanda vatandaşlarımızın huzur ve güvenliği ismine hizmet veriyoruz. Fakat bu hizmetlerin en başında halk sıhhatini korumak geliyor. Bu yüzden kontrol ve uygulamalarımıza özel ehemmiyet veriyoruz” dedi.

“Sağlığı tehdit eden hiçbir şeye müsaade vermeyeceğiz”

Başkan Kurnaz açıklamasında, “İlkadım genelinde zabıta takımlarımız, sıhhat müdürlükleri ve güvenlik güçleriyle tam bir uyum içinde çalışıyor. Vatandaşlarımızın sağlıklı besine ulaşması için berbat niyetli kişi ve işletmelere karşı sıkı tedbirler alıyoruz. Son olarak 500 kilogram iç yağına kullanılmadan evvel el koyan gruplarımıza teşekkür ediyorum. Bu iş birliği başarımızın temelidir. Halk sıhhati konusunda en küçük bir oduna ya da boşluğa asla müsaade vermeyeceğiz” tabirlerini kullandı.

“Uyku saati rutin olmalı”

Çocuklar için uyku saatinin rutin olması gerektiğine değinen Uzm. Dr. Uras, “Bebek ve çocuklar için uyku saati ile ilgili rutinler oluşturmalı, bu rutinler sevecenlikle uygulanmalıdır. Yatağa gitme vakitleri anne-baba ile çocuk ortasında çatışma ortamının oluşturulduğu vakitler olmamalıdır. Çocuğun her gün mesken dışında tertipli sportif faaliyetler yapması uyku tertibi açısından faydalıdır fakat yatmadan evvelki iki-üç saat içinde ağır idmanlardan kaçınmalıdır. Yatak odalarında hafif ışığı olan gece lambaları tercih edilebilir. Yatak odalarında televizyon bulundurulmamalıdır. Birinci uyku belirtilerini gördüğünüzde bebeğinizi yatağına yatırın. En ülkü olanı, bebeğin rahatlamasına ve uykuya geçmesine müsaade vermektir. Yatarken çocuğunuzun yanına sevdiği oyuncağını yahut özel bir eşyasını almasına müsaade verin. Bunlar çocuğunuzun uyumasını kolaylaştıracaktır” formunda konuştu.

“Uyku bozukluklarında tabibe başvurulmalı”

Çocukların pamuklu giysiler giymesine itina gösterilmesi ve oda ısısının ayarlanması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Uras, “Çocuklarda uykuya başlama davranışları ile ilgili olan uykuya dalma zahmeti ve gece uyanmalar sıktır. Ebeveynlerin yardımı olmaksızın yatağa yerleşme ve uykuya dalma, çocuklarda öğrenilen davranışlardır. Şayet çocuk uykuya dalmak için annesinin yardımına ya da özel bir uygulamaya (oyuncakla oynama, müzik dinleme) alışmışsa, gece uykusu sürecinde uyku basamakları ortasında görülen uyanmalarda da bu etraf kurallarını isteyecektir. Uykuya dalma zahmeti olan çocuklarda, bu fizyolojik uyanışlarda ebeveynin müdahalesi ya da alışılmış özel davranışların yapılması gerekir. Uyku çocukların bedensel ve ruh sıhhati açısından çok değerli bir öge olup bu bahisteki bozukluklarda çocuk doktorunuza başvurabilirsiniz” tabirlerini kullandı.

“Ne kadar yediğimiz, ne yediğimiz kadar önemlidir”

Prof. Dr. Fatih Gültekin, sağlıklı hayatın temel yollarından birinin ölçülü beslenmek olduğunu vurgulayarak, “Gazlı içecekler ve kimi katkı unsurları obeziteyi artırıcı tesirler gösteriyor. Tıpkı formda, rafine besinler bağırsak kanseri riskini artırabilir. Dünya Sıhhat Örgütü (WHO), alkolü kanserojen bir unsur olarak sınıflandırmıştır. Bilimsel araştırmalar, ömrümüzü uzatmanın ve sağlıklı bir hayat sürdürmenin temel yollarından birinin ölçülü beslenmek olduğunu göstermektedir. Lakin günümüzde birçok insan, birçok yiyeceğin yararını dikkate alarak gereğinden fazla tüketmektedir. Ne kadar yediğimiz, ne yediğimiz kadar kıymetlidir. İhtiyacımızdan fazla tüketilen her yemek, obeziteye ve buna bağlı sıhhat meselelerine yol açabilir. Bu nedenle porsiyonlarınızı ölçülü tutmaya itina göstermelisiniz. Sağlıklı bir vücut için istikrarlı beslenmek, öğünler ortasında kâfi müddet bırakmak ve çok yemekten kaçınmak son derece önemlidir” diye konuştu.

“Gençlik periyodunda kazanılan alışkanlıklar, hayat uzunluğu sıhhati etkiler”

Beslenmenin yanı sıra hareketli bir ömür stilinin da sağlıklı hayatta en az gerçek beslenme kadar kıymetli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Gültekin, özellikle gençlik periyodunda kazanılan alışkanlıkların hayat uzunluğu sıhhati etkileyebileceğini belirterek, “Bu süreçte nizamlı spor yapmayı alışkanlık haline getirirseniz, hem bedensel hem de zihinsel olarak daha sağlıklı bir birey olabilirsiniz. Hareketli ömrü hayatınıza entegre etmek ve toplumsal etrafınızı güçlendirmek, hayat kalitenizi artırır. Güçlü toplumsal bağlar, zihinsel ve duygusal sıhhatinizi destekler” biçiminde konuştu.

“Ne yazık ki, sıhhatin değerini çoklukla kaybettikten sonra anlıyoruz”

Prof. Dr. Gültekin, sağlığın kaybedildiğinde mutluluğun yerini dertlerin aldığını belirterek şunları söyledi:

“Sağlığımız elden gittiğinde, mutluluğun yerini tasalar ve zorluklar alıyor. Sıhhatimizi kaybettiğimizde ne işimizi yapabiliyoruz ne de toplumsal sorumluluklarımızı yerine getirebiliyoruz. Para kazanmak, keyif almak yahut hayata mana katmak mümkün olmuyor. Velhasıl, bu dünyadaki varlığımızın manası zayıflıyor. Ne yazık ki, sıhhatin değerini çoklukla kaybettikten sonra anlıyoruz. Sıhhat bir sefer elden gittiğinde, ömrün ipleri çözülmeye başlıyor. Bu nedenle sıhhatimizi korumak ve ona gereken kıymeti vermek hayatımızın öncelikli hedefi olmalı.”

Konferansta konuşan Eczacılık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Kürşad Daş da Prof. Dr. Fatih Gültekin ve iştirakçilere teşekkür etti.

OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, Prof. Dr. Gültekin’e fidan sertifikası takdim etti. Program sertifika takdimiyle sona erdi.

“Küresel iklim değişikliği ve sıhhat konusundaki farkındalığı artırmak için çalışıyoruz”

Program açılışında konuşan Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevim Çelik, “Son yıllarda yaşadığımız pandemi, afetler ve bunların sonuçları, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel değil, birebir vakitte sıhhat ve toplumsal açıdan da kıymetli olduğunu gösterdi. Global iklim değişikliği ve sıhhat konusundaki farkındalığı artırmak, bilimsel bilgiyi yaymak ve yeni siyasetler üretmek için hepimiz rol üstlenmeliyiz. Biz de bu kapsamda düzenlediğimiz kongre ile bilimsel bir çerçevede iklim değişikliğiyle çabada nasıl sürdürülebilir tahliller üretebileceğimizi, ferdî ve toplumsal seviyede nasıl daha sağlıklı bir ömür sürdürebileceğimizi tartışacağız” dedi.

İklim değişikliğinin etraf ve halk sıhhatine tesirleri konuşuldu

Ardından geçilen aktiflikte “İklim Değişikliğinin Global Sıhhat Üzerine Etkileri” başlıklı oturumun moderatörlüğünü BARÜ Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç. Dr. Elif Karahan yaparken konuşmacı olarak Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) Türkiye Ofisinden Doç. Dr. Tufan Nayir yer aldı. Doç. Dr. Nayir, iklim değişikliğinin halk sıhhatine tesiri ve besin kaynaklı hastalıklar hakkında bilgiler vererek iklim değişikliğinin Türkiye’de gelecek yıllarda sıhhat alanındaki tesirlerine yönelik yapılan araştırmanın ayrıntılarını aktardı.

BARÜ Sıhhat Bilimleri Fakültesinden Doç. Dr. Zeynep Turhan ile Doç. Dr. Hacer Yalnız Dilcen’in moderatörlüğündeki “İklim Değişikliğinin Bayan ve Fetal Sıhhat Üzerine Tesirleri ve Sürdürülebilir Çözümler” oturumunda bilgiler verildi. Bu hususta Tayvan Ulusal Cheng Kung Üniversitesinden Dr. Sriyani Padmalatha iklim değişikliğinin bayan kanserlerine tesirlerini, Aydın Adnan Menderes Üniversitesinden Prof. Dr. Sevgi Özsoy bayan üreme sıhhatine tesirlerini ve İtalya Perugia Üniversitesinden Prof. Dr. Gian Carlo Di Renzo ise maternal-fetal sıhhate tesirlerini kapsamlı bir halde anlattı.

Öğleden sonraki oturum “İklim Değişikliğinin Mental Sıhhat Üzerine Etkileri” mevzu başlığında BARÜ Sıhhat Bilimleri Fakültesinden Doç. Dr. Özge Özgür ile Doç. Dr. Ayfer Öztürk başkanlığında yapıldı. İngiltere Greenwich Üniversitesinden Doç. Dr. Panagiotis Pentaris “Pandemi Kaynaklı Kayıp ve Yas”ı incelerken Çukurova Üniversitesinden Doç. Dr. Çiçek Ediz “Toplum Ruh Sıhhatine Yansımaları”ndan bahsetti. Tıpkı oturumda Kafkas Üniversitesinden Prof. Dr. Nihal Bostancı Daştan ise “Mental Sıhhatin Sürdürülmesinde Global Tahlil Önerileri”ni iştirakçilerle paylaştı.

İlk günün son oturumunda “İklim Değişikliğinin Etraf Sıhhatine Tesirleri ve Ahenk Stratejileri” BARÜ Sıhhat Bilimleri Fakültesinden Doç. Dr. İlknur Dolu ve Doç. Dr. Sinan Acar moderatörlüğünde ele alındı. Konuşmacı olarak ise Üsküp Kiril ve Metodi Üniversitesinden Prof. Dr. Mihail Kochubovski iklimin etraf sıhhatine tesiri; Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından Etraf Mühendisi Zeynep Sayaroğlu Karaboğa sağlıklı etraf ve atık idaresinde sıfır atık uygulamaları ve BARÜ’den Doç. Dr. Abid Ustaoğlu yenilenebilir güç kullanımı hakkında sunumlar yaptı.

Yeni yaklaşımlar ve sürdürülebilir tahlil teklifleri aktarıldı

Kongrenin ikinci gününde sabah oturumu “İklim Değişikliğinin Kırılgan Kümeler Üzerine Tesirleri ve Sürdürülebilir Çözümler” temasındaki sunumlar ile başladı. BARÜ Sıhhat Bilimleri Fakültesinden Prof. Dr. Ayfer Bayındır Çevik ile Dr. Öğr. Üyesi Burcu Küçükkaya moderatörlüğünde, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşadan Doç. Dr. Nejdiye Güngördü ve Prof. Dr. Serap Balcı iklim değişikliğinin yaşlılarda teneffüs sistemi problemleri ile çocuk sağlığındaki tesirlerine yönelik sürdürülebilir tahlil tekliflerini inceledi. Ankara Üniversitesinden Prof. Dr. Emine Özmete ise göçmenler üzerindeki tesirlerine değindi.

Daha sonra BARÜ Sıhhat Bilimleri Fakültesinden Dr. Öğr. Üyesi Hanifi Dülger ile Dr. Öğr. Üyesi Yeliz Çakır Koçak moderatörlüğünde Gazi Üniversitesinden Prof. Dr. Sultan Ayaz Alkaya “İklim Değişikliğine Ahenkte Sıhhat Okuryazarlığı” hakkında bilgilendirmelerde bulundu.

“Türkiye’de İklim Değişikliğine Ahenkte İnovatif Tahlil Önerileri” de BARÜ Sıhhat Bilimleri Fakültesinden Doç. Dr. Hilal Uysal oturum başkanlığında, konuşmacı olarak Aydın Adnan Menderes Üniversitesinden Prof. Dr. Emine Didem Konutçu Kiraz tarafından yeni yaklaşımlar çerçevesinde anlatıldı.

Son olarak “Sağlık Hizmetlerinde Yapay Zekâ Kullanımı İklim Değişikliğine Tahlil Olabilir Mi?” konusu Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevim Çelik başkanlığında Amerika Alabama Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi Aylin Akça Sümengen tarafından farklı perspektiflerle değerlendirildi.

İki gün boyunca memleketler arası iştirakle devam eden kongre kelamlı bildirilerin sunulmasıyla sona erdi.

Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi Köroğlu Ünitesi’nde poliklinikler bölümüne geçtiğimiz aylarda Engelli Diş Tedavi Merkezi açıldı. Açılan yeni klinikle, Bolu İl Sağlık Müdürlüğü İzzet Baysal Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nin yükünü hafifletmek ve çaresini il dışında arayan hastaların maliyetlerini en aza indirmek hedefleniyor. Hastalara doğrudan randevu hizmetiyle Köroğlu Ünitesi, oluşturulan yeni klinikle özel bireylerin ağız sağlığına kavuşmasını sağlayacak.

“Maddi, manevi yönden mağduriyetleri giderilmiş olacak”

Ailelerin maddi ve manevi giderlerinin en aza indirilmesini hedeflediklerini söyleyen Diş Hekimi Nilgün Doğangün Geçici, “Zihinsel, bedensel engelli, yatalak, konuşma sıkıntısı yaşayan, ağız açıklığı problemi yaşayan hastalarımıza ağız sağlığı tedavisi vermek için açılmıştır. Böylece engelli bireylerimiz ağız sağlığı hizmetlerine daha kolayca ulaşabilecek, il dışındaki merkezlere gitmesini önlemiş olacağız. Ailenin il dışına giderek maddi, manevi yönden mağduriyetleri giderilmiş olacak” dedi.

“Güzel bir diş tedavisine kavuşmuş oluyorlar”

Klinikte hangi işlemlerin yapıldığından bahseden Diş Hekimi Geçici, “Yatalak, ağız açıklığı problemi yaşayan hastalarımızda anestezi uzmanlarımızla birlikte diş tedavilerini yapmaktayız. Anestezi ile yapılan bu özel bir tedavi sayesinde hastalar ağrısız, korkusuz ve güzel bir diş tedavisine kavuşmuş oluyorlar. Ayrıca eğer diş kliniğimize müdahale edebildiğimiz hastalarla dolgu, çekim, diş taşı gibi tedavilerini de yapmaktayız” diye konuştu.

Nasıl randevu alınacak

Hastaların nasıl başvurabileceği hakkında bilgilendirme yapan Nilgün Doğangün Geçici, “Köroğlu Devlet Hastanesi’ne doğrudan bize başvurabilirler. Hastalarımız geldiklerinde biz ön muayene ediyoruz. Daha sonra genel sağlık durumları hakkında genel anestezi uzmanlarımızla işbirliği yapıp anestezi uygun olup olmadığı değerlendirildikten sonra tedavi planlaması yapıyoruz. Ameliyathane şartlarında anestezi uzmanımızla birlikte diş taşı, çekim veya dolgu tedavilerini yapmaktayız” ifadelerini kullandı.

“Hava, toprak ve su kirliliği doğrudan insan sağlığını tehdit ediyor”

Tarih boyunca çevre, sağlığın ana konusu olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Dirican, “Zamanın şartlarına göre sağlığı destekleyici ya da yıkıcı etkiler oluşmuştur. Günümüzde de çevrenin halk sağlığı üzerindeki etkisi tartışılmaz. Özellikle hava, toprak ve su kirliliği doğrudan insan sağlığını tehdit eden unsurlardır. Özellikle sanayileşme, teknolojik gelişme ve nüfus artışı, bu kirliliğin boyutlarını her geçen gün artırmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, küresel ölümlerin yüzde 24’ü çevresel faktörlerden kaynaklanmaktadır” diye konuştu.

“Çocuklar üzerindeki etkileri oldukça çarpıcı”

Çevre kirliliğinin çocuk sağlığı üzerindeki etkileri oldukça çarpıcı olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Dirican, “Kükürt dioksit, azot dioksit ve havadaki asılı partiküller, çocuklarda solunum yolu hastalıklarına neden olurken; kurşun ve ağır metaller gibi kimyasallar kansızlık ve nörolojik bozukluklara yol açabilir. Bu sorunların önüne geçmek için acilen çevresel tedbirler alınmalıdır” şeklinde konuştu.

Türkiye’de de çevresel sorunların giderek artmakta olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Dirican ayrıca şunları söyledi:

“Son dönemde müsilaj, yangınlar, kuraklık ve sel gibi doğal felaketler öne çıkarken; hava kirliliği, plansız kentleşme, plastik atıklar ve su güvenliği gibi konular da gündemin en önemli başlıkları arasında yer almaktadır. Çevrenin korunması, sağlığın korunması anlamına gelmektedir. Bu meyanda hem bireysel hem de toplumsal olarak daha sürdürülebilir yaşam biçimlerine yönelmek, çevre kirliliğinin olumsuz etkilerini azaltmak açısından büyük önem taşımaktadır.”

Değişen iklimin, insan sağlığını olumsuz etkilediği gibi, insan beslenmesini dolaylı yönden etkileyerek insan sağlığını tehdit ettiğini belirten Dr. M. Emin Dinççağ, “Erken doğum artıyor, yaşlıların ve bebeklerin ölümleri artıyor. İklim değişikliği mikroorganizmaları da etkileyerek değişik suşların ortaya çıkmasına neden oluyor, belki gelecekte salgın yapabilecek mikrop yapısı ortaya çıkabilecek. Onun için dünya yeni salgınlara hazır olmalıdır. Küresel ısınma, sıradan vatandaşın da günlük yaşamda hissedebildiği hale geldi. 2024 yılı Ocak ayı, ‘20. yüzyılın en sıcak ocak ayı’ olarak tarihe geçti. Şimdiye değin ocak ayı sıcaklığı 12 derece iken, Ocak 2024 13-14 derece olarak gerçekleşti” şeklinde konuştu.

Dr. Dinççağ, şöyle devam etti:

“Küresel ısınma, ekosistemleri değiştirerek mevcut florayı bozarak, hastalık yapan mikropları da etkilemektedir. Bu bakımdan dünya yaşadığı pandemi gibi gelecekte de birçok salgın hastalığa uğraması sürpriz olmayacaktır. Sıcaklığın oluşturduğu yaşlı ölümleri, çocuklarda ortaya çıkabilecek ölümler, ishal hastalığı gelecekte daha çok görülecektir. Bilim adamları, iklim kaynaklı birçok felaketin gelecekte insanlığın karşılaşabileceği sorunlar arasında görmektedirler. Uzun sıcak hava dalgaları, daha yoğun yağışlar, artan kuraklık insan ömrünü ve sağlığını gelecekte daha çok etkileyecektir. Artan yangınlar bunun faturası da gelecekte daha çok hissedilecektir. Artan sera gazlarının insan sağlığına direk etkisi, küresel ısınmadan kaynaklanan aşırı ısının çoğunu emen okyanuslara, okyanuslardaki ekosisteme oluşturacağı etkilerle insan sağlığına yansımasının da ne olacağı bilinmemektedir.”

“Dünyanın teknoloji ve ulaşım sayesinde küçüldüğü, bir enfeksiyonun hızla dünyanın bir başka köşesine yayıldığı düşünülürse, gelecekte salgınların ihtimali hiç de az olmasa gerek” diyen Dinççağ, “Küresel ısınmanın yanında artan manyetik kirlilik ve bunun insan bağışıklık sisteminde oluşturacağı olumsuzluklarda dikkate alınırsa gelecekte salgınların ihtimali daha da artmaktadır. Kimyasallar, katkı maddeleri, endüstrinin kullandığı ağır metaller, suyun, havanın ve toprağın kirlenmesi ekosistemleri, mikrobiyotayı değiştirmekte ve insan sağlığının da aynı şekilde olumsuz olarak etkileneceği düşünülmektedir. Gelecekte halk sağlığı sorunlarına hazır olmalı ve koruyucu sağlık hizmetlerine gerekli yatırımları yapmalıdır” ifadelerini kullandı.

“Gelecekte salgınların ihtimali daha da artmakta”

Dr. Emin Dinççağ şunları söyledi:

“Küresel ısınma, sıradan vatandaşın da günlük yaşamda hissedebildiği hale geldi. 2024 yılı Ocak ayı, 20. yüzyılın en sıcak Ocak ayı olarak tarihe geçti. Şimdiye değin Ocak ayı sıcaklığı 12 derece iken, Ocak 2024 13 – 14 derece olarak gerçekleşti. Küresel ısınma, ekosistemleri değiştirerek mevcut florayı bozarak, hastalık yapan mikropları da etkilemektedir. Bu bakımdan dünya yaşadığı pandemi gibi gelecekte de birçok salgın hastalığa uğraması sürpriz olmayacaktır. Sıcaklığın oluşturduğu yaşlı ölümleri, çocuklarda ortaya çıkabilecek ölümler, ishal hastalığı gelecekte daha çok görülecektir. Bilim adamları, iklim kaynaklı bir çok felaketin gelecekte insanlığın karşılaşabileceği sorunlar arasında görmektedirler. Uzun sıcak hava dalgaları, daha yoğun yağışlar, artan kuraklık insan ömrünü ve sağlığını gelecekte daha çok etkileyecektir. Artan yangınlar bunun faturası da gelecekte daha çok hissedilecektir. Artan sera gazlarının insan sağlığına direk etkisi, küresel ısınmadan kaynaklanan aşırı ısının çoğunu emen okyanuslara, okyanuslardaki ekosisteme oluşturacağı etkilerle insan sağlığına yansıması da ne olacağı bilinmemektedir. Dünyanın teknoloji ve ulaşım sayesinde küçüldüğü, bir enfeksiyonun hızla dünyanın bir başka köşesine yayıldığı düşünülürse, gelecekte salgıların olasılığı hiç de az olmasa gerek. Küresel ısınmanın yanında artan manyetik kirlilik ve bunun insan bağışıklık sisteminde oluşturacağı olumsuzluklarda dikkate alınırsa gelecekte salgınların ihtimali daha da artmaktadır. Kimyasallar, katkı maddeleri, endüstrinin kullandığı ağır metaller, suyun ,havanın ve toprağın kirlenmesi insan sağlığını aynı şekilde olumsuz olarak etkileyecektir.”

“Yapılan bu çalışmalarla yaklaşık 2 bin şahsa ulaşmayı hedefliyoruz”

Halk Sıhhati Hizmetleri Lideri Dr. Hatice Öz, “Mevsimlik tarım personellerinin ve ailelerinin sıhhat hizmetleri için sıhhat müdürlüğümüz taşınabilir gruplar kurdu. Taşınabilir gruplarımızca emekçilerinin ve ailelerinin sıhhat hizmetlerini nerelerden alacaklarını bilgilendirmek ve sıhhat taramalarını yapmak için buradayız. Sıhhat taramaları dahilinde, kanser taraması, ağız ve diş sıhhati taraması, kronik hastalık taraması yapmaktayız. Ayrıyeten kampları ziyaretlerimizde kan şekeri, tansiyon, boy-kilo ölçümleri yaparak işlev testi yapıyoruz. Çocuklara ağız diş sıhhati çerçevesinde ’flor jel’ uygulaması yapıyoruz. Emekçi ve ailelerin üreme sıhhati, bulaşıcı hastalıklar, etraf sıhhati mevzularında eğitim vererek bu hizmetleri nereden alacaklarını ve nasıl alacakları konusunda bilgilendiriyoruz. Yapılan bu çalışmalarla yaklaşık 2 bin şahsa ulaşmayı hedefliyoruz. Tespit ettiğimiz olaylar olursa da onları ilgili hastanelerimize yönlendiriyoruz. İlçe Sıhhat Müdürlüğü’müz aracılığı ile bu yönlendirmeleri yapmaktayız” dedi.